Pench Langadi Tigress Death : मध्य प्रदेशातील पेंच टायगर रिझर्व्हच्या इतिहासात एका धडाकेबाज अध्यायाचा अंत झाला आहे. निसर्गाचा क्रूर नियम आहे की जो कमकुवत आहे, तो मारला जाईल; परंतु, या नियमाला आपल्या अफाट इच्छाशक्तीने आव्हान देणारी दीर्घायुषी वाघीण ‘लंगडी’ हिचे निधन झाले आहे. जन्मतःच पुढच्या एका पंजात दोष असूनही, या वाघिणीने जंगलात कोणत्याही धडधाकट शिकारी वाघासारखाच दरारा निर्माण केला होता. सुमारे 18 वर्षांचे प्रदीर्घ आणि दिमाखदार आयुष्य जगल्यानंतर या जंगलाच्या राणीने जगाचा निरोप घेतला आहे.
लंगडेपणावर मात करत निर्माण केला स्वतःचा दबदबा
साल 2008 च्या सुमारास जन्मलेल्या या वाघिणीचे अधिकृत नाव PN 20 (T 20) असे होते. ही वाघीण भारताची सर्वात प्रसिद्ध वाघीण ‘कॉलरवाली’ची सख्खी बहीण होती. या कॉलरवालीने सर्वाधिक पिल्लांना जन्म देऊन जागतिक विक्रम केला. तर, ‘लंगडी’ने आपल्या शारीरिक कमतरतेवर मात करून पेंचच्या जंगलात स्वतःचे वेगळे स्थान निर्माण केले. नावानुसार ती लंगडत चालायची, पण तिने कधीही याला आपली कमजोरी बनू दिले नाही. सामान्यतः जंगलात वाघाचे सरासरी वय 12 ते 14 वर्षे असते. मात्र, लंगडीने सर्व अडथळे पार करत 18 वर्षे जंगलावर राज्य केले.
Senior tigress T-20, known as the “Langdi Tigress” of Pench Tiger Reserve, was found dead today at 10:30 AM in the Karmajhiri Range due to old age. Born in 2008 (~18 yrs), she raised 4 litters and 10 cubs. Last sighting: 6 March 2026. pic.twitter.com/Ex6n6nkiFh — Pench Tiger Reserve (@PenchMP) March 7, 2026
10 शावकांची आई आणि पेंचची रक्षक
आपल्या जीवनकाळात लंगडीने 10 शावकांना जन्म दिला. आज तिची आणि तिची बहीण कॉलरवाली यांची हीच वंशावळ पेंच आणि आसपासच्या परिसरात आपला दबदबा राखून आहेत, ज्यामुळे या क्षेत्रातील वाघांची लोकसंख्या मजबूत झाली आहे. वाढत्या वयामुळे गेल्या काही महिन्यांपासून तिची हालचाल मंदावली होती. म्हातारपणामुळे शिकार करणे कठीण झाल्याने ती इतर प्राण्यांनी अर्धवट खाऊन सोडलेल्या शिकारीवर आपला उदरनिर्वाह करत होती. तिला शेवटचे 6 मार्च 2026 रोजी पाहिले गेले होते, त्यानंतर कर्माझिरी रेंजमध्ये तिचा मृतदेह वनविभागाला आढळला.
वन्यजीव प्रेमींकडून भावूक श्रद्धांजली
लंगडीच्या निधनानंतर सोशल मीडियावर वन्यजीव प्रेमींनी आपल्या भावना व्यक्त केल्या आहेत. वाईल्डलाईफ फोटोग्राफर मोनू दुबे यांनी 5 मार्च 2026 रोजी तिचा एक व्हिडिओ शेअर केला होता, ज्यामध्ये तिचे बदललेले शरीर आणि मंदावलेली पावले स्पष्ट दिसत होती. ॲनिमल ॲक्टिव्हिस्ट कैवल्या कश्यप यांनी तिच्या अंत्यसंस्काराचे फोटो शेअर करत तिला श्रद्धांजली वाहिली. वनविभागाच्या कर्मचाऱ्यांनी संपूर्ण शासकीय प्रोटोकॉल पाळून जड अंतःकरणाने या निडर वाघिणीवर अंत्यसंस्कार केले.
‘द जंगल बुक’ची प्रेरणाभूमी
मध्य प्रदेशातील सिवनी आणि छिंदवाडा जिल्ह्यांत पसरलेले पेंच नॅशनल पार्क हे रुडयार्ड किपलिंग यांच्या 1894 मध्ये आलेल्या जगप्रसिद्ध ‘द जंगल बुक’ या कथेसाठी प्रेरणास्थान मानले जाते. पेंच नदीच्या नावावरून या जंगलाला नाव पडले असून, मोगलीची गोष्ट याच परिसरात घडल्याचे जंगलबुकच्या कथेत सांगितले जाते. 1970 च्या दशकापासून जगभरातील पर्यटक येथील ‘शेर खान’ (वाघ), ‘बालू’ (अस्वल) आणि ‘अकेला’ (लांडगा) यांसारख्या पात्रांना प्रत्यक्ष पाहण्यासाठी इथे येत असतात. लंगडी वाघीण याच गौरवशाली वारशाचा नेहमीच एक अविभाज्य भाग राहील.
