Missing Link Network Issues: मुंबई-पुणे एक्स्प्रेस वेवरील प्रवासाचा वेळ वाचवणाऱ्या 'मिसिंग लिंक' या महत्त्वाकांक्षी प्रकल्पामुळे प्रवाशांचा प्रवास वेगवान झाला असला, तरी एका नव्या समस्येने प्रवाशांची चिंता वाढवली आहे. या मार्गावरील आशियातील सर्वात लांब बोगद्यात प्रवेश करताच मोबाइल नेटवर्क पूर्णपणे गायब होत असल्याने, एखादा अपघात किंवा तांत्रिक बिघाड झाल्यास मदत कशी मागवायची, असा प्रश्न प्रवाशांकडून उपस्थित केला जात आहे.
प्रवासाचा वेळ वाचला, पण सुरक्षेचे काय?
महाराष्ट्र राज्य रस्ते विकास महामंडळाने (MSRDC) विकसित केलेल्या या 13 किलोमीटर लांबीच्या मार्गामुळे घाटातील 19 किमीचे वळण आणि वाहतूक कोंडी आता भूतकाळ ठरली आहे. 1 मे रोजी या मार्गाचे लोकार्पण झाल्यापासून वाहनचालकांना मोठा फायदा होत आहे. मात्र, या मार्गावरील भव्य बोगद्यातून प्रवास करताना साधारण 8 ते 10 मिनिटे प्रवाशांचा बाह्यजगाशी संपर्क पूर्णपणे तुटतो.
मुख्य अडचणी:
नेटवर्क ब्लॅकआउट: बोगद्यात शिरताच 4जी आणि 5जी सिग्नल पूर्णपणे नष्ट होतात.
आपत्कालीन धोका: बोगद्याच्या मध्यभागी वाहन बंद पडल्यास किंवा अपघात झाल्यास संपर्क साधणे अशक्य होते.
डोंगराचा अडथळा: सह्याद्रीच्या कठीण पाषाणात हे बोगदे असल्याने बाहेरच्या टॉवरची रेंज आत पोहोचू शकत नाही.
नेमकी तांत्रिक अडचण काय?
मिसिंग लिंकचे बोगदे डोंगराच्या खूप आत आणि खोल भागात आहेत. नैसर्गिकरित्या रेडिओ लहरी या कठीण खडकातून प्रवास करू शकत नाहीत. त्यामुळे जोपर्यंत बोगद्याच्या आत स्वतंत्र यंत्रणा बसवली जात नाही, तोपर्यंत ही समस्या कायम राहणार आहे.
काय आहे यावर उपाय?
बोगद्यात नेटवर्क उपलब्ध करून देण्यासाठी जगभरात दोन प्रमुख तंत्रज्ञानांचा वापर केला जातो:
लिकी फिडर केबल्स (Leaky Feeder Cables): बोगद्याच्या छताला किंवा भिंतीला एक विशेष केबल लावली जाते जी स्वतः एखाद्या अँटेनासारखे काम करते आणि संपूर्ण भागात सिग्नल पसरवते.
डिस्ट्रिब्युटेड अँटेना सिस्टम (DAS): बोगद्यात ठराविक अंतरावर लहान अँटेना आणि फायबर ऑप्टिक केबल्सचे जाळे विणले जाते, जे बाहेरचे सिग्नल आत खेचून घेतात.
प्रवाशांची मागणी:
'प्रवासाचा वेग वाढला आहे हे चांगलेच आहे, पण सुरक्षेच्या दृष्टीने प्रशासनाने लवकरात लवकर या बोगद्यात मोबाइल कनेक्टिव्हिटी उपलब्ध करून द्यावी, जेणेकरून संकटकाळी संपर्क साधता येईल.' या तांत्रिक त्रुटीवर प्रशासन कधी आणि कशी मात करते, याकडे आता सर्व वाहनचालकांचे लक्ष लागले आहे.
