FSSAI New Rules: देशभरातील हॉटेल्स, रेस्टॉरंट्स, ढाबे आणि खाद्यपदार्थ निर्मिती करणाऱ्या कारखान्यांमधील अन्नाची गुणवत्ता अधिक सुधारण्यासाठी 'फूड सेफ्टी अँड स्टँडर्ड्स ऑथॉरिटी ऑफ इंडिया' (FSSAI) ने पावले उचलली आहेत. FSSAI ने सर्व 'फूड बिझनेस ऑपरेटर्स'ना (FBOs) आता खाद्यपदार्थ कापताना, तयार करताना किंवा त्यावर प्रक्रिया करताना फक्त 'फूड-ग्रेड' आणि गंज न लागणाऱ्या (rust-resistant) सुऱ्या, ब्लेड्स व इतर उपकरणांचाच वापर बंधनकारक केला आहे. या कडक नियमांचे उल्लंघन करणाऱ्यांवर कायदेशीर आणि दंडात्मक कारवाई करण्याचा इशाराही देण्यात आला आहे.
निकृष्ट उपकरणांमुळे आरोग्याला धोका
काही खाद्य व्यावसायिक आपल्या स्वयंपाकघरात गंजलेले, खराब झालेले, रंग लावलेले किंवा अत्यंत निकृष्ट दर्जाचे सुरी आणि ब्लेड्स वापरत असल्याचे FSSAI च्या निदर्शनास आले आहे. अशा प्रकारच्या उपकरणांमुळे अन्नामध्ये घातक घटकांची भेसळ होऊन ग्राहकांच्या आरोग्याला मोठा धोका निर्माण होऊ शकतो. म्हणूनच, अन्नाच्या थेट संपर्कात येणारी सर्व साधने ही बिनविषारी, 'फूड-ग्रेड' आणि गंजरोधक साहित्यापासूनच बनलेली असावीत, असे प्राधिकरणाने स्पष्ट केले आहे.
'या' सर्व साधनांवर असणार कडक नजर
FSSAI चा हा नवीन आदेश खाद्यपदार्थ कापण्यासाठी, त्याचे तुकडे (स्लाइसिंग) करण्यासाठी, प्रक्रियेसाठी, पॅकेजिंगसाठी आणि अन्न तयार करण्यासाठी वापरल्या जाणाऱ्या प्रत्येक लहान-मोठ्या उपकरणाला लागू असेल. यामध्ये सुऱ्या, ब्लेड्स, स्लाइसिंग मशीन्स आणि अन्न प्रक्रिया साधनांचा समावेश आहे. ही सर्व उपकरणे केवळ योग्य दर्जाचीच नसावीत, तर ती पूर्णपणे स्वच्छ आणि चांगल्या स्थितीत ठेवणेही तितकेच अनिवार्य करण्यात आले आहे.
अन्न सुरक्षेला प्राधान्य देण्याचे कारण
स्वयंपाकघरात गंजलेली किंवा खराब झालेली उपकरणे वापरल्यास अन्नामध्ये धातूचे बारीक कण, रासायनिक घटक आणि घातक जीवाणू (बॅक्टेरिया) मिसळण्याची दाट शक्यता असते. यामुळे ग्राहकांना अन्नातून विषबाधा (food poisoning) होण्याचा आणि इतर गंभीर आजारांचा सामना करावा लागू शकतो. हीच बाब लक्षात घेऊन FSSAI ने राज्याच्या अन्न सुरक्षा आयुक्तांना हॉटेल्स आणि कारखान्यांच्या तपासणीदरम्यान विशेष दक्षता घेण्याचे आदेश दिले आहेत.
नियम मोडल्यास 'या' कायद्यानुसार होणार कारवाई
जर एखादे हॉटेल, रेस्टॉरंट, ढाबा किंवा खाद्यपदार्थ निर्मितीचा कारखाना या नवीन नियमांचे पालन करताना आढळला नाही, तर त्यांच्यावर 'फूड सेफ्टी अँड स्टँडर्ड्स ॲक्ट, 2006' (अन्न सुरक्षा आणि मानके कायदा, 2006) अंतर्गत कडक कारवाई केली जाईल, असे FSSAI ने स्पष्ट केले आहे.
ग्राहकांना मिळणार सुरक्षित आणि दर्जेदार अन्न
या नवीन नियमांच्या कडक अंमलबजावणीमुळे हॉटेल्स आणि रेस्टॉरंट्सच्या स्वयंपाकघरांमध्ये स्वच्छ आणि सुरक्षित उपकरणांचा वापर वाढेल. परिणामी, अन्नातील भेसळ आणि ते दूषित होण्याचा धोका मोठ्या प्रमाणात कमी होणार आहे. FSSAI च्या या निर्णयामुळे ग्राहकांना बाहेर जेवताना अधिक सुरक्षित, स्वच्छ आणि उच्च दर्जाचे अन्न मिळण्याचा मार्ग मोकळा झाला आहे.
