MSRTC Fare Hike : महाराष्ट्र राज्य मार्ग परिवहन महामंडळाच्या (MSRTC) बसने प्रवास करणाऱ्या राज्यातील लाखो प्रवाशांना आता प्रवासासाठी अधिक खिसा रिकामा करावा लागणार आहे. राज्य परिवहन प्राधिकरणाने एसटी महामंडळाच्या 13.56 टक्के भाडेवाढीच्या प्रस्तावाला अधिकृत मंजुरी दिली आहे. आंतरराष्ट्रीय बाजारातील घडामोडी आणि महामंडळाचा वाढता अंतर्गत खर्च पाहता हा निर्णय घेणे भाग पडल्याचे प्रशासनाकडून सांगण्यात आले आहे. मात्र, ही नवीन भाडेवाढ लागू करतानाच, साध्या बसेसवर लागू असलेली यापूर्वीची 10 टक्के हंगामी भाडेवाढ आता पूर्णपणे रद्द करण्यात आली आहे.
भाडेवाढ लागू करण्यामागे महामंडळाने कोणती कारणे दिली?
एसटी महामंडळाच्या आर्थिक स्थितीवर गेल्या काही काळापासून मोठा ताण पडत आहे. प्रशासनाने या दरवाढीसाठी प्रामुख्याने खालील तीन ते चार प्रमुख कारणे समोर ठेवली आहेत:
इंधनाच्या दरात झालेली वाढ
आखाती देशांमध्ये निर्माण झालेल्या युद्धजन्य परिस्थितीमुळे आंतरराष्ट्रीय स्तरावर कच्च्या तेलाच्या किमती भडकल्या आहेत. परिणामी, डिझेलच्या दरात मोठी वाढ झाल्याने महामंडळाचा इंधनावरील खर्च अवाढव्य वाढला आहे.
कर्मचाऱ्यांचे वाढीव भत्ते
एसटी कर्मचाऱ्यांच्या विविध भत्त्यांमध्ये शासनाने नुकतीच वाढ केली आहे. हा वाढीव आर्थिक भार महामंडळाला सहन करावा लागत आहे.
देखभाल खर्चातील वाढ
बसेससाठी लागणारे सुटे भाग (Spares), नवीन टायर आणि गाड्यांच्या दुरुस्तीसाठी लागणाऱ्या साहित्याचे दर बाजारात प्रचंड वाढले आहेत.
महामंडळाने स्पष्ट केले आहे की, प्रवाशांना सुरक्षित, अखंडित आणि दर्जेदार सेवा देण्यासाठी तसेच एसटीचा कारभार आर्थिकदृष्ट्या गाळात जाऊ नये म्हणून ही दरवाढ करणे अपरिहार्य म्हणजेच अत्यंत गरजेचे झाले होते.
परिवहन मंत्र्यांचे स्पष्टीकरण
राज्याचे परिवहन मंत्री प्रताप सरनाईक यांनी या निर्णयाचे समर्थन करताना सांगितले की, "एसटी महामंडळ हे राज्याची जीवनवाहिनी आहे. जागतिक स्तरावरील डिझेलची टंचाई, कर्मचाऱ्यांचे भत्ते आणि वाहनांच्या देखभालीचा वाढलेला खर्च यामुळे ही 13.56 टक्के भाडेवाढ करणे गरजेचे बनले होते. ही वाढ करताना सर्वसामान्य प्रवाशांच्या खिशावर फार मोठा भार पडणार नाही, याची पुरेपूर काळजी घेण्यात आली आहे. एसटीची विश्वासार्हता आणि गुणवत्ता टिकवून ठेवण्यासाठी जनतेने या निर्णयाला सहकार्य करावे."
सामान्य प्रवाशांना काय फरक पडणार?
एसटी महामंडळ उन्हाळा, दिवाळी किंवा गर्दीच्या हंगामात साध्या बसेसच्या तिकिटांवर 10 टक्के अतिरिक्त हंगामी (Seasonal) भाडेवाढ लागू करते. यंदा ही हंगामी वाढ 15 जुलै रोजी संपणार होती, परंतु महामंडळाने ती 31 जुलैपर्यंत वाढवली होती. आता सुधारित नवीन नियमानुसार, ही 10 टक्के हंगामी भाडेवाढ पूर्णपणे रद्द करण्यात आली आहे आणि त्याऐवजी 13.56 टक्क्यांची नवीन कायमस्वरूपी भाडेवाढ लागू केली आहे.
या निर्णयामुळे आधीच महागाईचा सामना करणाऱ्या सर्वसामान्य ग्रामीण आणि शहरी भागातील प्रवाशांचे बजेट काहीसे कोलमडणार आहे. ही दरवाढ केवळ महसूल वाढवण्यासाठी नसून एसटी सेवा अधिक सक्षम आणि आधुनिक बनवण्यासाठी उपयुक्त ठरेल, असा विश्वास महामंडळाने व्यक्त केला आहे.