Asha Bhosle: भारतीय संगीत क्षेत्रातील दोन महान भगिनी, लता मंगेशकर आणि आशा भोसले, यांच्या प्रोफेशनल आणि वैयक्तिक नात्याबद्दल नेहमीच उत्सुकता राहिली आहे. अलीकडेच एका पॉडकास्टमध्ये आशा ताईंनी त्यांच्या सुरुवातीच्या काळातील वेशभूषेबाबत एक रंजक खुलासा केला. त्या काळात या दोन्ही बहिणी नेहमी पांढऱ्या साड्यांमध्येच का दिसायच्या, याचे कारण सांगताना आशा ताई म्हणाल्या, "आम्हाला वाटायचे की पांढरा रंग आमच्या वर्णाला (Complexion) सर्वात जास्त खुलवून दाखवतो. इतर रंगांच्या साड्यांमध्ये आम्ही सावल्या दिसू, अशी आम्हाला भीती वाटायची." पुढे जेव्हा आशा ताईंनी गुलाबी रंगाच्या साड्या नेसण्यास सुरुवात केली, तेव्हा लतादीदी त्यांच्याकडे नापसंतीचा कटाक्ष टाकायच्या, अशी आठवणही त्यांनी सांगितली.
घराबाहेर 'लता मंगेशकर' आणि घरात 'दीदी'; नात्यातील दोन टोके
आशा भोसले यांनी लतादीदींच्या व्यक्तिमत्त्वातील दोन पैलू स्पष्ट केले. घरी असताना दीदी अत्यंत साध्या, मृदू आणि प्रेमळ असायच्या. तिथे त्या केवळ एक मोठी बहीण म्हणून आशा ताईंशी मराठीत सहज संवाद साधायच्या. मात्र, घराची उंबरठा ओलांडताच त्यांचे रूपांतर 'आयकॉन' लता मंगेशकरमध्ये व्हायचे. बाह्य जगात त्या आपले व्यावसायिक गांभीर्य आणि शिस्त काटेकोरपणे पाळत असत. गाण्याच्या रेकॉर्डिंगच्या वेळी तर त्यांच्यातील कौटुंबिक नाते बाजूला सारले जाई आणि तिथे केवळ दोन व्यावसायिक कलाकार एकमेकींसमोर असायच्या, असे आशा ताईंनी अभिमानाने नमूद केले.
लाडक्या बहिणीसाठी लतादीदींनी पहिल्याच दिवशी सोडली होती शाळा
या दोन्ही बहिणींमधील प्रेम केवळ संगीतापुरते मर्यादित नव्हते, तर ते बालपणापासूनच अत्यंत घट्ट होते. त्यांच्यातील ओढ इतकी होती की, लतादीदींनी शाळेच्या पहिल्याच दिवशी शाळा सोडण्याचा टोकाचा निर्णय घेतला होता. त्याचे कारण म्हणजे, त्यांना त्यांची धाकटी बहीण आशा हिला आपल्यासोबत वर्गात बसू देण्याची परवानगी मिळाली नव्हती. आपल्या बहिणीशिवाय शाळेत राहणे त्यांना मान्य नव्हते. पुढे वडिलांच्या निधनानंतर कुटुंबाला आर्थिक आधार देण्यासाठी या दोन्ही बहिणींनी एकत्र संघर्ष केला आणि भारतीय पार्श्वगायनाचे सुवर्णयुग गाजवले.
अतुलनीय वारसा आणि चिरंतन आठवणी
मंगेशकर भावंडांमध्ये लतादीदी सर्वात थोरल्या होत्या. मीना खडीकर, आशा भोसले, उषा मंगेशकर आणि हृदयनाथ मंगेशकर या सर्वांनीच संगीताची सेवा केली, परंतु लता-आशा ही जोडी जागतिक स्तरावर अद्वितीय ठरली. आज या दोन्ही भगिनी आपल्यात नसल्या तरी, त्यांच्या गाण्यांचा वारसा आणि त्यांच्यातील प्रेमाच्या, संघर्षाच्या या हृदयस्पर्शी आठवणी संगीतप्रेमींच्या मनात सदैव जिवंत राहतील. भारताच्या सांस्कृतिक रेनेसाँस युगाचे हे दोन सर्वात महत्त्वाचे आधारस्तंभ आजही आपल्याला प्रेरणा देत आहेत.
