Shaktipeeth Mahamarg : महाराष्ट्र सरकारने शक्तीपीठ महामार्गाच्या सुधारित आराखड्यावर अखेर शिक्कामोर्तब केल्याने विकासाच्या एका नव्या अध्यायाला सुरुवात झाली आहे. वर्ध्यातील दिग्रजपासून सुरू होऊन थेट सिंधुदुर्गातील बांदापर्यंत जाणारा हा महामार्ग सुमारे 856.76 किलोमीटर लांबीचा असणार आहे. राज्यातील 13 जिल्हे आणि 40 तालुक्यांना जोडणाऱ्या या महत्त्वाकांक्षी प्रकल्पामुळे ग्रामीण भागातील कनेक्टिव्हिटीमध्ये मोठी क्रांती अपेक्षित आहे. विशेषतः कोल्हापूर, सांगली, सातारा आणि सोलापूरमधील अनेक गावे आता या हायवेच्या कक्षेत येणार असून, या प्रकल्पामुळे प्रवासाचा वेळही लक्षणीयरीत्या कमी होणार आहे.
शेतकरी आंदोलनानंतर आराखड्यात मोठे फेरबदल
या महामार्गाच्या मूळ आराखड्याला सांगली आणि कोल्हापुरातील बागायतदार शेतकऱ्यांनी तीव्र विरोध दर्शवला होता, कारण यामुळे सुपीक शेतीचे नुकसान होण्याची भीती होती. लोकप्रतिनिधी आणि शेतकऱ्यांच्या या आंदोलनाची दखल घेत सरकारने नमते घेतले आणि आराखड्यात महत्त्वपूर्ण बदल केले आहेत. या नव्या बदलांमुळे आता सातारा जिल्ह्यालाही या प्रकल्पाचा थेट लाभ मिळणार असून, अनेक दुर्गम गावांना मुख्य प्रवाहात येण्याची संधी मिळणार आहे. डोंगराळ भागातील घाटमार्ग आणि विविध नद्यांवरील पुलांचे नियोजनही या सुधारित योजनेत अत्यंत विचारपूर्वक करण्यात आले आहे.
कोल्हापूर, सांगली आणि सोलापूरमधील गावांची यादी
जिल्हानुसार विचार केला तर कोल्हापूर जिल्ह्यातील सर्वाधिक 73 गावांतून हा महामार्ग जाणार असल्याने या जिल्ह्याचा चेहरामोहरा बदलणार आहे. त्यापाठोपाठ सोलापूरमधील 35 गावे, सांगली जिल्ह्यातील 25 गावे आणि साताऱ्यातील 16 गावांना हा महामार्ग थेट स्पर्श करणार आहे. या गावांच्या निवडीमुळे स्थानिक स्तरावर दळणवळणाची साधने तर वाढतीलच, पण जमिनींचे भाव आणि व्यावसायिक संधींमध्येही मोठी वाढ होण्याची शक्यता आहे. केवळ रस्ता म्हणून नव्हे, तर ग्रामीण अर्थव्यवस्थेला उभारी देणारा एक महत्त्वाचा पायाभूत प्रकल्प म्हणून याकडे पाहिले जात आहे.
कोल्हापूर जिल्ह्यातील या 73 गावांमधून जाणार शक्तीपीठ महामार्ग?
– हातकणंगले तालुका – जुने पारगाव, नवे पारगाव.
– पन्हाळा तालुका – वारणानगर, बहिरेवाडी, जाखले, पोहाळे.
– करवीर तालुका – केर्ली केलें (रत्नागिरी नागपूर हायवे क्रॉस), पाडळी, निटवडे, शिंदेवाडी, खुपिरे, कोपार्डे, कुडित्रे, वाकरे, कोगे, कसबा बीड, बहिरेश्वर, गणेशवाडी, शिरोली दुमाला, हिरवडे दुमाला, सडोली दुमाला, भाटणवाडी, हसूर दुमाला.
– राधानगरी तालुका – राशिवडे बु., चंदे, येळवडे, कोलवडे, वाघावडे, मोहाडे, कौलव, पिंपळवाडी, कुराडवाडी, तळाशी, तुरंबे, कपिलेश्वर, मालवे. कागल तालुका : बोरवडे, उंदरवाडी.
– भुदरगड तालुका – नाधवडे, कोनवडे, निळपण, दारवाड, म्हसवे, गारगोटी, आकुर्डे, पुष्पनगर, शेणगाव, सोनारवाडी, मडूर, करडवाडी, शेळोली, पडखंबे, सोनुर्ली, मेघोली
– आजरा तालुका – हरपवडे, पेरणोली, देवर्डे, वेळवट्टी, खानापूर, पोळगाव, एरंडोल, मसोली, देऊळवाडी. चंदगड तालुका : बुजवडे, गवसे, कुरणी, बिजूर, कानूर बु., कानूर खु., पिळणी, झांबरे धरण, इसापूर
उद्योग आणि पर्यटनाला मिळणार 'सुपरफास्ट' गती
शक्तीपीठ महामार्गामुळे केवळ प्रवास सुकर होणार नाही, तर उद्योग, पर्यटन आणि शेतीपूरक व्यवसायांनाही नवीन उभारी मिळणार आहे. दुर्गम भागातील बाजारपेठा मोठ्या शहरांशी जोडल्या गेल्यामुळे शेतकऱ्यांच्या उत्पादनाला योग्य बाजारपेठ मिळण्यास मदत होईल. स्थानिक तरुणांसाठी रोजगाराच्या नवीन संधी निर्माण होणार असून, राज्याच्या सर्वांगीण प्रगतीला हा महामार्ग एक वेगळी दिशा देईल. हा प्रकल्प पूर्णत्वास गेल्यास पश्चिम महाराष्ट्र आणि कोकण यांच्यातील अंतर कमी होऊन व्यापार आणि पर्यटनाला मोठी चालना मिळेल, यात शंका नाही.