Pradhan Mantri Ujjwala Yojana: भारत सरकारची अत्यंत महत्त्वाकांक्षी असलेल्या 'प्रधानमंत्री उज्ज्वला योजने'ने (PMUY) देशातील करोडो गरीब कुटुंबांच्या आयुष्यात प्रकाश आणला आहे. विशेषतः ग्रामीण भागातील महिलांना धूरमुक्त स्वयंपाकघर उपलब्ध करून देण्यासाठी ही योजना वरदान ठरली आहे. सध्या मध्यपूर्वेतील संघर्षामुळे जागतिक स्तरावर इंधनाच्या पुरवठ्याबाबत चिंतेचे वातावरण असले आणि एलपीजीच्या किमतीत वाढ झाली असली, तरी केंद्र सरकारने उज्ज्वला योजनेच्या लाभार्थ्यांना मोठा दिलासा दिला आहे. या योजनेतील पात्र कुटुंबांना आता गॅस सिलिंडरवर 300 ची थेट सवलत दिली जात आहे.
300 चे अनुदान आणि मोफत गॅस जोडणी: लाभ कसा घ्यावा?
प्रधानमंत्री उज्ज्वला योजनेच्या मुख्य वैशिष्ट्यांपैकी एक म्हणजे लाभार्थ्यांना मिळणारे आर्थिक अनुदान (Subsidy). या योजनेअंतर्गत, लाभार्थ्यांना बाजारभावापेक्षा 300 कमी दराने सिलिंडर उपलब्ध होतो. याव्यतिरिक्त, नवीन गॅस जोडणी घेताना कोणत्याही प्रकारची सुरक्षा ठेव (Security Deposit) किंवा इन्स्टॉलेशन चार्जेस भरावे लागत नाहीत. ही योजना प्रामुख्याने दारिद्र्यरेषेखालील (BPL) कुटुंबांसाठी असून, यामुळे आर्थिकदृष्ट्या दुर्बल घटकांना स्वच्छ इंधन वापरणे सोपे झाले आहे. पारंपरिक इंधनामुळे होणारे आरोग्याचे नुकसान टाळणे, हा यामागचा मुख्य उद्देश आहे.
हेही वाचा – Pune CNG Price Hike: पुणेकरांच्या खिशाला महागाईची झळ! मध्यरात्रीपासून CNG दरात वाढ; काय आहेत नवीन दर? वाचा
दरवर्षी 12 अनुदानित सिलिंडर्सचा लाभ; 10 कोटींहून अधिक कुटुंबे जोडली
पंतप्रधान नरेंद्र मोदी यांनी 1 मे 2016 रोजी उत्तर प्रदेशातील बलिया येथून या ऐतिहासिक योजनेचा शुभारंभ केला होता. तेव्हापासून आजवर 10 कोटींहून अधिक लोकांनी या योजनेचा लाभ घेतला आहे. या योजनेअंतर्गत प्रत्येक पात्र कुटुंबाला एका वर्षात एकूण 12 अनुदानित सिलिंडर्स मिळण्याचा अधिकार आहे. लाकूड, कोळसा किंवा गोवऱ्यांच्या धुरामुळे महिला आणि मुलांच्या आरोग्यावर होणारे विपरीत परिणाम रोखण्यात या योजनेला मोठे यश आले आहे. ग्रामीण भारतातील घराघरांत एलपीजी पोहोचवून सरकारने महिला सक्षमीकरणाच्या दिशेने एक भक्कम पाऊल उचलले आहे.