Mosquito Control Device: मुंबईत दरवर्षी डेंग्यू, मलेरिया, चिकुनगुनिया आणि झिका यांसारख्या कीटकजन्य आजारांचा प्रादुर्भाव वाढताना दिसतो. या समस्यांना आळा घालण्यासाठी बृहन्मुंबई महानगरपालिकेने (BMC) एक महत्त्वपूर्ण पाऊल उचलले आहे. पालिकेच्या इनक्युबेशन उपक्रमांतर्गत विकसित केलेले ‘मोविट्रॅप’ (Movitrap) नावाचे एक अत्याधुनिक आणि अभिनव डास-नियंत्रण उपकरण नुकतेच सादर करण्यात आले आहे. या उपकरणाच्या माध्यमातून डासांच्या प्रजननाला त्यांच्या उगमस्थानीच रोखणे शक्य होणार आहे.
विना-वीज चालणारे उपकरण; अंडी नष्ट करण्याचे तंत्र
'मोविट्रॅप' हे उपकरण पालिकेच्या ‘स्माईल’ (SMILE) कौन्सिलच्या अंतर्गत एका स्टार्टअपद्वारे विकसित करण्यात आले आहे. हे उपकरण पूर्णपणे वीज-विरहित असून ते शाश्वत पर्यायावर काम करते. हे मादी डासांना अंडी घालण्यासाठी स्वतःकडे आकर्षित करते. उपकरणात असलेल्या प्रक्रिया केलेल्या पाण्यात अंडी घातल्यानंतर, त्यातील सौम्य कीटकनाशक (IGR) डासांच्या अंड्यांना नष्ट करते. यामुळे डासांचे प्रजनन चक्र प्रभावीपणे खंडित होते आणि डासांची संख्या वाढत नाही.
घरगुती वापरासाठी अत्यंत उपयुक्त
हे उत्पादन प्रामुख्याने घरांमध्ये वापरण्यासाठी तयार करण्यात आले आहे. एकदा उपकरणात पाणी आणि आकर्षक पदार्थ (Attractant) भरल्यानंतर ते सलग 4 आठवड्यांपर्यंत प्रभावी राहू शकते. हे उपकरण डासांना केवळ दूर पळवत नाही, तर त्यांची पैदास मुळापासून संपवते, ज्यामुळे डेंग्यू आणि मलेरियासारख्या गंभीर आजारांवर नियंत्रण मिळवणे सोपे होणार आहे. उत्पादनाच्या अनावरणप्रसंगी अतिरिक्त महानगरपालिका आयुक्त (पूर्व उपनगर) अविनाश ढाकणे यांनी शहरातील स्टार्टअप्सना पाठिंबा देण्याच्या पालिकेच्या धोरणाचे कौतुक केले.
तज्ज्ञांच्या उपस्थितीत उपकरणाचे सादरीकरण
या आठवड्याच्या सुरुवातीला झालेल्या अनावरण सोहळ्यात पद्मश्री पुरस्कार विजेते शास्त्रज्ञ प्राध्यापक ए. पी. डॅश, स्वामी रामानंद तीर्थ मराठवाडा विद्यापीठाचे कुलगुरू मनोहर चस्कर आणि अनेक आरोग्य तज्ज्ञ उपस्थित होते. मुंबईतील कीटकजन्य आजारांचे प्रमाण कमी करण्यासाठी 'मोविट्रॅप' हे एक 'गेम चेंजर' ठरेल, असा विश्वास पालिकेच्या अधिकाऱ्यांनी व्यक्त केला आहे.
