Indian Railways AI : भारतीय रेल्वेने आपल्या प्रवासी आरक्षण प्रणालीत (PRS) ऐतिहासिक बदल करण्याची तयारी पूर्ण केली आहे. गेल्या 40 वर्षांपासून सुरू असलेली जुनी तिकीट बुकिंग प्रणाली आता कालबाह्य होणार असून, ऑगस्ट महिन्यापासून रेल्वे मंत्रालय अत्याधुनिक आणि सुधारित प्रणाली लागू करण्याच्या विचारात आहे. रेल्वे मंत्री अश्विनी वैष्णव यांनी रेल भवन येथे गुरुवारी पार पडलेल्या एका महत्त्वाच्या बैठकीत या प्रकल्पाचा आढावा घेतला. तंत्रज्ञानातील हा बदल प्रवाशांसाठी अधिक सोयीस्कर ठरेल, असा विश्वास रेल्वे मंत्रालयाने व्यक्त केला आहे.
रेल्वे मंत्र्यांचे अधिकाऱ्यांना विशेष निर्देश
रेल्वे मंत्री अश्विनी वैष्णव यांच्या अध्यक्षतेखाली झालेल्या या बैठकीला रेल्वे राज्यमंत्री व्ही. सोमन्ना आणि रवनीत सिंग बिट्टू देखील उपस्थित होते. 40 वर्षे जुन्या प्रणालीतून नवीन प्रणालीत बदल करताना प्रवाशांना तिकीट बुकिंगमध्ये कोणत्याही तांत्रिक अडचणींचा सामना करावा लागणार नाही, याची विशेष काळजी घेण्याच्या सूचना वैष्णव यांनी अधिकाऱ्यांना दिल्या आहेत. या बदलामुळे तिकीट बुकिंगची क्षमता वाढणार असून संपूर्ण प्रक्रिया अधिक वेगवान होणार आहे.
'रेलवन' ॲपमध्ये AI वापर
रेल्वेने 2025 मध्ये लाँच केलेल्या 'रेलवन' (RailOne) मोबाईल ॲपमध्ये आता कृत्रिम बुद्धिमत्तेचा (AI) समावेश केला जाणार आहे. या आधुनिक तंत्रज्ञानामुळे प्रवाशांना अनेक फायदे मिळतील:
– अचूक अंदाज: तिकीट कन्फर्मेशनबद्दलचा अंदाज आता अधिक अचूक मिळणार आहे.
– कार्यक्षमता: वेटिंग लिस्ट तिकीट कन्फर्म होण्याची शक्यता पूर्वी 53 टक्क्यांपर्यंत मोजली जात होती, ती आता 94 टक्क्यांपर्यंत पोहोचली आहे.
– थेट माहिती: प्रवाशांना डब्याचे स्थान, प्लॅटफॉर्म क्रमांक आणि ट्रेनचे लाइव्ह स्टेटस रिअल-टाइममध्ये उपलब्ध होईल.
हेही वाचा – Medical Store Close: देशभरातील औषध विक्रेत्यांनी पुकारला संप; 20 मे रोजी मेडिकल राहणार बंद, कारण काय?
ऑनलाईन बुकिंगचा वाढता आलेख
भारतात रेल्वे आरक्षण प्रणालीची सुरुवात 1986 मध्ये झाली होती, तर ऑनलाईन तिकीट बुकिंग 2002 मध्ये सुरू करण्यात आले. सध्याच्या काळात देशातील एकूण तिकीट बुकिंगपैकी तब्बल 88 टक्के बुकिंग हे ऑनलाईन पद्धतीने केले जाते. 'रेलवन' ॲपच्या माध्यमातून सध्या दररोज सरासरी 9.29 लाख तिकिटे बुक केली जात आहेत. या वाढत्या संख्येला पेलण्यासाठीच आता रेल्वेने आपल्या प्रणालीचे अपग्रेडेशन करण्याचा निर्णय घेतला आहे.
एकाच क्लिकवर रेल्वेच्या सर्व सेवा
सुधारित प्रणाली आणि रेलवन ॲपमुळे प्रवाशांना आरक्षित, अनारक्षित तसेच प्लॅटफॉर्म तिकीट बुक करणे अत्यंत सोपे होणार आहे. याशिवाय तिकीट रद्द करणे आणि परताव्याची (Refund) प्रक्रिया देखील अधिक पारदर्शक केली जाणार आहे. प्रवाशांच्या मदतीसाठी 'रेल मदत' ही सुविधा देखील या नवीन यंत्रणेत प्रभावीपणे काम करेल. रेल्वेच्या या 'डिजिटल क्रांती'मुळे प्रवाशांचा प्रवासापूर्वीचा तणाव कमी होऊन प्रवासाचा अनुभव अधिक सुखकर होईल, अशी अपेक्षा आहे.
