SIR Phase 3: देशभरातील मतदार याद्या अधिक पारदर्शक आणि अचूक करण्याच्या उद्देशाने, निवडणूक आयोगाने 'विशेष सखोल सुधारणा' (SIR – Special Intensive Revision) मोहिमेच्या तिसऱ्या टप्प्याची घोषणा केली आहे. आयोगाने 16 राज्ये आणि 3 केंद्रशासित प्रदेशांमध्ये ही मोहीम टप्प्याटप्प्याने राबवण्याचे निर्देश दिले आहेत. या प्रक्रियेअंतर्गत, सुमारे 36.73 कोटी मतदारांची घरोघरी जाऊन पडताळणी केली जाईल. निवडणूक आयोगाच्या माहितीनुसार, या टप्प्यामध्ये उत्तराखंड, आंध्र प्रदेश, हरियाणा, चंदीगड, तेलंगणा आणि पंजाब यांसारख्या राज्यांचा समावेश आहे.
कोणत्या राज्यांमध्ये आणि केंद्रशासित प्रदेशांमध्ये 'SIR' मोहीम राबवली जाईल?
आयोगाने स्पष्ट केले की, जनगणनेअंतर्गत सध्या सुरू असलेली 'गृह यादी मोहीम' (House Listing Operation) लक्षात घेऊन या कार्यक्रमाचे वेळापत्रक निश्चित करण्यात आले आहे. 'SIR' मोहिमेच्या तिसऱ्या टप्प्यामध्ये ओडिशा, मिझोरम, सिक्कीम, मणिपूर, उत्तराखंड, आंध्र प्रदेश, अरुणाचल प्रदेश, हरियाणा, तेलंगणा, पंजाब, कर्नाटक, मेघालय, महाराष्ट्र, झारखंड, नागालँड आणि त्रिपुरा या राज्यांचा समावेश आहे.
केंद्रशासित प्रदेश:
दादरा आणि नगर हवेली व दमण आणि दीव (DNH & DD), चंदीगड आणि दिल्ली (राष्ट्रीय राजधानी प्रदेश). या तिसऱ्या टप्प्यानंतर हिमाचल प्रदेश, जम्मू आणि काश्मीर आणि लडाख वगळता संपूर्ण देशात ही प्रक्रिया पूर्ण होईल. या 3 प्रदेशांसाठी स्वतंत्र वेळापत्रक नंतर जाहीर केले जाईल.
निवडणूक आयोगाने संपूर्ण वेळापत्रक केले जाहीर
जारी करण्यात आलेल्या वेळापत्रकानुसार, मतदार यादी सुधारणा प्रक्रिया मे ते सप्टेंबर 2026 या कालावधीत पार पडेल. सुरुवातीला, ओडिशा, मिझोरम, सिक्कीम आणि मणिपूरमध्ये 30 मे ते 28 जून या कालावधीत 'घरोघरी जाऊन पडताळणी' केली जाईल आणि 6 सप्टेंबर 2026 रोजी अंतिम यादी प्रसिद्ध होईल. महाराष्ट्र, कर्नाटक, झारखंड, मेघालय आणि दिल्लीमध्ये ही प्रक्रिया जूनच्या अखेरीस सुरू होऊन 7 ऑक्टोबर 2026 पर्यंत पूर्ण होईल.
BLO आणि BLA च्या सहभागाबाबत सविस्तर माहिती
या मोहिमेअंतर्गत सुमारे 3.94 लाख 'बूथ लेव्हल अधिकारी' (BLOs) घरोघरी जाऊन माहिती गोळा करतील. त्यांना राजकीय पक्षांनी नियुक्त केलेल्या 3.42 लाख 'बूथ लेव्हल एजंट्स' (BLAs) कडून मदत मिळेल. आयोगाच्या माहितीनुसार, यापूर्वीच्या पहिल्या आणि दुसऱ्या टप्प्यात 13 राज्ये व केंद्रशासित प्रदेशांतील 59 कोटी मतदारांचा समावेश करण्यात आला होता, ज्यामध्ये 6.3 लाखांहून अधिक BLOs सहभागी झाले होते.
हेही वाचा – Uttar Pradesh News : वादळी वाऱ्यात तरुण उंच फुटबॉलसारखा हवेत उडाला; काळजा ठोका चुकवेल असा Video समोर
9.86 कोटी मतदारांसह महाराष्ट्र आघाडीवर
या टप्प्यात महाराष्ट्रात मतदारांची संख्या सर्वाधिक म्हणजे 9.86 कोटी इतकी आहे. या मतदारांसाठी 97,924 BLOs व 96,949 BLAs यांची नियुक्ती केली जाईल. इतर प्रमुख राज्यांमध्ये कर्नाटक (5.55 कोटी), आंध्र प्रदेश (4.16 कोटी) आणि तेलंगणा (3.39 कोटी) यांचा समावेश आहे. दिल्लीत 1.48 कोटी मतदारांसाठी 13,026 BLOs नियुक्त केले आहेत. या मोहिमेचा मुख्य उद्देश मतदार यादी दोषमुक्त करणे आणि बनावट नोंदी वगळून निवडणूक प्रक्रिया अधिक विश्वासार्ह करणे हा आहे.
