Dubai Gold Import to India : भारत सरकारने पश्चिम आशियातील भू-राजकीय तणाव आणि जागतिक पुरवठा साखळीतील विसकळीतपणा लक्षात घेऊन देशातील सराफा उद्योगासाठी एक अत्यंत महत्त्वाचा निर्णय घेतला आहे. भारत-यूएई मुक्त व्यापार करारांतर्गत (CEPA) सवलतीच्या दरात सोने आयात करण्यासाठी देण्यात आलेल्या परवान्यांची अंतिम मुदत आता वाढवण्यात आली आहे. या निर्णयामुळे दुबईतून भारतात येणाऱ्या 'स्वस्त' सोन्याचा मार्ग अधिक सुकर झाला असून, भारतीय दागिने उत्पादकांना मोठा आर्थिक दिलासा मिळणार आहे.
सवलतीचा कोटा आणि नवीन मुदतवाढ
भारताने यूएईमधून आयात केल्या जाणाऱ्या सोन्यावरील 'टॅरिफ रेट कोटा' (TRQ) परवान्यांची मुदत वाढवली आहे. या निर्णयाचे मुख्य पैलू खालीलप्रमाणे आहेत:
– नवीन मुदत: ज्या परवान्यांची मुदत 31 मार्च 2026 रोजी संपणार होती, ती आता 30 जून 2026 पर्यंत वाढवण्यात आली आहे.
– शुल्कात सवलत: या कोट्यांतर्गत सोने आयात करणाऱ्या सराफांना इतर देशांच्या तुलनेत 1 टक्का कमी सीमा शुल्क (Import Duty) भरावे लागते.
– आयातीचे प्रमाण: आर्थिक वर्ष 2025-26 साठी हा कोटा अंदाजे 200 टन निश्चित करण्यात आला आहे.
– कोणाला लाभ: ही 1 टक्का सवलत केवळ गैर-मौद्रिक सोन्याला (सोन्याच्या विटा किंवा नैसर्गिक सोने) लागू आहे, दागिन्यांवर नाही.
युनायटेड अरब अमिराती (UAE): दुबईतून वाढणारी सोने आयात
'गोल्ड सिटी' म्हणून ओळखल्या जाणाऱ्या दुबईतून भारताची सोन्याची आयात गेल्या काही वर्षांत मोठ्या प्रमाणात वाढली आहे. भारत-यूएई मुक्त व्यापार करार 1 मे 2020 रोजी अंमलात आल्यापासून या व्यापाराला गती मिळाली आहे.
आर्थिक झेप: यूएईमधील सोन्याची आयात आर्थिक वर्ष 2022 मध्ये 5.8 अब्ज डॉलर्स होती, ती आर्थिक वर्ष 2025 पर्यंत 16.8 अब्ज डॉलर्सपर्यंत पोहोचण्याचा अंदाज आहे.
कोट्यातील वाढ: सुरुवातीला 2022-23 मध्ये 120 टन सोन्याचा कोटा होता, जो दरवर्षी 20 टनांनी वाढवत आता 200 टनांपर्यंत नेण्यात आला आहे.
आयातदारांसमोरील आव्हाने आणि सरकारी हस्तक्षेप
जागतिक युद्धजन्य परिस्थिती आणि पश्चिम आशियातील संकटामुळे समुद्रमार्गे होणारी वाहतूक विस्कळीत झाली आहे. यामुळे भारतीय आयातदारांना वेळेत सोने मिळवण्यात अडचणी येत होत्या. जर सरकारने ही मुदत वाढवली नसती, तर अनेक व्यापाऱ्यांचा सवलतीचा कोटा वाया गेला असता. सोन्याची आयात ही कोट्यवधी रुपयांची असते, त्यामुळे 1 टक्का शुल्कातील कपात ही सराफांसाठी लाखो-करोडो रुपयांची बचत करणारी ठरते. यामुळे भारतीय बाजारात सोन्याची उपलब्धता वाढून दागिने उत्पादकांचा नफा वाढण्यास मदत होणार आहे.
