Milk Purchase Rate Hike: कोल्हापूरचा प्रसिद्ध 'गोकुळ' दूध संघ (कोल्हापूर जिल्हा सहकारी दूध उत्पादक संघ) तसेच पुण्याच्या 'कात्रज' डेअरीने दूध दरांसंदर्भात अत्यंत महत्त्वाचे निर्णय घेतले आहेत. वाढता उत्पादन खर्च आणि चाऱ्याच्या टंचाईमुळे अडचणीत सापडलेल्या दुग्ध व्यावसायिकांना दिलासा देण्यासाठी गोकुळने म्हशीच्या आणि गाईच्या दूध खरेदी दरात भरीव वाढ केली आहे. सुधारित दर 11 ऑगस्टपासून लागू होणार असून, या निर्णयामुळे शेतकरी व दूध उत्पादकांच्या खिशात दरमहा कोट्यवधी रुपयांची अतिरिक्त भर पडणार आहे.
‘गोकुळ’कडून खरेदी आणि विक्री दरात सुधारणा
गोकुळच्या नव्या धोरणानुसार, म्हशीच्या दूध खरेदी दरात प्रतिलिटर 1 रुपया 50 पैशांची वाढ करण्यात आली आहे, तर गाईच्या दूध खरेदी दरात प्रतिलिटर 1 रुपयाने वाढ झाली आहे. यानुसार 6 फॅट व 9 एसएनएफ असणाऱ्या म्हशीच्या दुधाचा दर 53.50 रुपयांवरून 55 रुपये, तर 3.5 फॅट व 8.5 एसएनएफ असलेल्या गाईच्या दुधाचा दर 36 रुपयांवरून 37 रुपये प्रतिलिटर झाला आहे. खरेदी दरात वाढ करतानाच गोकुळने म्हशीच्या दूध विक्री दरातही प्रतिलिटर 2 रुपयांची वाढ केली आहे. मात्र, सर्वसामान्य ग्राहकांचा विचार करता गाईच्या दूध विक्री दरात कोणतीही वाढ करण्यात आलेली नाही.
उत्पादन खर्चातील वाढीमुळे 'कात्रज डेअरी'चे दरही वाढले
दुसरीकडे, पुणे जिल्हा सहकारी दूध उत्पादक संघ म्हणजेच 'कात्रज डेअरी'ने देखील आपल्या विक्री दरात लिटरमागे 2 रुपयांची वाढ जाहीर केली आहे. डिझेलच्या वाढलेल्या किमती, वाहतूक खर्च, पॅकेजिंग साहित्य आणि साखरेच्या दरात झालेली वाढ यांमुळे प्रक्रिया खर्च मोठ्या प्रमाणावर वाढल्याचे डेअरी प्रशासनाने स्पष्ट केले. दूध उत्पादक व प्रक्रिया कल्याणकारी संघाच्या बैठकीत हा निर्णय घेण्यात आला असून, केवळ दूधच नव्हे तर विविध दुग्धजन्य पदार्थांच्या किमतीतही 10 टक्क्यांपर्यंत वाढ होणार आहे.
शेतकऱ्यांना आर्थिक आधार देण्याचा प्रयत्न
सध्याच्या काळात पशुखाद्याचे गगनाला भिडलेले भाव आणि हवामानातील बदलांमुळे दूध उत्पादनात होणारे उतार-चढाव यांमुळे शेतकरी मेटाकुटीस आला होता. दररोज 15 लाख लिटरहून अधिक संकलन करणाऱ्या गोकुळच्या या निर्णयामुळे 7,500 पेक्षा जास्त प्राथमिक दूध संस्थांशी जोडलेल्या लाखो उत्पादकांना मोठा आर्थिक आधार मिळणार आहे. वाढत्या महागाईच्या काळात उत्पादन खर्चाचा मेळ घालणे या निर्णयामुळे शक्य होईल, असा विश्वास व्यक्त केला जात आहे.
