SC On Vinesh Phogat: प्रसिद्ध भारतीय महिला कुस्तीपटू विनेश फोगटला सर्वोच्च न्यायालयाकडून खूप मोठा दिलासा मिळाला आहे. आगामी आशियाई क्रीडा स्पर्धेसाठीच्या (Asian Games) निवड चाचण्यांमध्ये सहभागी होण्याची अधिकृत परवानगी न्यायालयाने तिला दिली आहे. विशेष म्हणजे, विनेशला या चाचण्यांमध्ये सहभागी होण्यापासून रोखण्यासाठी 'भारतीय कुस्ती महासंघाने' (WFI) सर्वोच्च न्यायालयात विशेष याचिका दाखल केली होती. मात्र, न्यायालयाने आता ती याचिका फेटाळून लावली आहे. यापूर्वी, दिल्ली उच्च न्यायालयानेही विनेश फोगटच्या बाजूने निकाल दिला होता, परंतु महासंघाने त्या निकालाला सर्वोच्च न्यायालयात आव्हान दिले होते. आता, सर्वोच्च न्यायालयाच्या मंजुरीनंतर विनेश फोगटचा आशियाई क्रीडा स्पर्धेच्या चाचण्यांमध्ये उतरण्याचा मार्ग पूर्णपणे मोकळा झाला आहे.
दिल्ली उच्च न्यायालयाचा निकाल रद्द करण्यास सर्वोच्च न्यायालयाचा नकार
या संवेदनशील प्रकरणी दिल्ली उच्च न्यायालयाने यापूर्वी दिलेल्या निकालाला रद्द करण्यास सर्वोच्च न्यायालयाने स्पष्टपणे नकार दिला. न्यायमूर्ती पी.एस. नरसिंहा आणि न्यायमूर्ती आलोक अराधे यांच्या खंडपीठाने सुनावणीदरम्यान विनेश फोगटचे कौतुक केले. आंतरराष्ट्रीय स्तरावर सर्वोत्तम स्पर्धा करून तिने देशाची मान उंचावली आहे आणि तिच्या आजवरच्या कामगिरीचा संपूर्ण देशाला अभिमान वाटतो, असे गौरवपूर्ण निरीक्षण न्यायालयाने नोंदवले. तथापि, या खटल्यातील सुनावणी ज्या पद्धतीने दिल्ली उच्च न्यायालयाने पार पाडली, त्याबाबत सर्वोच्च न्यायालयाने काही तांत्रिक आक्षेप व्यक्त केले; तरीही, उच्च न्यायालयाच्या मूळ आदेशात कोणताही बदल करणे किंवा त्यात हस्तक्षेप करणे सर्वोच्च न्यायालयाने पूर्णपणे टाळले.
दिल्ली उच्च न्यायालयाच्या कार्यपद्धतीबाबत व्यक्त केली चिंता
विनेश फोगटला आशियाई क्रीडा स्पर्धेच्या चाचण्यांमध्ये सहभागी होण्याची परवानगी कायम ठेवतानाच, दिल्ली उच्च न्यायालयाने हे प्रकरण ज्या पद्धतीने हाताळले, त्याबाबत सर्वोच्च न्यायालयाने काही अंशी चिंता व्यक्त केली. या खटल्याचा निकाल देताना उच्च न्यायालयाने स्वीकारलेला न्यायिक दृष्टिकोन काहीसा अयोग्य होता, असे सर्वोच्च न्यायालयाचे मत होते. क्रीडा क्षेत्राशी संबंधित बाबींमध्ये होणारा अतिरेकी न्यायालयीन हस्तक्षेप संपूर्ण क्रीडा क्षेत्रावर विघातक परिणाम करू शकतो, असा इशारा देत सर्वोच्च न्यायालयाने भविष्यासाठी एक सावधगिरीचा संदेशही दिला.
यापूर्वी 22 मे रोजी, दिल्ली उच्च न्यायालयाने विनेश फोगटला आशियाई क्रीडा स्पर्धेच्या निवड चाचण्यांमध्ये थेट सहभागी होण्याची परवानगी दिली होती. 'भारतीय कुस्ती महासंघाला' (WFI) कडक शब्दांत फटकारताना, खेळाडूंच्या निवडीसाठी महासंघाने बनवलेले अंतर्गत नियम अत्यंत भेदभावपूर्ण असल्याचे निरीक्षण न्यायालयाने नोंदवले होते. मातृत्व रजेनंतर पुनरागमन करणाऱ्या विनेशसारख्या एका नामवंत आणि जागतिक दर्जाच्या खेळाडूच्या उमेदवारीचा सकारात्मक विचार करण्यासाठी, कुस्ती महासंघाच्या नियमांमध्ये कोणतीही न्याय्य तरतूद उपलब्ध नाही, असे स्पष्ट मत न्यायालयाने व्यक्त केले होते. दिल्ली उच्च न्यायालयाचा हाच निकाल मान्य करण्यास नकार देत कुस्ती महासंघाने सर्वोच्च न्यायालयात धाव घेतली होती, जिथे त्यांना पुन्हा एकदा अपयशाचा सामना करावा लागला आहे.