Trump Administration Military Setback in Iran : मध्यपूर्वेतील युद्धात अमेरिकेला आतापर्यंतचा सर्वात मोठा लष्करी धक्का बसला असून, इराणने थेट अमेरिकेच्या 2 अत्याधुनिक लढाऊ विमानांना चारीमुंड्या चित करून दाखवले आहे. राष्ट्राध्यक्ष डोनाल्ड ट्रम्प यांच्या आक्रमक धोरणांना आणि लष्करी सामर्थ्याला इराणने हे मोठे आव्हान दिले असून, या घटना अमेरिकेच्या इतिहासातील भयावह घटनांपैकी ठरल्या आहेत. यासह 'ब्लॅक फ्रायडे'ची नोंद झाली आहे. या कारवाईनंतर इराणची राजधानी तेहरानमध्ये नागरिकांनी रस्त्यावर उतरून मोठा जल्लोष केला आहे.
इराणने अमेरिकेची कोणती विमाने कुठे पाडली?
F-15E स्ट्राईक ईगल: हे दोन आसनी लढाऊ विमान इराणच्या कोहगिलुयेह आणि बोयर-अहमद प्रांतात पाडण्यात आले. या संघर्षात शत्रूच्या आगीत नष्ट झालेले हे अमेरिकेचे पहिले मानवरहित लढाऊ विमान आहे.
A-10 वॉर्थॉग (Thunderbolt II): इराणच्या हल्ल्यानंतर हे विमान पर्शियन आखातात कोसळले. या विमानाचा वैमानिक सुदैवाने वाचला असून त्याला रेस्क्यू करण्यात आले आहे. तो इराणच्या ताब्यात आहे.
HH-60W जॉली ग्रीन II (दोन हेलिकॉप्टर्स): F-15 च्या वैमानिकांच्या बचाव कार्यासाठी गेलेल्या दोन बचाव हेलिकॉप्टर्सवरही इराणने गोळीबार केला, ज्यात काही जण जखमी झाले आहेत.
पाडलेल्या विमानांचा शोध आणि बचाव मोहीम
इराणच्या हल्ल्यात कोसळलेल्या आपल्या विमानांचा आणि वैमानिकांचा शोध घेण्यासाठी अमेरिकेने मोठी मोहीम हाती घेतली आहे. यामध्ये खालील घडामोडी महत्त्वाच्या ठरल्या आहेत. अमेरिकेने शोधमोहिमेसाठी C-130 हर्क्युलस या अजस्त्र विमानाचा वापर केला असून, हे विमान इराणच्या सीमेवर अतिशय कमी उंचीवरून उडताना दिसले. याचे काही व्हिडिओ व्हायरल झाले आहेत. स्वतःचे संरक्षण करण्यासाठी हे विमान सातत्याने 'फ्लेअर्स' सोडत होते, जेणेकरून इराणची क्षेपणास्त्रे विमानाऐवजी त्या उष्णतेच्या गोळ्यांकडे आकर्षित व्हावीत. पाडण्यात आलेले विमान F-35 किंवा F-15E असू शकते, असा अंदाज वर्तवला जात आहे. या विमानातील 2 वैमानिकांपैकी एकाला वाचवण्यात यश आल्याचा दावा एका इस्रायली अधिकाऱ्याने केला आहे, मात्र दुसरा वैमानिक अद्याप बेपत्ता आहे.
हेही वाचा – Iran US Talk: 'अवास्तव आणि निरर्थक अटी!'; अमेरिकेच्या चर्चेच्या प्रस्तावावर इराण संतापला, पाहा काय घडलं?
इराणकडून वैमानिकाला पकडण्यासाठी बक्षीस जाहीर
अमेरिकन वैमानिकाला जिवंत पकडण्यासाठी इराणने आता मोठी बक्षीस योजना जाहीर केली आहे. इराणच्या सरकारी माध्यमांनी नागरिकांना आवाहन केले आहे की, जो कोणी अमेरिकन वैमानिकाला पकडून लष्कराच्या स्वाधीन करेल, त्याला 10 अब्ज इराणी तोमान म्हणजेच भारतीय चलनात सुमारे 55 लाख रुपयांचे बक्षीस दिले जाईल. या घोषणेमुळे बेपत्ता वैमानिकाच्या सुरक्षेबाबत अमेरिकेची चिंता प्रचंड वाढली आहे.
बचाव पथकावरही हल्ला आणि तांत्रिक बिघाड
केवळ लढाऊ विमानेच नाही, तर अमेरिकेच्या बचाव कार्यालाही इराणने लक्ष्य केले आहे. बेपत्ता वैमानिकाचा शोध घेण्यासाठी पाठवलेल्या अमेरिकेच्या 2 HH-60W हेलिकॉप्टर्सवर जमिनीवरून गोळीबार करण्यात आला. यामध्ये काही अमेरिकन सैनिक जखमी झाले असले तरी दोन्ही हेलिकॉप्टर्स तळावर सुखरूप परतली आहेत. याव्यतिरिक्त, त्याच दिवशी अमेरिकेच्या इतर विमानांनाही तांत्रिक अडचणींचा सामना करावा लागला. इराकच्या आकाशात एका F-16 विमानाने तांत्रिक बिघाडामुळे 'इमर्जन्सी' जाहीर केली. तर, इस्रायलमध्ये एका KC-135 स्ट्रॅटोटँकर विमानाला तातडीने लँडिंग करावे लागले.
ट्रम्प प्रशासनासाठी मोठा राजनैतिक धक्का
हा घटनाक्रम केवळ लष्करी नुकसान नसून डोनाल्ड ट्रम्प यांच्यासाठी एक मोठा राजनैतिक पराभव मानला जात आहे. व्हिएतनाम युद्धानंतर पहिल्यांदाच अमेरिकेचे इतके प्रगत लढाऊ विमान शत्रूने पाडल्यामुळे अमेरिकेच्या 'अजेय' असण्याच्या प्रतिमेला तडा गेला आहे. इराणने हे सिद्ध केले आहे की त्यांच्याकडील संरक्षण यंत्रणा अमेरिकेच्या अत्याधुनिक स्टेल्थ तंत्रज्ञानाला रोखण्यास सक्षम आहेत. जर बेपत्ता वैमानिक इराणच्या ताब्यात सापडला, तर ट्रम्प प्रशासनावर देशांतर्गत आणि आंतरराष्ट्रीय स्तरावर प्रचंड दबाव निर्माण होईल.
हेही वाचा – जगायचे असेल तर 48 तासात बाहेर पडा; अमेरिकेच्या इशाऱ्याने जग हादरले! इराण-अमेरिका युद्धात आता काय होणार?
