US China Trade War: अमेरिकेचे अध्यक्ष डोनाल्ड ट्रम्प यांनी चीनविरुद्ध मोठी कारवाई करत अमेरिकेत आयात होणाऱ्या चिनी वस्तूंवर 100 टक्के कर लादण्याची घोषणा केली आहे. हा नवीन कर विद्यमान शुल्काव्यतिरिक्त असणार आहे. तसेच हा कर 1 नोव्हेंबरपासून लागू होणार आहे. या दिवशीच अमेरिका महत्त्वाच्या सॉफ्टवेअर निर्यातीवरही कडक नियंत्रण लागू करणार आहे, ज्यामुळे जागतिक व्यापारात मोठे बदल होण्याची शक्यता आहे. ट्रम्प यांच्या या निर्णयामुळे अमेरिका-चीन व्यापारयुद्ध पुन्हा भडकले आहे. चीनने अलीकडेच दुर्मिळ पृथ्वी धातूंच्या (Rare Earth Metals) निर्यातीवर निर्बंध आणले होते, ज्याच्या प्रत्युत्तरात ट्रम्प प्रशासनाने हा कठोर निर्णय घेतला आहे.
ट्रम्प यांचा चीनवर थेट आरोप
ट्रम्प यांनी चीनवर जागतिक बाजारपेठेत दुर्मिळ खनिजांच्या पुरवठ्यात जाणूनबुजून व्यत्यय आणण्याचा आरोप केला. चीनने अचानक विरोधी भूमिका घेतली आहे, असे ते म्हणाले. ट्रम्प यांनी जगभरातील अनेक देशांना पत्रे पाठवून खनिजे आणि त्यासंबंधित तंत्रज्ञानावर निर्यात निर्बंध लागू करण्याचे आवाहन केले आहे. ही पावले आंतरराष्ट्रीय व्यापार व्यवस्थेला धक्का देतील आणि जवळजवळ प्रत्येक देशावर त्याचा परिणाम होईल, असा इशारा ट्रम्प यांनी दिला.
चीनकडून प्रत्युत्तरात्मक हालचाली
चीनने पाच नवीन दुर्मिळ घटक होल्मियम, एर्बियम, थुलियम, युरोपियम आणि यटरबियम निर्यात नियंत्रण यादीत समाविष्ट केले आहेत. आता या घटकांची निर्यात करण्यासाठी चीन सरकारकडून विशेष परवाना आवश्यक असेल. हे घटक अर्धवाहक (semiconductor) आणि लष्करी तंत्रज्ञानात महत्त्वाचे मानले जातात.
शी जिनपिंग यांच्याशी भेट रद्द होण्याची शक्यता
दरम्यान, ट्रम्प यांनी स्पष्ट केले की त्यांनी अजून चीनचे अध्यक्ष शी जिनपिंग यांच्याशी संपर्क साधलेला नाही. दोन्ही नेते दोन आठवड्यांनंतर दक्षिण कोरियात होणाऱ्या APEC बैठकीत भेटणार होते, परंतु आता ती बैठक होण्याची शक्यता कमी असल्याचे ट्रम्प यांनी सूचित केले. अमेरिका-चीन व्यापार संघर्षाची ही पहिली वेळ नाही. यापूर्वी ट्रम्प प्रशासनाने चिनी वस्तूंवर 145 टक्के पर्यंत कर लादला होता, ज्यावर चीनने अमेरिकन उत्पादनांवर 125 टक्के कर लावून प्रत्युत्तर दिले होते. त्यानंतर शुल्क कमी करून व्यापार स्थिर करण्याचे प्रयत्न झाले, पण दुर्मिळ पृथ्वी धातू आणि प्रगत चिप्स या क्षेत्रांमध्ये तणाव कायम राहिला. विशेषज्ञांच्या मते, ट्रम्प यांच्या नव्या निर्णयामुळे जागतिक पुरवठा साखळी आणि तंत्रज्ञान बाजारपेठेवर मोठा परिणाम होऊ शकतो.
