टेनेसी : अमेरिकेतील टेनेसी राज्यात असलेल्या हार्ट्सविले अणुऊर्जा प्रकल्पातील (Hartsville Nuclear Plant) 540 फूट उंच कूलिंग टॉवर (Cooling Tower) अखेर पाडण्यात आला आहे. जवळपास अर्धशतकापासून रखडलेल्या या प्रकल्पाचा हा अंतिम टप्पा होता. स्फोटकांचा वापर करून केवळ 10 सेकंदांमध्ये हा टॉवर जमीनदोस्त करण्यात आला. यामुळे भविष्यातील विकासासाठी जागा मोकळी झाली आहे.
ब्राउन्स फेरी, सेक्वोया, वॉट्स बार, बेलेफोंटे, फिप्स बेंड आणि यलो क्रीक सारख्या इतर नियोजित प्रकल्पांसह, 1970 आणि 1980 च्या दशकात वाढत्या वीज मागणीची पूर्तता करण्यासाठी टीव्हीएच्या योजनेचा हा प्रकल्प भाग होता. यातील प्रत्येक अणुभट्टी 3,579 मेगावॅटवर चालण्यासाठी आणि 1,233 मेगावॅटचे कमाल विद्युत उत्पादन करण्यासाठी डिझाइन करण्यात आली होती, ज्यामुळे एकूण संभाव्य उत्पादन जवळजवळ 5 गिगावॅट्सवर पोहोचले. इतक्या महत्त्वाकांक्षी आणि भव्य प्रकल्पाची अखेर शोकांतिका झाली.
1977 चा एक महत्त्वाकांक्षी प्रकल्प
जगातील सर्वात मोठा प्रकल्प : 1977 मध्ये टेनेसी व्हॅली अथॉरिटीने (TVA – Tennessee Valley Authority ) हार्ट्सविले अणुऊर्जा प्रकल्पाची योजना आखली होती. तो त्यावेळी जगातील सर्वात मोठा अणुऊर्जा प्रकल्प बनणार होता.
विशाल क्षमता: या प्रकल्पात चार जनरल इलेक्ट्रिक बी.डब्ल्यू.आर – 6 (General Electric BWR-6) रिअॅक्टर बसवण्याची योजना होती. प्रत्येकाची क्षमता 1,233 मेगावॉट वीज निर्मितीची होती, जी सुमारे 40 लाख घरांसाठी पुरेशी होती.
एकूण खर्च: प्रकल्पाचा अंदाजित खर्च 13.8 अब्ज डॉलर (आजच्या दरात सुमारे 43.57 अब्ज डॉलर) होता, जो त्यावेळी टीव्हीएच्या एकूण ऊर्जा प्रणालीच्या गुंतवणुकीपेक्षाही जास्त होता.
हेही वाचा – Meta Smart Glasses: मार्क झुकरबर्गने लाँच केला AI स्मार्ट चष्मा; आता फोनशिवाय पाहता येतील मेसेज आणि कॉल
प्रकल्प रद्द होण्याचे कारण
थ्री माईल आयलंड अपघात: 1979 मध्ये थ्री माईल आयलंड (Three Mile Island) येथे झालेल्या अणुऊर्जा प्रकल्पातील अपघातानंतर जनमत अणुऊर्जेच्या विरोधात गेले. या अपघातामुळे लोकांमध्ये भीतीचे वातावरण निर्माण झाले आणि वाढत्या सार्वजनिक विरोधामुळे हार्ट्सविले प्रकल्प त्याच वर्षी रद्द करण्यात आला. त्यानंतर पुन्हा कधीही सुरू झाला नाही.
हा प्रकल्प रद्द झाल्यामुळे यासाठी खर्च झालेल्या अब्जावधी डॉलर्सचा चुराडा झाला. शिवाय, यावर घेतलेली मेहनत, तंत्रज्ञान आणि वर्षानुवर्षांचा कालावधी सर्व काही फुकट गेले.
जमीनदोस्त करण्याची प्रक्रिया
स्फोटकांचा वापर: टीव्हीएच्या (TVA) अधिकाऱ्यांनी दिलेल्या माहितीनुसार, हा कूलिंग टॉवर पाडण्यासाठी 900 पाउंडपेक्षा जास्त स्फोटकांचा वापर करण्यात आला.
10 सेकंदांत जमीनदोस्त: आंतरराष्ट्रीय वृत्तसंस्थांच्या वृत्तानुसार, केवळ 10 सेकंदांमध्ये हा टॉवर पूर्णपणे कोसळला. हा कूलिंग टॉवर पाडल्यामुळे आता भविष्यात या जागेवर नवीन प्रकल्पांसाठी मार्ग मोकळा झाला आहे.
पाहा व्हिडिओ –
The Hartsville Nuclear Plant project began in 1977 with 4 planned GE BWR-6 reactors (~1,233 MWe each) enough for ~4M homes. Canceled in 1979 after TMI, its 540-ft cooling tower was finally demolished by @TVAnews on Sept 2025. A stark reminder of lost nuclear progress. pic.twitter.com/EjJCisKsgM — Nuclear Hazelnut ??♀️ (@NuclearHazelnut) September 19, 2025
