BSF Constable Recruitment : केंद्र सरकारने माजी अग्निवीरांसाठी एक अत्यंत महत्त्वाचा आणि मोठा निर्णय घेतला असून, सीमा सुरक्षा दलातील (BSF) भरती प्रक्रियेत त्यांच्यासाठी असलेल्या आरक्षणात मोठी वाढ केली आहे. गृह मंत्रालयाने जारी केलेल्या नवीन अधिसूचनेनुसार, अग्निवीरांना आता रोजगाराच्या अधिक संधी उपलब्ध होणार आहेत.
आरक्षणात 10 टक्क्यांवरून थेट 50 टक्क्यांपर्यंत वाढ
केंद्रीय गृह मंत्रालयाने सीमा सुरक्षा दलातील (BSF) कॉन्स्टेबल (जनरल ड्युटी) पदांच्या भरतीसाठी माजी अग्निवीरांचा कोटा 10 टक्क्यांवरून वाढवून थेट 50 टक्के केला आहे. 'बॉर्डर सिक्युरिटी फोर्स रिक्रूटमेंट रूल्स, 2015' मध्ये सुधारणा करून हा ऐतिहासिक बदल करण्यात आला आहे. नवीन नियमांनुसार, दरवर्षी निघणाऱ्या रिक्त पदांपैकी निम्मी पदे आता केवळ माजी अग्निवीरांसाठी राखीव असतील, तर 10 टक्के पदे माजी सैनिकांसाठी आणि 3 टक्के पदे ट्रेड्समनसाठी आरक्षित ठेवली जाणार आहेत.
वयोमर्यादा आणि शारीरिक चाचणीत विशेष सवलत
केवळ आरक्षणच नाही, तर माजी अग्निवीरांना भरती प्रक्रियेत इतरही अनेक फायदे दिले जाणार आहेत. अग्निवीरांच्या पहिल्या बॅचला उच्च वयोमर्यादेत 5 वर्षांची सवलत मिळेल, तर त्यानंतरच्या बॅचेससाठी 3 वर्षांची सवलत लागू असेल. सर्वात महत्त्वाचे म्हणजे, माजी अग्निवीरांना शारीरिक मानक चाचणी (PST) आणि शारीरिक कार्यक्षमता चाचणी (PET) मधून पूर्णपणे सूट देण्यात आली आहे, ज्यामुळे त्यांना थेट लेखी परीक्षेच्या माध्यमातून पद मिळवणे सोपे होणार आहे.
भरती प्रक्रियेचे दोन टप्पे आणि नियोजन
या नवीन प्रणालीनुसार भरती प्रक्रिया दोन टप्प्यात राबवली जाईल. पहिल्या टप्प्यात, 'नोडल फोर्स' केवळ माजी अग्निवीरांसाठी राखीव असलेल्या 50 टक्के जागा भरण्यासाठी विशेष भरती मोहीम राबवेल. दुसऱ्या टप्प्यात, कर्मचारी निवड आयोग (SSC) उर्वरित 47 टक्के जागांसाठी (ज्यामध्ये 10 टक्के माजी सैनिक समाविष्ट आहेत) इतर उमेदवारांची भरती करेल. जर पहिल्या टप्प्यात काही अग्निवीरांची पदे रिक्त राहिली, तर ती पदे भरण्यासाठी पुन्हा विशेष प्रयत्न केले जातील.
अग्निपथ योजना आणि रोजगाराची सांगड
केंद्र सरकारने जून 2022 मध्ये सैन्य दलातील तरुणांचे वय कमी करण्याच्या उद्देशाने 'अग्निपथ योजना' सुरू केली होती. या अंतर्गत 17.5 ते 21 वर्षे (काही वेळा 25 वर्षांपर्यंत सवलत) वयोगटातील तरुणांना 4 वर्षांसाठी लष्कर, हवाई दल आणि नौदलात भरती केले जाते. त्यातील 25 टक्के जवानांना कायमस्वरूपी सेवेत घेतले जाते, तर उर्वरित 75 टक्के जवानांना सेवेतून मुक्त केले जाते. याच जवानांचे भविष्य सुरक्षित करण्यासाठी गृह मंत्रालयाने जून 2025 मध्ये नियमात सुधारणा करून त्यांच्या पुनर्वसनाची जबाबदारी स्वतःकडे घेतली आहे.
भविष्यातील नोकरीच्या संधी
यापूर्वी केंद्र सरकारने CRPF, BSF, CISF आणि SSB सारख्या केंद्रीय सशस्त्र पोलीस दलांमध्ये अग्निवीरांसाठी 10 टक्के आरक्षण जाहीर केले होते. मात्र, आता BSF ने ही मर्यादा 50 टक्क्यांपर्यंत नेल्यामुळे अग्निवीरांना निवृत्तीनंतर तातडीने दुसरी नोकरी मिळणे सुलभ झाले आहे. सरकारच्या या निर्णयामुळे दरवर्षी हजारो माजी अग्निवीरांना सुरक्षित करिअरची संधी मिळणार असून, यामुळे सैन्य दलातील तरुणांचा उत्साह वाढण्यास मदत होईल.
