Sankashti Chaturthi 2026 : सनातन वैदिक धर्मात श्री गणेशाला विघ्नहर्ता आणि प्रथम पूज्य देवता मानले जाते. कोणत्याही शुभ कार्याची सुरुवात गणपती बाप्पाच्या पूजनाने होते. दर महिन्याच्या कृष्ण पक्षातील चतुर्थी तिथीला 'संकष्टी चतुर्थी' साजरी केली जाते. मार्च 2026 मध्ये येणारी संकष्टी चतुर्थी फाल्गुन महिन्यात येत असल्याने ती भाविकांसाठी अत्यंत विशेष मानली जाते. या दिवशी व्रत केल्याने जीवनातील सर्व संकटे दूर होऊन सुख-समृद्धी लाभते, अशी वारकरी आणि गणेश भक्तांची गाढ श्रद्धा आहे.
मार्च महिन्यातील संकष्टी चतुर्थीचा मुहूर्त
पंचांगानुसार, फाल्गुन महिन्यातील संकष्टी चतुर्थीची तिथी आणि चंद्रोदयाची वेळ खालीलप्रमाणे आहे:
चतुर्थी तिथी प्रारंभ: 06 मार्च 2026 रोजी संध्याकाळी 07:53 वाजता.
चतुर्थी तिथी समाप्ती: 07 मार्च 2026 रोजी संध्याकाळी 07:17 वाजता.
चंद्रोदयाची वेळ: 06 मार्च 2026 रोजी रात्री 09:12 वाजता.
संकष्टी चतुर्थीच्या व्रतामध्ये चंद्रोदयाला विशेष महत्त्व असल्याने, या महिन्याचे व्रत 06 मार्च 2026, शुक्रवारी पाळले जाईल.
जाणून घेऊ, संकष्टी चतुर्थीला व्रत केल्याचे धार्मिक महत्त्व
फाल्गुन महिन्यातील या चतुर्थीला विशेष आध्यात्मिक महत्त्व आहे. ज्या व्यक्तींच्या कामात वारंवार अडथळे येतात किंवा ज्यांना आर्थिक समस्यांचा सामना करावा लागतो, त्यांच्यासाठी हे व्रत फलदायी मानले जाते. गणपतीच्या पूजनामुळे घरातील नकारात्मक ऊर्जा नष्ट होते आणि सकारात्मकतेचा संचार होतो. कुटुंबात शांती आणि समाधान टिकवून ठेवण्यासाठी अनेक भाविक दर महिन्याला हे व्रत नेमाने करतात. नैवेद्यासाठी घरी बनवलेले उकडीचे मोदक किंवा पेढे अर्पण करणे शुभ मानले जाते.
असा करावा पूजा विधी
बाप्पाची कृपा संपादन करण्यासाठी शास्त्रोक्त पद्धतीने पूजा करणे महत्त्वाचे आहे. पूजेचे मुख्य टप्पे खालीलप्रमाणे आहेत:
– संकल्प: सकाळी लवकर उठून स्नान करावे आणि स्वच्छ वस्त्र परिधान करून व्रताचा संकल्प करावा.
– स्थापना: देव्हाऱ्यात किंवा ईशान्य कोपऱ्यात गणपतीची मूर्ती स्थापित करून तिला गंगाजलाने अभिषेक करावा.
– अर्पण: गणपतीला शेंदूर, चंदन, अक्षता आणि लाल फुले अर्पण करावीत. बाप्पाला प्रिय असलेल्या 21 दुर्वांची जुडी अर्पण करणे विसरू नका.
– नैवेद्य: मोदक किंवा लाडूचा नैवेद्य दाखवावा. अथर्वशीर्ष किंवा गणेश चालीसा पठण केल्याने मनःशांती मिळते. तसेच, गणपतीची आरतीही नक्की करावी. शक्य असल्यास सकाळी-संध्याकाळी दोन्ही वेळेस करावी.
– उपवास सोडणे: दिवसभर उपवास करून रात्री चंद्रोदयानंतर चंद्राला अर्घ्य द्यावे आणि त्यानंतरच प्रसाद ग्रहण करून उपवास सोडावा.
गणपती बाप्पाचे प्रभावी मंत्र – संकष्टीच्या पूजेच्या वेळी काही विशेष मंत्रांचा जप केल्याने गणपती बाप्पा प्रसन्न होतो.
गणेश गायत्री मंत्र: ॐ एकदन्ताय विद्महे वक्रतुण्डाय धीमहि तन्नो दन्ती प्रचोदयात्।
कार्य सिद्धी मंत्र: वक्रतुण्ड महाकाय सूर्यकोटि समप्रभ। निर्विघ्नं कुरु मे देव सर्वकार्येषु सर्वदा॥
मूल मंत्र: ॐ गं गणपतये नमः।
(Disclaimer : येथे दिलेली माहिती धार्मिक श्रद्धेवर आधारित आहे. याला कोणताही शास्त्रीय पुरावा नाही. जय महाराष्ट्र त्याची हमी देत नाही.)
