Uday Kotak economic shock warning 2026 : जागतिक अर्थव्यवस्था एका मोठ्या आणि तीव्र धक्क्याच्या उंबरठ्यावर उभी असून, कठीण काळाचा सामना करण्यासाठी आता खूप कमी वेळ हातात बाकी आहे, असा गंभीर इशारा दिग्गज बँकर उदय कोटक यांनी दिला आहे. मंगळवारी CII वार्षिक व्यवसाय शिखर परिषद 2026 मध्ये बोलताना त्यांनी अशी चिंता व्यक्त केली. अमेरिका आणि इराण यांच्यातील दीर्घकाळ चाललेल्या युद्धाचे परिणाम आता वास्तव स्वरूपात समोर येऊ लागले आहेत. कोटक यांच्या मते, इराणचे युद्ध थांबले नाही तर जागतिक बाजारपेठेला बसणारा धक्का अतिशय मोठा असेल आणि त्यापासून आपल्याला सावरणे कठीण होईल.
'आदिवासीवादी' मानसिकतेकडे जगाची वाटचाल
उदय कोटक यांनी जगाच्या बदलत्या मानसिकतेवर भाष्य करताना सांगितले की, जग आता सहकार्याकडून पुन्हा 1945 पूर्वीच्या ‘आदिवासीवादी’ (Tribalism) वृत्तीकडे वळत आहे. ज्या काळात देश केवळ भौतिक मालमत्ता आणि व्यापारी मार्गांवर वर्चस्व मिळवण्यासाठी एकमेकांशी संघर्ष करत असत, तशीच परिस्थिती आता निर्माण होत आहे. मूर्त मालमत्तेवरील नियंत्रण मोजक्याच लोकांच्या हाती एकवटले जात असून, अशा जगात टिकून राहण्यासाठी भारताला धोरणात्मक आणि वास्तववादी राहावे लागेल, असेही त्यांनी सांगितले.
सरकारवर अवलंबून न राहता..
उद्योजकांनी आणि धोरणकर्त्यांनी फक्त सरकारकडे मागण्या करण्यापेक्षा स्वतःहून पुढाकार घेण्याची हीच योग्य वेळ असल्याचे कोटक यांनी स्पष्ट केले. भारतीय अर्थव्यवस्थेची कमी खर्चात पुनर्रचना करणे आता काळाची गरज बनली आहे. "धक्के बसण्याची वाट पाहत बसण्यापेक्षा, संभाव्य धोक्याचा सामना करण्यासाठी आपण आधीच सज्ज राहिले पाहिजे," असे सांगत त्यांनी केवळ चर्चेपेक्षा प्रत्यक्ष कृतीवर अधिक भर देण्याचे आवाहन नागरिक आणि व्यावसायिक दोघांनाही केले.
पंतप्रधानांचे 'युद्धकालीन काटकसरी'चे आवाहन
उदय कोटक यांच्या इशाऱ्यासोबतच पंतप्रधान नरेंद्र मोदी यांनीही गेल्या 2 दिवसांपासून नागरिकांना आगामी आर्थिक संकटाबाबत सावध केले आहे. होर्मुझच्या सामुद्रधुनीतून होणाऱ्या पुरवठा साखळीतील व्यत्ययामुळे ऊर्जा खर्च वाढण्याची भीती पंतप्रधानांनी व्यक्त केली आहे. या पार्श्वभूमीवर त्यांनी भारतीयांना ‘युद्धकालीन काटकसरीचा’ अवलंब करण्याचे आवाहन केले आहे. भारताची आर्थिक लवचिकता टिकवण्यासाठी नागरिकांनी स्वतःहून काही पावले उचलणे गरजेचे असल्याचे त्यांनी हैदराबादमधील सभेत सांगितले होते.
काय कराव्या लागणार सवयी बदल?
पंतप्रधानांनी सुचवल्यानुसार, वाढत्या इंधन खर्चावर नियंत्रण मिळवण्यासाठी नागरिकांनी स्वेच्छेने पेट्रोल-डिझेलचा वापर कमी करावा. तसेच, परदेश प्रवास आणि डेस्टिनेशन वेडिंग्स सध्या पुढे ढकलण्याचा सल्ला त्यांनी दिला आहे. ऊर्जा बचतीसाठी आणि वाहतुकीवरील ताण कमी करण्यासाठी महामारीच्या काळातील घरून काम करण्याची पद्धती पुन्हा सुरू करण्याबाबतही विचार करावा, असे आवाहन मोदींनी केले आहे. कोटक आणि मोदी या दोघांच्या विधानांमुळे देशातील आर्थिक धोरणांमध्ये मोठ्या बदलांचे संकेत मिळत आहेत.
