Brahmos Missile: व्हिएतनामचे राष्ट्राध्यक्ष 'तो लाम' (To Lam) हे पुढील आठवड्यात भारताच्या दौऱ्यावर येण्याची शक्यता असून, या दौऱ्यामुळे दोन्ही देशांमधील लष्करी संबंध नव्या उंचीवर पोहोचणार आहेत. या दौऱ्याचे मुख्य आकर्षण म्हणजे 5,800 कोटी रुपयांचा (700 दशलक्ष अमेरिकन डॉलर्स) 'ब्रह्मोस' क्षेपणास्त्र खरेदीचा प्रस्तावित करार. या करारामध्ये प्रामुख्याने ब्रह्मोसच्या 'जहाज-विरोधी' (anti-ship) आवृत्तीचा समावेश असू शकतो, ज्यामुळे व्हिएतनामच्या सागरी सुरक्षा क्षमतेत मोठी वाढ होईल.
ब्रह्मोस विक्रीसाठी मित्रराष्ट्र रशियाचीही परवानगी
ब्रह्मोस क्षेपणास्त्र हे भारत आणि रशिया यांनी संयुक्तपणे विकसित केले आहे. रशियाचे व्हिएतनामसोबतही जुने आणि दृढ संबंध असल्याने, भारताने ही अत्याधुनिक क्षेपणास्त्रे व्हिएतनामला विकण्यास रशियाने पूर्ण पाठिंबा दर्शवला आहे. रशियाचा कोणताही आक्षेप नसल्यामुळे या ऐतिहासिक संरक्षण व्यवहाराचा मार्ग आता मोकळा झाला आहे. यामुळे आशियाई राजकारणात भारताची 'संरक्षण निर्यातदार' म्हणून प्रतिमा अधिक गडद होणार आहे.
तो लाम: व्हिएतनामचे सामर्थ्यशाली नेतृत्व
'तो लाम' हे सध्या व्हिएतनाममधील सर्वात शक्तिशाली नेते मानले जातात. त्यांनी अलीकडेच राष्ट्राध्यक्षपदासोबतच 'व्हिएतनाम कम्युनिस्ट पक्षा'च्या सरचिटणीसपदाचीही सूत्रे हाती घेतली आहेत. सत्तेचे हे दोन्ही केंद्रे एकाच व्यक्तीकडे असणे हा व्हिएतनामच्या राजकारणातील मोठा बदल आहे. विशेष म्हणजे, पदभार स्वीकारल्यानंतर चीनच्या दौऱ्यानंतर त्यांनी भारताला प्राधान्य दिले आहे, जे भारतासोबतच्या धोरणात्मक संबंधांचे महत्त्व अधोरेखित करते.
भारत-व्हिएतनाम धोरणात्मक भागीदारीचे दशक
पंतप्रधान नरेंद्र मोदी यांनी 2016 मध्ये व्हिएतनामला भेट दिली होती, तेव्हापासून दोन्ही देशांतील संबंधांना वेग आला आहे. या दौऱ्याला आणि 'व्यापक धोरणात्मक भागीदारी'ला (CSP) एक दशक पूर्ण होत असल्याच्या निमित्ताने हा दौरा आयोजित केला आहे. 2009 आणि 2015 मधील संरक्षण करारांनंतर, जून 2022 मध्ये दोन्ही देशांनी 2030 पर्यंतच्या संरक्षण भागीदारीचा 'संयुक्त दृष्टिकोन' जाहीर केला आहे.
हेही वाचा – Crude Oil Price: युएईची 'ओपेक'ला सोडचिठ्ठी; भारताचे टेन्शन वाढणार, OPEC म्हणजे काय?
ब्रह्मोसचे जागतिक आकर्षण आणि खरेदीदार देश
जर हा करार यशस्वी झाला, तर ब्रह्मोस खरेदी करणारा व्हिएतनाम हा आग्नेय आशियातील तिसरा देश ठरेल. यापूर्वी फिलिपिन्स आणि इंडोनेशियाने भारतासोबत करार केले आहेत. याशिवाय थायलंड, सौदी अरेबिया, संयुक्त अरब अमिराती, ओमान, इजिप्त आणि दक्षिण अमेरिकेतील अनेक देश भारताच्या या 'सुपरसॉनिक' क्षेपणास्त्रात रस दाखवत आहेत.
