Strait of Hormuz: जगातील अत्यंत संवेदनशील आणि महत्त्वाच्या सागरी मार्गांपैकी एक असलेल्या होर्मुज खाडीत अखेर काही प्रमाणात हालचाल सुरू झाल्याने जागतिक बाजारपेठेला मोठा दिलासा मिळण्याची चिन्हे दिसत आहेत. गेल्या काही दिवसांपासून तणावामुळे ठप्प झालेल्या या जलमार्गातून पुन्हा जहाजांची वाहतूक सुरू झाल्याचे समोर आले आहे.
24 तासांत 26 व्यापारी जहाजांना परवानगी
इराणच्या इस्लामिक रिव्होल्यूशनरी गार्ड्स कॉर्प्स (IRGC) नौदलाकडून मिळालेल्या माहितीनुसार, मागील 24 तासांत तब्बल 26 व्यापारी जहाजांना होर्मुज खाडी पार करण्याची परवानगी देण्यात आली आहे. यात तेलवाहू टँकर आणि कंटेनर जहाजांचा समावेश आहे. काही दिवसांपासून या मार्गावर मर्यादा आल्याने अनेक जहाजे प्रतीक्षेत अडकली होती.
काही काळ ठप्प झालेला महत्त्वाचा ऊर्जा मार्ग
होर्मुज खाडी ही जगातील कच्च्या तेल आणि एलपीजी वाहतुकीसाठी अत्यंत महत्त्वाची मानली जाते. या मार्गावर निर्माण झालेल्या तणावामुळे जवळपास काही आठवड्यांपासून वाहतूक मोठ्या प्रमाणात विस्कळीत झाली होती. या काळात काही जहाजांवर हल्ल्याच्या घटनाही समोर आल्या होत्या, ज्यामुळे जागतिक शिपिंग क्षेत्रात भीतीचे वातावरण निर्माण झाले होते.
जागतिक बाजारपेठेवर मोठा परिणाम
या मार्गावरील अडथळ्यांमुळे आंतरराष्ट्रीय बाजारात कच्च्या तेलाच्या किमतींमध्ये सातत्याने वाढ होत गेली. इंधन पुरवठा कमी झाल्याने अनेक देशांच्या अर्थव्यवस्थांवर दबाव निर्माण झाला आहे. भारतासह अनेक आशियाई देशांना वाढत्या ऊर्जा दरांचा थेट फटका बसत आहे.
ऊर्जा पुरवठ्याची साखळी विस्कळीत
होर्मुज खाडी बंद झाल्याच्या पार्श्वभूमीवर जागतिक स्तरावर तेलाचा पुरवठा कमी झाल्याचे चित्र दिसत आहे. त्यामुळे अनेक देशांना पर्यायी पुरवठा मार्ग शोधावे लागत आहेत. भारतही आपल्या ऊर्जा गरजा पूर्ण करण्यासाठी अतिरिक्त कच्च्या तेलाच्या स्रोतांचा शोध घेत आहे.
युद्धजन्य तणाव आणि जागतिक चिंता
इराण आणि अमेरिकेतील वाढत्या तणावामुळे निर्माण झालेली अस्थिरता केवळ या दोन देशांपुरती मर्यादित राहिलेली नाही, तर त्याचा परिणाम संपूर्ण जागतिक बाजारावर दिसत आहे. या परिस्थितीमुळे आंतरराष्ट्रीय स्तरावर शांतता आणि तणाव कमी करण्यासाठी दबाव वाढत आहे.
तात्पुरता दिलासा, पण अनिश्चितता कायम
जरी होर्मुज खाडीत पुन्हा काही प्रमाणात वाहतूक सुरू झाली असली, तरी परिस्थिती पूर्णपणे स्थिर झालेली नाही. त्यामुळे ऊर्जा बाजार आणि जागतिक व्यापार याकडे अजूनही सर्वांचे लक्ष लागलेले आहे.
