LeT Terrorist Arrest: लष्कर-ए-तोयबा (LeT) सारख्या धोकादायक दहशतवादी संघटनेचे छुपे मनसुबे त्यांच्याच वैयक्तिक अहंकार आणि 'मेकओव्हर'च्या वेडामुळे धुळीस मिळाल्याची धक्कादायक माहिती समोर आली आहे. पाकिस्तानमधून भारतात स्लीपर सेल स्थापन करण्याच्या गुप्त मोहिमेवर आलेला लष्करचा कार्यकर्ता उस्मान जट्ट उर्फ चायनीज याने केवळ हेअर ट्रान्सप्लांट (केस रोपण) करण्यासाठी आपली मोहीम मध्येच थांबवली. श्रीनगरमधील एका मेडिकल क्लिनिकमध्ये हेअर ट्रान्सप्लांट करत असतानाच तो सुरक्षा यंत्रणांच्या जाळ्यात अडकला. केवळ आरशापुढील स्वतःच्या रूपाच्या प्रेमापोटी एका दहशतवाद्याने आपली संपूर्ण मोहीम गमावल्याचे हे एक अत्यंत दुर्मिळ उदाहरण ठरले आहे.
बांगलादेशी सेलचा प्रमुखही 'डेंटल ट्रिटमेंट' घेताना अटकेत
आरशापुढे मोहीम हारणारा उस्मान जट्ट हा एकमेव दहशतवादी नाही. सूत्रांनी दिलेल्या माहितीनुसार, बांगलादेशात लष्करचा सेल स्थापन करणाऱ्या आणि दिल्ली पोलिसांनी मार्च महिन्यात अटक केलेल्या शब्बीर अहमद लोन यानेही असाच बालिशपणा केला. भारतात आल्यानंतर त्याने गुडगावमधील एका खाजगी क्लिनिकमध्ये दातांची विशेष वैद्यकीय प्रक्रिया (डेंटल ट्रिटमेंट) करून घेतली होती. दिल्ली पोलिसांचे विशेष पथक (Special Cell) लवकरच न्यायालयात दाखल करणाऱ्या आरोपपत्रात या दोन्ही दहशतवाद्यांच्या महागड्या वैद्यकीय उपचारांचा संपूर्ण तपशील पुरावा म्हणून नमूद करणार आहे. लोनला मार्चमध्ये एआय (AI) शिखर परिषदेपूर्वी शहरात प्रक्षोभक पोस्टर्स लावणाऱ्या आणि त्याच्या सेलच्या कथित सदस्यांचा पोलिसांनी माग काढल्यानंतर अटक करण्यात आली होती.
वैचारिक उत्साहावर वैयक्तिक न्यूनगंड भारी
चौकशीदरम्यान लष्कराचा हस्तक उस्मान जट्ट याने धक्कादायक कबुली दिली. त्याने सांगितले की, तीव्र केसगळतीमुळे त्याचा आत्मविश्वास आणि आत्मसन्मान कमालीचा खचला होता. दहशतवादी प्रशिक्षण शिबिरांमध्ये त्याला दिल्या जाणाऱ्या आक्रमक आणि कट्टरतावादी प्रचाराच्या पूर्णपणे विरुद्ध असलेल्या दैनंदिन जीवनाच्या शांत वास्तवाने जेव्हा तो वेढला गेला, तेव्हा त्याचा वैचारिक उत्साह ढासळला. त्याने आपल्या नेमून दिलेल्या देशविघातक मोहिमेपेक्षा स्वतःच्या कमी होत चाललेल्या केसांवर उपचार करण्याला प्राधान्य दिले. मानसिक आरोग्य तज्ञांच्या मते, वैयक्तिक अहंकार आणि मानसिक त्रास हे कट्टरतावादी विचारसरणीवर कसे मात करू शकतात, याचे जट्टचे प्रकरण एक उत्तम उदाहरण आहे.
चेहरा ओळखणाऱ्या 'AI' प्रणालीला फसवण्याचा छुपा कट
तपास अधिकाऱ्यांच्या मते, हा मेकओव्हरचा ट्रेंड केवळ वैयक्तिक अहंकार नसू शकतो, तर सुरक्षा यंत्रणांच्या चेहरा ओळखणाऱ्या (Face Recognition) प्रणालींना आणि बायोमेट्रिक पाळत ठेवण्याच्या प्रयत्नांना निष्प्रभ करण्याचा हा एक हेतुपुरस्सर केलेला वैज्ञानिक प्रयत्न देखील असू शकतो. आधुनिक दहशतवादविरोधी कारवाई मोठ्या प्रमाणावर कृत्रिम बुद्धिमत्ता (AI) आणि जागतिक वाहतूक केंद्रांवर तैनात केलेल्या बायोमेट्रिक सॉफ्टवेअरवर अवलंबून असते. हे अल्गोरिदम व्यक्तीचे डोळे, नाकाचा सांधा, जबड्याची रेषा आणि कपाळाची सीमा यांमधील अचूक अंतरांचे मॅपिंग करतात. त्यामुळे हे विशिष्ट 'अँकर पॉइंट्स' बदलणे हाय-प्रोफाईल फरारी गुन्हेगारांसाठी महत्त्वाचे असते, जेणेकरून बनावट पासपोर्ट वापरून विमानतळावरील स्वयंचलित अलार्म न वाजवता सीमापार प्रवास करता यावा.
26/11 चा मास्टरमाइंड 'साजिद मीर' आहे प्रेरणा
या दहशतवाद्यांना चेहऱ्यामध्ये बदल करण्याची प्रेरणा 26/11च्या मुंबई हल्ल्याचा सूत्रधार साजिद मीर याच्याकडून मिळाल्याचे दिसते, ज्याने अनेक वर्षांपूर्वी आपले रूप बदलण्यासाठी 'प्लास्टिक सर्जरी' करून घेतली होती. तसेच शीतयुद्धाच्या काळातील कुख्यात मारेकरी कार्लोस द जॅकल यानेही आपल्या चेहऱ्यात मोठे बदल करून घेतल्याचे ज्ञात आहे. तपास अधिकाऱ्यांच्या मते, या घटनांना केवळ अपवादात्मक सौंदर्य प्रसाधन प्रक्रियेचे वेड म्हणून सोडून देता येणार नाही, तर आंतरराष्ट्रीय कायद्याच्या अंमलबजावणीपासून बचाव करणे आणि आपली ओळख पूर्णपणे पुसून टाकणे हाच यामागचा मुख्य आंतरराष्ट्रीय कट आहे.