Russian Oil Import : जागतिक तेल संकटात भारताचा मोठा निर्णय! रशियाकडून 40 टक्के कच्च्या तेलाच्या आयातीचे नियोजन

India to Import Russian Oil 40 Percent : जागतिक राजकारणात आणि ऊर्जा क्षेत्रात निर्माण झालेल्या मोठ्या संकटामुळे भारताने आपल्या धोरणांत महत्त्वाचे बदल करण्यास सुरुवात केली आहे. रशिया-युक्रेन युद्ध आणि आता मध्य-पूर्वेतील तणावामुळे उद्भवलेल्या परिस्थितीवर मात करण्यासाठी भारत पुन्हा एकदा रशियाकडे वळला आहे. आंतरराष्ट्रीय वृत्तसंस्थेच्या वृत्तानुसार, भारत येत्या काळात आपल्या एकूण कच्च्या तेल आयातीपैकी 40 टक्के वाटा रशियाकडून घेण्याच्या तयारीत आहे. जानेवारीमध्ये अमेरिकेसोबतच्या व्यापारी करारासाठी रशियाकडून तेल खरेदी कमी करणाऱ्या भारताने आता बदललेल्या जागतिक स्थितीनुसार पुन्हा एकदा रशियाशी ऊर्जेचे संबंध वाढवण्याचा निर्णय घेतला आहे.

इराणवरील हल्ल्याने निर्माण झालेली आणीबाणी
मध्य-पूर्वेतील परिस्थिती 28 फेब्रुवारी 2026 रोजी अधिक चिघळली, जेव्हा अमेरिका आणि इस्रायलने इराणवर हल्ला केला. याला प्रत्युत्तर म्हणून इराणने 'स्ट्रेट ऑफ होर्मुज' (Strait of Hormuz) हा सागरी मार्ग जवळपास बंद केला आहे. भारताची जवळपास निम्मी तेल आणि गॅस आयात याच मार्गावरून होते. हा मार्ग बंद झाल्यामुळे भारतात अनेक ठिकाणी पेट्रोल पंपांवर लांब रांगा लागल्या असून स्वयंपाकाच्या गॅसचा तुटवडा निर्माण झाला आहे. या पार्श्वभूमीवर आखाती देशांवरील अवलंबित्व कमी करण्यासाठी रशियाचा मार्ग भारतासाठी अधिक सुरक्षित मानला जात आहे.

भारत-रशिया ऊर्जा भागीदारी आणि नवी LNG डील
19 मार्च 2026 रोजी दिल्लीत रशियाचे उप-ऊर्जा मंत्री आणि भारताचे पेट्रोलियम मंत्री हरदीप सिंह पुरी यांच्यात एक महत्त्वाची बैठक पार पडली. या बैठकीत रशियाकडून पुन्हा एकदा थेट LNG (द्रवरूप वायू) खरेदी करण्यावर सहमती झाली आहे, जी युक्रेन युद्धानंतर बंद झाली होती. गेल्या वर्षी भारताने रशियाकडून सुमारे 44 अब्ज डॉलर्सचे तेल खरेदी केले होते. आता पुन्हा एकदा स्वस्त दरात तेल आणि गॅस मिळवण्यासाठी भारत प्रयत्नशील असून, रशियन LNG खरेदी करण्यासाठी भारतीय आयातदारांना सज्ज राहण्याचे आदेश देण्यात आले आहेत.

हेही वाचा – Israel Attack On Pakistan Embassy: युद्धाचा भडका! इस्रायलचा तेहरानमधील पाकिस्तानी दूतावासावर हवाई हल्ला, नेतन्याहू यांची चूक की रणनीती ?

अमेरिका आणि रशियामध्ये भारताचा समतोल
डोनाल्ड ट्रम्प यांच्या प्रशासनाची नाराजी टाळण्यासाठी भारताने सुरुवातीला रशियाकडून तेल खरेदी काहीशी कमी केली होती, जेणेकरून अमेरिकेसोबतच्या व्यापारात टॅरिफ सवलती मिळाव्यात. मात्र, ऊर्जा सुरक्षेचा प्रश्न निर्माण होताच भारताने आपल्या राष्ट्रीय हिताला प्राधान्य दिले आहे. भारत आता अमेरिका आणि रशिया या दोन्ही देशांशी समतोल साधण्याचा प्रयत्न करत आहे. विशेष म्हणजे, दोन्ही देशांमधील बहुतांश व्यापार आता 'रुपया आणि रुबल' मध्ये होत असल्याने पाश्चात्य देशांच्या निर्बंधांचा परिणाम कमी करण्याचा भारताचा प्रयत्न आहे.

आर्थिक परिणाम आणि भविष्यातील आव्हाने
जर मध्य-पूर्वेतील तेल पुरवठा दीर्घकाळ विसकळीत राहिला, तर भारतात महागाई वाढण्याची आणि रुपयाची किंमत घसरण्याची भीती वर्तवण्यात आली आहे. सरकारी अहवालानुसार, रशियाकडून स्वस्त तेल खरेदी सुरू ठेवल्यास भारतीय अर्थव्यवस्था स्थिर राहण्यास मदत होईल. रशिया आता केवळ तेलच नव्हे, तर वीज ट्रान्समिशन आणि विमान कनेक्टिव्हिटी वाढवण्यासाठीही भारताशी चर्चा करत आहे. सध्याची बाजारपेठ विक्रेत्या रशियाच्या बाजूने असली, तरी भारताला ऊर्जा सुरक्षिततेसाठी हे पाऊल उचलणे अनिवार्य झाले आहे.

हेही वाचा – Donald Trump: 165 वर्षानंतर मोठा बदल! अमेरिकन डॉलरवर आता डोनाल्ड ट्रम्प यांची सही?