Makar Sankranti 2026 : हिंदू धर्मात कोणतेही पूजा-पाठ, विधी किंवा सण असो, लोक काळ्या रंगाला सामान्यतः अशुभ मानतात. मात्र, मकर संक्रांती हा असा एकमेव सण आहे, ज्या दिवशी काळ्या रंगाचे कपडे परिधान करणे अत्यंत शुभ मानले जाते. यावर्षी सूर्य देव 14 जानेवारी 2026 रोजी धनु राशीतून मकर राशीत प्रवेश करणार असल्याने या दिवशी हा सण मोठ्या उत्साहात साजरा होईल. या परंपरेमागे केवळ धार्मिकच नाही, तर वैज्ञानिक आणि हवामानाशी संबंधित काही खास कारणे दडलेली आहेत.
संक्रांतीला काळा रंग का परिधान करावा?
मकर संक्रांती हा ऋतू परिवर्तनाचा सण मानला जातो. या दिवसापासून सूर्याच्या उत्तरायणाला सुरुवात होते. या सणापासून पुढील काळात वातावरणातील थंडी हळूहळू कमी होऊ लागते. तरीही मकर संक्रांतीचा काळ हा वर्षातील सर्वात थंड दिवसांपैकी एक असतो. काळा रंग उष्णता शोषून घेतो, ज्यामुळे थंडीत शरीराला ऊब मिळते. एका मान्यतेनुसार, कडाक्याच्या थंडीत शरीराचे संरक्षण व्हावे आणि सणाचा आनंद घेता यावा, म्हणून काळ्या वस्त्रांची परंपरा सुरू झाली. जरी इतर धार्मिक कार्यात काळा रंग अशुभ मानला जात असला, तरी मकर संक्रांतीच्या प्रथेनुसार या रंगाला विशेष स्थान मिळाले आहे.
हेही वाचा – Makar Sankranti Daan 2026: पितृदोषातून मुक्ती आणि कामात यश मिळवण्यासाठी मकर संक्रांतीला करा या' वस्तूंचे दान
खिचडी खाण्याची आणि दानाची परंपरा
मकर संक्रांतीला 'खिचडी' सण म्हणूनही ओळखले जाते. या दिवशी तांदूळ आणि काळ्या उडीद डाळीची खिचडी बनवून ती खाण्याची आणि दान करण्याची मोठी प्रथा आहे. असे मानले जाते की:
– या दिवशी गरिबांना खिचडी खाऊ घातल्याने सूर्य देवासह सर्व देवी-देवतांचा आशीर्वाद प्राप्त होतो.
– खिचडीचे सेवन आरोग्यासाठी अत्यंत लाभदायी मानले गेले असून, ती पचायला हलकी आणि पौष्टिक असते.
– अन्नदान केल्यामुळे घरात सुख-समृद्धी नांदते आणि ग्रहांचे दोष दूर होण्यास मदत होते.
ऋतू परिवर्तन आणि आध्यात्मिक महत्त्व
जेव्हा सूर्य देव दक्षिणायनातून उत्तरायणात प्रवेश करतात, तेव्हापासून दिवसाचा कालावधी वाढायला सुरुवात होते आणि थंडी हळूहळू कमी होऊन वसंत ऋतूची चाहूल लागते. 14 जानेवारी रोजी होणारे हे राशी परिवर्तन आध्यात्मिक दृष्ट्या अत्यंत फलदायी मानले जाते. या दिवशी गंगास्नान, सूर्य उपासना आणि दानधर्माला विशेष महत्त्व आहे. त्यामुळेच, काळे कपडे घालून आणि तिळगूळ वाटून एकमेकांमधील स्नेह वाढवण्याचा हा सण सर्वांसाठी सकारात्मकतेचा संदेश घेऊन येतो.
