Medicine MRP Rules India: मधुमेह, उच्च रक्तदाब, हृदयविकार आणि हाडांच्या कमकुवतपणासारख्या दीर्घकालीन आजारांवर उपचार घेणाऱ्या लाखो रुग्णांना मोठा दिलासा मिळाला आहे. केंद्र सरकारच्या राष्ट्रीय औषध मूल्य निर्धारण प्राधिकरणाने (NPPA) 25 मे 2026 रोजी 30 अत्यावश्यक औषधांच्या कमाल किरकोळ किमती (MRP) निश्चित केल्या आहेत. या निर्णयामुळे संबंधित औषधांसाठी कोणताही औषधविक्रेता किंवा किरकोळ विक्रेता सरकारने ठरवून दिलेल्या किंमतीपेक्षा अधिक दर आकारू शकणार नाही.
औषधांच्या किमतीतील तफावतीवर लगाम
भारतात अनेकदा एकाच घटकांचे औषध वेगवेगळ्या ब्रँड नावांनी विकले जाते आणि त्याच्या किमतींमध्ये मोठी तफावत आढळून येते. काही ठिकाणी 15 रुपयांना मिळणारे औषध दुसऱ्या दुकानात 40 रुपयांना विकले जात असल्याच्या तक्रारी वारंवार समोर येत होत्या. रुग्णांना औषधाची वास्तविक किंमत माहिती नसल्याने त्यांना जास्त पैसे मोजावे लागत होते. विशेषतः मधुमेह, हृदयविकार आणि रक्तदाबासारख्या आजारांमध्ये नियमित औषधोपचार आवश्यक असल्यामुळे मासिक खर्च मोठ्या प्रमाणात वाढत होता.
नवीन आदेशामुळे रुग्णांना दिलासा
NPPA च्या आदेशानुसार या 30 औषधांसाठी आता कमाल किंमत निश्चित करण्यात आली आहे. औषध उत्पादक कंपनी कोणतीही असो किंवा औषध विकणारे दुकान कोणतेही असो, निश्चित करण्यात आलेल्या किमतीपेक्षा अधिक रक्कम आकारता येणार नाही. नियमांचे उल्लंघन करणाऱ्या विक्रेत्यांवर कायदेशीर कारवाई होणार असल्याने औषधांच्या दरांमध्ये पारदर्शकता येण्याची अपेक्षा व्यक्त केली जात आहे.
मधुमेहाच्या औषधांचे नवे दर
मधुमेहावरील Vildagliptin आणि Metformin यांचे संयोजन असलेल्या गोळीची कमाल किंमत प्रति गोळी 9.79 रुपये निश्चित करण्यात आली आहे. तसेच Sitagliptin, Glimepiride आणि Metformin असलेल्या गोळ्यांची किंमत 10.39 ते 11.91 रुपयांदरम्यान राहणार आहे. Teneligliptin आणि Dapagliflozin या संयुगाची गोळी 10.17 रुपयांना उपलब्ध होणार आहे. त्यामुळे महिनाभराच्या औषधांचा खर्च मोठ्या प्रमाणात नियंत्रणात राहण्यास मदत होणार आहे.
हृदयविकार आणि रक्तदाबावरील औषधांनाही मर्यादा
हृदयविकार आणि उच्च रक्तदाबासाठी वापरल्या जाणाऱ्या Bisoprolol व Amlodipine या संयुगाच्या गोळ्यांची किंमत 7.31 ते 9.40 रुपये दरम्यान निश्चित करण्यात आली आहे. Cilnidipine आणि Telmisartan या औषधांच्या गोळीची किंमत 12.98 ते 14.95 रुपये असेल. तर कोलेस्टेरॉल नियंत्रणासाठी वापरल्या जाणाऱ्या Atorvastatin आणि Fenofibrate संयुगाच्या गोळीची किंमत 18.46 रुपये निश्चित करण्यात आली आहे.
हाडांचे आरोग्य आणि इतर औषधांचेही दर जाहीर
Vitamin D3 Oral Solution ची किंमत प्रति मिली 14.91 ते 15.88 रुपये निश्चित करण्यात आली आहे. Calcium, Vitamin D3, Methylcobalamin आणि L-Methylfolate Calcium यांचे मिश्रण असलेल्या गोळीची किंमत 19.78 रुपये ठेवण्यात आली आहे. याशिवाय प्रत्यारोपणानंतर दिल्या जाणाऱ्या Tacrolimus Prolonged Release Capsule ची किंमत प्रति कॅप्सूल 127 रुपये निश्चित करण्यात आली आहे. ॲलर्जी आणि दम्यासाठी वापरल्या जाणाऱ्या Bilastine आणि Montelukast गोळीची किंमत 21.22 रुपये असेल, तर ताप आणि वेदनांसाठीची सामान्य गोळी 5.15 रुपयांना उपलब्ध होणार आहे.
ग्राहकांनी काय काळजी घ्यावी?
रुग्णांनी औषधे खरेदी करताना पट्टी किंवा खोक्यावर छापलेली MRP तपासणे आवश्यक आहे. जर कोणत्याही औषधविक्रेत्याने निर्धारित किमतीपेक्षा जास्त पैसे मागितले, तर ग्राहकांना त्यास नकार देण्याचा पूर्ण अधिकार आहे. तसेच औषधांच्या किमतींची यादी प्रत्येक औषध दुकानात उपलब्ध करून देणे बंधनकारक करण्यात आले आहे. नियमांचे उल्लंघन झाल्यास ग्राहक NPPA किंवा राज्य औषध नियंत्रक कार्यालयाकडे तक्रार दाखल करू शकतात. हा आदेश देशातील अनेक प्रमुख औषध उत्पादक कंपन्यांनाही लागू होणार असल्याने लाखो रुग्णांना आर्थिक दिलासा मिळण्याची अपेक्षा व्यक्त केली जात आहे.
