Food Poisoning Prevention: आहार हा आपल्या जगण्याचा आधार असला, तरी चुकीच्या पदार्थांचे एकत्र सेवन शरीरासाठी 'स्लो पॉयझनिंग' ठरू शकते. मुंबईतील पायधुनी येथे एकाच कुटुंबातील चौघांचा झालेला दुर्दैवी अंत ही आपल्या सर्वांसाठी धोक्याची घंटा आहे. आयुर्वेदाने ज्याला 'विरुद्ध आहार' म्हटले आहे, तो पचनात बिघाड करून रक्तामध्ये विषारी घटक (Toxins) निर्माण करू शकतो. अन्नाचे रूपांतर विषात होऊ नये, यासाठी कोणते पदार्थ एकत्र खाणे टाळले पाहिजे, याचा सविस्तर आढावा:
1. फळे आणि पाणी: पोटाच्या विकारांना आमंत्रण
कलिंगड, काकडी, खरबूज किंवा संत्री यांसारखी रसाळ फळे खाल्ल्यानंतर लगेच पाणी पिणे अत्यंत धोकादायक आहे. फळांमध्ये नैसर्गिक पाण्याचे प्रमाण जास्त असते, त्यावर अतिरिक्त पाणी प्यायल्यास पोटातील pH पातळी बिघडते. यामुळे अन्नाचे पचन न होता त्याचे विषबाधेत रूपांतर होण्याची शक्यता वाढते.
2. दूध आणि मासे: सर्वात विसंगत जोडी
दूध आणि मासे हे दोन्ही उच्च प्रथिनयुक्त पदार्थ असले तरी त्यांचे गुणधर्म परस्परविरोधी आहेत. माशांचा स्वभाव उष्ण आहे, तर दूध थंड असते. हे दोन्ही एकाच वेळी पोटात गेल्यास रक्ताभिसरणात अडथळे येतात, ज्यामुळे त्वचेचे गंभीर आजार किंवा कायमस्वरूपी पांढरे डाग निर्माण होऊ शकतात.
3. दही आणि फळांचे मिश्रण (फ्रूट रायता)
अनेकांना जेवणात फ्रूट रायता आवडतो, पण आरोग्यदृष्ट्या हे चुकीचे आहे. दह्यातील बॅक्टेरिया आणि फळांमधील आम्ल (Acid) एकत्र आल्यावर पचनक्रिया मंदावते. यामुळे शरीरात कफ वाढणे, सायनस किंवा अॅलर्जीचा त्रास उद्भवू शकतो.
4. गरम पाणी आणि मध
वेट लॉससाठी गरम पाण्यात मध टाकून पिण्याची पद्धत लोकप्रिय आहे. मात्र, उकळत्या किंवा अतिशय गरम पाण्यात मध टाकल्यास त्यातील पोषक तत्वे नष्ट होतात आणि त्याचे रूपांतर एका विषारी चिकट द्रव्यात होते, जे यकृत आणि पचनसंस्थेसाठी घातक ठरू शकते.
5. चहा आणि अंडी
चहामधील 'टॅनिक ॲसिड' प्रथिनांच्या पचनात अडथळा आणते. चहासोबत अंडी किंवा अंड्याचे पदार्थ खाल्ल्यास बद्धकोष्ठता आणि पित्ताचा त्रास तीव्र होऊ शकतो.
तज्ज्ञांचा काय आहे सल्ला?
जागतिक आरोग्य संघटनेच्या (WHO) मानकांनुसार, केवळ ताजं अन्न खाणं पुरेसं नाही, तर 'फूड कॉम्बिनेशन' योग्य असणं गरजेचं आहे. आहारतज्ज्ञांच्या मते, दोन विसंगत पदार्थ (उदा. दूध आणि आंबट फळे) खाण्यामध्ये किमान 2 तासांचे अंतर असावे.
हेही वाचा – AC ला गुडबाय, फक्त जवळ ठेवा 'ही' वस्तू ; वाढत्या उष्णतेवर ज्योतिरादित्य सिंधियांनी सांगितला आयुर्वेदिक उपाय
विषबाधा टाळण्यासाठी 'गोल्डन रूल्स':
स्वच्छता: फळे आणि भाज्या कोमट पाण्यात मीठ टाकून स्वच्छ धुवावीत, जेणेकरून कीटकनाशकांचा अंश निघून जाईल.
शिळे अन्न: फ्रिजमध्ये अनेक दिवस ठेवलेले किंवा उघड्यावरचे अन्न खाणे टाळा.
तात्काळ उपचार: काही खाल्ल्यानंतर चक्कर येणे, मळमळणे किंवा पोटात गोळा येणे अशी लक्षणे दिसल्यास घरगुती उपाय न करता थेट रुग्णालय गाठा.
Disclaimer : ही माहिती केवळ सामान्य ज्ञानासाठी प्रदान केली आहे. जय महाराष्ट्र या माहितीची कोणतीही हमी देत नाही. आरोग्यविषयक कोणताही निर्णय घेण्यापूर्वी तज्ज्ञ किंवा डॉक्टरांचा सल्ला घ्या.
