Indian Railways New Rules: एसी (AC) आणि स्लीपर डब्यांमध्ये होणारी प्रचंड गर्दी लवकरच इतिहासजमा होण्याची शक्यता आहे. प्रवाशांच्या सततच्या तक्रारी आणि सोशल मीडियावर व्हायरल होणाऱ्या व्हिडिओंची दखल घेत भारतीय रेल्वेने एक महत्त्वपूर्ण निर्णय घेतला आहे. रेल्वे बोर्डाने 'वेटिंग तिकीट' प्रणालीमध्ये 1 जून 2026 पासून लागू होणारी एक मोठी सुधारणा जाहीर केली आहे. या निर्णयाचा मुख्य उद्देश रेल्वेगाड्यांमधील गर्दी कमी करणे आणि ज्या प्रवाशांकडे आरक्षित तिकिटे आहेत, त्यांना आरामदायी प्रवासाची खात्री देणे हा आहे.
वेटिंग तिकिटांच्या संख्येवर मर्यादा
रेल्वे बोर्डाच्या नवीन नियमांनुसार, रेल्वेगाड्यांसाठी जारी केल्या जाणाऱ्या वेटिंग तिकिटांच्या संख्येवर आता मर्यादा घालण्यात आली आहे. यापूर्वी, स्लीपर श्रेणीमध्ये (Sleeper Class) 400 पर्यंत वेटिंग तिकिटे बुक करता येत असत; मात्र, आता ही मर्यादा एकूण आसनक्षमतेच्या जास्तीत जास्त 30 टक्केपर्यंतच मर्यादित करण्यात आली आहे. याचा अर्थ असा की, सरासरी पाहता, कोणत्याही एका रेल्वेगाडीसाठी 150 ते 200 पेक्षा जास्त वेटिंग तिकिटे जारी केली जाणार नाहीत. एसी डब्यांसाठीही (AC Classes) एक महत्त्वपूर्ण बदल करण्यात आला आहे. यापूर्वी 300 पर्यंत वेटिंग तिकिटे जारी केली जात असत, परंतु आता ही मर्यादा एकूण जागांच्या केवळ 60 टक्क्यांपर्यंत निश्चित करण्यात आली आहे. वेटिंग याद्यांची अवाजवी वाढ आणि रेल्वेच्या डब्यांमध्ये वाढणारी गर्दी रोखण्यासाठी हे पाऊल अत्यंत उपयुक्त ठरेल, अशी अपेक्षा आहे.
प्रवाशांसाठी आरामदायी प्रवास
या नवीन निर्णयामुळे ज्या प्रवाशांकडे आरक्षित (कन्फर्म) तिकिटे आहेत, त्यांना खूप मोठा दिलासा मिळेल, असा विश्वास रेल्वे प्रशासनाला वाटतो. सध्याची परिस्थिती अशी असते की, अनेकदा वेटिंग तिकिटे असलेले प्रवासीही एसी आणि स्लीपर डब्यांमध्ये चढतात, ज्यामुळे डब्यांच्या आत प्रचंड गर्दी आणि गोंधळ निर्माण होतो. परिणामी, ज्या प्रवाशांकडे आरक्षित जागा आहेत, त्यांनाही आपल्या निश्चित जागेपर्यंत पोहोचताना आणि प्रवास करताना अनेकदा मोठ्या मानसिक व शारीरिक अडचणींचा सामना करावा लागतो.
तिकीट दलालांवर कडक कारवाई
रेल्वे तज्ज्ञांच्या मते, तिकीट दलाल यापूर्वी मोठ्या संख्येने वेटिंग तिकिटे बुक करून ठेवत असत आणि त्यानंतर प्रवाशांकडून अतिरिक्त पैसे घेऊन ती तिकिटे कन्फर्म करून देण्याचा दावा करत असत. मात्र, वेटिंग यादीवर मर्यादा घालणाऱ्या या नवीन प्रणालीच्या अंमलबजावणीमुळे, अशा प्रकारच्या बेकायदेशीर कृत्यांना आता प्रभावीपणे आळा घालणे शक्य होईल. नवीन नियमांनुसार, वेटिंग तिकिटे असलेल्या प्रवाशांना यापुढे एसी किंवा स्लीपर डब्यांच्या आत प्रवास करण्याची परवानगी दिली जाणार नाही. जर एखादा प्रवासी या नियमांचे उल्लंघन करून प्रवास करताना आढळला, तर तिकीट तपासनीस (TTE) त्याला मोठा दंड ठोठावण्यास अधिकृत असतील.
उन्हाळी विशेष गाड्यांच्या संख्येतही वाढ
प्रवाशांच्या वाढत्या गर्दीला सोयीस्कर पर्याय देण्यासाठी, रेल्वेने यावेळी विक्रमी 908 'उन्हाळी विशेष गाड्या' सुरू केल्या आहेत. या विशेष गाड्या 15 एप्रिल ते 15 जुलै या कालावधीत संपूर्ण देशात एकूण 18,262 फेऱ्या पूर्ण करतील. रेल्वे प्रशासनाने स्पष्ट केले आहे की, नवीन नियमावली आणि या अतिरिक्त चालवल्या जाणाऱ्या गाड्या यांच्या एकत्रित परिणामामुळे, सर्वसामान्य प्रवाशांचा रेल्वे प्रवास पूर्वीपेक्षा अधिक सुलभ, सुरक्षित आणि आरामदायी होईल.
