Indian Shooting Coach Jaspal Rana Passes Away : भारतीय क्रीडा आणि नेमबाजी जगतावर शोककळा पसरली आहे. भारताचे माजी महान नेमबाज आणि नामांकित हाय-परफॉर्मन्स प्रशिक्षक जसपाल राणा यांचे हृदयविकाराच्या गुंतागुंतीमुळे दिल्लीतील रुग्णालयात निधन झाले. ते अवघ्या 49 वर्षांचे होते. नॅशनल रायफल असोसिएशन ऑफ इंडिया (NRAI) चे अध्यक्ष कलिकेश नारायण सिंग देव यांनी ही अत्यंत दुःखद घटना घडल्याचे म्हटले आहे.
अखेरचा प्रवास आणि वैद्यकीय उपचार
जर्मनीतील म्युनिक येथे पार पडलेल्या ISSF विश्वचषक स्पर्धेतून भारतीय संघासोबत मायदेशी परतत असताना विमानातच जसपाल राणा यांची प्रकृती खालावली होती. नवी दिल्लीत विमान उतरताच त्यांना तातडीने रुग्णालयात दाखल करण्यात आले. तेथे त्यांच्या हृदयातील ब्लॉक दूर करण्यासाठी डॉक्टरांनी तातडीने एक शस्त्रक्रिया करून ‘स्टेंट’ (stent) बसवला होता. मात्र, उपचार सुरू असतानाच त्यांची प्राणज्योत मालवली.
STORY | Indian shooting coach Jaspal Rana dies at 49 Renowned Indian shooting coach and former Asian Games gold medallist Jaspal Rana has died. He was 49. According to National Rifle Association of India (NRAI) president Kalikesh Narayan Singh Deo, Rana breathed his last at a… pic.twitter.com/zTerOEKQHG — Press Trust of India (@PTI_News) June 12, 2026
खेळाडू म्हणून ऐतिहासिक कारकीर्द
प्रशिक्षक म्हणून ओळख निर्माण करण्यापूर्वी जसपाल राणा हे भारताचे एक अत्यंत यशस्वी आणि आक्रमक नेमबाज होते. 1976 मध्ये जन्माला आलेल्या राणा यांनी वयाच्या अवघ्या 18 व्या वर्षी 1994 च्या आशियाई खेळांमध्ये 25 मीटर सेंटर फायर पिस्तूल प्रकारात सुवर्णपदक जिंकून खळबळ उडवून दिली होती.
त्यांच्या जबरदस्त कामगिरीची ठळक वैशिष्ट्ये :
– आशियाई खेळ 2006 (दोहा): ही त्यांची सर्वात संस्मरणीय कामगिरी ठरली. तीव्र ताप असतानाही त्यांनी तब्बल 3 सुवर्णपदके जिंकली आणि 25 मीटर प्रकारात जागतिक विकाराची बरोबरी केली.
– राष्ट्रकुल खेळ (CWG): त्यांनी एकूण 4 राष्ट्रकुल स्पर्धांमध्ये (1994, 1998, 2002 आणि 2006) भारताचे प्रतिनिधित्व केले. एकूण 15 पदके जिंकत (ज्यात 9 सुवर्णपदकांचा समावेश आहे) ते भारताचे सर्वात यशस्वी राष्ट्रकुल खेळाडू बनले.
– राष्ट्रीय सन्मान: त्यांच्या खेळातील उत्कृष्ट योगदानासाठी त्यांना वयाच्या 18 व्या वर्षी ‘अर्जुन पुरस्कार’ आणि अवघ्या 21 व्या वर्षी ‘पद्मश्री’ पुरस्काराने सन्मानित करण्यात आले होते.
द्रोणाचार्य म्हणून नव्या पिढीचे शिल्पकार
खेळाडू म्हणून निवृत्ती घेतल्यानंतर राणा यांनी भारतीय नेमबाजीचा चेहरामोहरा बदलण्यात मोलाची भूमिका बजावली. विशेषतः 2024 च्या पॅरिस ऑलिम्पिकमध्ये ऐतिहासिक दुहेरी कांस्यपदक जिंकणाऱ्या मनू भाकरचे ते मुख्य मार्गदर्शक होते. ऑलिम्पिकमधील दबावाचा सामना कसा करावा, याचे कडक प्रशिक्षण देण्यासाठी ते ओळखले जात होते. फेब्रुवारी 2025 मध्येच NRAI ने त्यांची 25 मीटर पिस्तूल प्रकारासाठी हाय-परफॉर्मन्स प्रशिक्षक म्हणून नियुक्ती केली होती. मनू भाकर व्यतिरिक्त त्यांनी सौरभ चौधरी, अनिश भानवाला आणि चिंकी यादव यांसारख्या अव्वल युवा नेमबाजांना घडवले. त्यांच्या या अफाट कोचिंग कारकिर्दीसाठी भारत सरकारने 2020 मध्ये त्यांना प्रतिष्ठित ‘द्रोणाचार्य पुरस्कार’ देऊन गौरवले होते.
‘माझा सहकारी जसपालच्या जाण्याने माझे हृदय दुःखाने भरून गेले आहे. भारतीय नेमबाजीला एका वेगळ्या उंचीवर नेणाऱ्या पिढीचा तो एक महत्त्वाचा भाग होता. जेव्हा जेव्हा तो रेंजवर उभा राहायचा, तेव्हा देशाचा अभिमान आणि एक प्रचंड ऊर्जा त्याच्यात दिसायची.’
— अभिनव बिंद्रा (ऑलिम्पिक सुवर्णपदक विजेता)
Heartbroken to hear about Jaspal Rana’s passing. Jaspal was my teammate, and in many ways, part of a generation that helped shape Indian shooting. He was intense, gifted, and carried the pride of the country every time he stepped onto the range. This is a huge loss for our… — Abhinav A. Bindra OLY (@Abhinav_Bindra) June 12, 2026
