Strait of Hormuz Reopening Update 2026 : अमेरिका, इस्रायल आणि इराण यांच्यातील भीषण संघर्षामुळे गेल्या काही महिन्यांपासून आंतरराष्ट्रीय पातळीवर निर्माण झालेला तणाव आता चर्चेच्या माध्यमातून निवळण्याची आशा निर्माण झाली आहे. जागतिक इंधन पुरवठ्यासाठी अत्यंत कळीचा मानला जाणारा 'होर्मुझची सामुद्रधुनी' (Strait of Hormuz) हा सागरी मार्ग पुन्हा सुरू करण्यासाठी इराण तयार झाला आहे. पुढील 30 दिवसांमध्ये या मार्गावरून जाणाऱ्या व्यापारी जहाजांची संख्या युद्धपूर्व स्थितीसारखी पूर्ववत केली जाईल, अशी महत्त्वपूर्ण माहिती समोर आली आहे. अमेरिका आणि इराण यांच्यात सध्या सुरू असलेल्या वाटाघाटी सकारात्मक दिशेने पुढे सरकत असल्याने जगभरातील प्रमुख देशांनी सुटकेचा श्वास सोडला आहे.
आंतरराष्ट्रीय अर्थव्यवस्थेला बसला होता मोठा फटका
गेल्या काही महिन्यांत आखाती देशांमध्ये युद्धाचा भडका उडाल्याने जागतिक व्यापारी वाहतूक पूर्णपणे कोलमडली होती. हा सागरी मार्ग जागतिक व्यापाराच्या दृष्टीने अत्यंत महत्त्वाचा आहे –
– 20 टक्के पुरवठा ठप्प : जगातील एकूण आंतरराष्ट्रीय इंधन आणि कच्चे तेल (Crude Oil) पुरवठ्यापैकी तब्बल 20 टक्के वाहतूक एकट्या होर्मुझच्या सामुद्रधुनीतून होते. इराणने हा मार्ग बंद केल्यामुळे आंतरराष्ट्रीय बाजारात कच्च्या तेलाचे दर गगनाला भिडले होते.
– कोंडी करण्याचे इराणचे अस्त्र: अमेरिका आणि इस्रायलने 28 फेब्रुवारी रोजी इराणवर मोठे लष्करी हल्ले सुरू केले होते. या हल्ल्यांना प्रत्युत्तर म्हणून इराणने होर्मुझची कोंडी करत या मार्गावरून विनापरवाना जाणाऱ्या जहाजांवर थेट हल्ले सुरू केले होते. तसेच आखाती देशांमधील अमेरिकन लष्करी तळांनाही लक्ष्य केले होते.
हेही वाचा – Iran-US Conflict: इराणने अखेर हात टेकले? युरेनियम, परमाणु हत्यार अमेरिकेच्या ताब्यात देणार, होणार मोठा करार
इराणच्या वृत्तसंस्थेचा मोठा खुलासा; कराराची व्याप्ती मर्यादित
सागरी मार्ग पूर्ववत होणार असला, तरी यामध्ये काही अटी व शर्ती असणार आहेत. इराणची अधिकृत वृत्तसंस्था 'तसनीम' ने पाश्चिमात्य प्रसारमाध्यमांचे काही दावे फेटाळताना परिस्थिती पूर्णपणे आधीसारखी होणार नसल्याचे स्पष्ट केले आहे –
– मर्यादित करार : वृत्तसंस्थेच्या अहवालानुसार, अमेरिका आणि इराण यांच्यात होणारा हा करार पूर्ण स्वरूपाचा नसून त्याची व्याप्ती मर्यादित (Limited Scope) असेल.
– सुरक्षेत बदल नाही : पुढील 30 दिवसांत केवळ व्यावसायिक (Commercial) जहाजांची संख्या टप्प्याटप्प्याने वाढवून इराणच्या आर्थिक घडामोडींना गती दिली जाईल. मात्र, आखाती प्रदेशातील लष्करी सुरक्षा आणि रणनीती पहिल्यासारखी शिथिल केली जाणार नाही.
अमेरिकेचे राष्ट्राध्यक्ष डोनाल्ड ट्रम्प यांची सोशल मीडिया पोस्ट
दुसऱ्या बाजूला, अमेरिकेचे राष्ट्राध्यक्ष डोनाल्ड ट्रम्प यांनी या संपूर्ण प्रकरणावर सोशल मीडियावरून सकारात्मक संकेत दिले आहेत. अमेरिका, इराण आणि आखाती भागातील इतर संबंधित देशांसोबत लवकरच एक ऐतिहासिक शांतता करार संपन्न होणार असल्याचे ट्रम्प यांनी स्पष्ट केले. या आगामी करारामध्येच होर्मुझची सामुद्रधुनी आंतरराष्ट्रीय जहाजांसाठी सुरक्षितपणे पुन्हा सुरू करण्याच्या धोरणाचा समावेश असेल आणि त्याची अधिकृत घोषणा लवकरच केली जाईल, असेही ट्रम्प यांनी नमूद केले आहे. या घडामोडींमुळे आंतरराष्ट्रीय शिपिंग कंपन्यांना आणि जागतिक शेअर बाजाराला मोठा दिलासा मिळण्याची शक्यता आहे.
