US Iran Tension: अमेरिका आणि इराण यांच्यातील राजनैतिक तणाव कमी झाल्यानंतर, जागतिक व्यापारासाठी अत्यंत महत्त्वाच्या असलेल्या ‘स्ट्रेट ऑफ होर्मुझ’ (Strait of Hormuz) सागरी मार्गावरील जहाजांची वाहतूक पुन्हा पूर्वपदावर येत आहे. परराष्ट्र मंत्रालयाने (MEA) दिलेल्या माहितीनुसार, सध्या पर्शियन आखात (Persian Gulf) क्षेत्रात भारतीय ध्वज असलेली 10 जहाजे उपस्थित आहेत. याशिवाय, नुकतेच भारताच्या आणखी 2 टँकर्सनी या मार्गावरून आखाती क्षेत्रात प्रवेश केला असून, या भागातील सागरी वाहतूक आता सुरक्षित आणि सामान्य होत असल्याचे चित्र आहे.
करारानंतर 11 जहाजांची सुरक्षित पाठवणी; मोठ्या प्रमाणावर खनिज तेलाची आयात
परराष्ट्र मंत्रालयाचे प्रवक्ते रणधीर जयस्वाल यांनी प्रसारमाध्यमांना सांगितले की, 17 जून रोजी झालेल्या महत्त्वपूर्ण करारानंतर, भारताच्या दिशेने येणाऱ्या एकूण 11 जहाजांनी ‘स्ट्रेट ऑफ होर्मुझ’चा टप्पा यशस्वीरित्या पार केला आहे. यामध्ये भारतीय ध्वज असलेल्या 3 महाकाय कच्च्या तेलाच्या (क्रूड ऑईल) टँकर्सचा समावेश आहे. यातील प्रत्येक टँकर भारतासाठी सुमारे 2,85,000 मेट्रिक टन कच्चे तेल वाहून आणत आहे. या भारतीय जहाजांशिवाय, एलपीजी (LPG) वाहून नेणारे 1 परदेशी जहाज, कच्चे तेल वाहणारा 1 परदेशी टँकर आणि खतांची वाहतूक करणारी 6 परदेशी मालवाहू जहाजे देखील हा मार्ग पार करून भारताच्या दिशेने मार्गस्थ झाली आहेत. आखातात अडकलेली उर्वरित भारतीय जहाजेही लवकरच हा टप्पा पार करतील, असा विश्वास मंत्रालयाने व्यक्त केला आहे.
Weekly Media Briefing by the Official Spokesperson (June 23, 2026)
https://t.co/KAE3SJlfBJ — Randhir Jaiswal (@MEAIndia) June 23, 2026
‘स्ट्रेट ऑफ होर्मुझ’चे जागतिक अर्थव्यवस्थेतील आणि भारतासाठीचे महत्त्व
‘स्ट्रेट ऑफ होर्मुझ’ हा मध्यपूर्वेतील अत्यंत अरुंद परंतु जागतिक स्तरावर सर्वात संवेदनशील आणि महत्त्वाचा सागरी व्यापारी मार्ग मानला जातो. जगभरात समुद्राच्या मार्गाने होणाऱ्या एकूण कच्च्या तेलाच्या आणि नैसर्गिक वायूच्या (Natural Gas) पुरवठ्याचा एक मोठा हिस्सा याच मार्गावरून नियंत्रित केला जातो. सौदी अरेबिया, इराण, इराक, संयुक्त अरब अमिराती (UAE), कुवेत आणि कतार यांसारखे जगातील आघाडीचे तेल उत्पादक देश याच जलमार्गाचा वापर करून आंतरराष्ट्रीय बाजारपेठेत तेल पोहोचवतात.
हेही वाचा – UAE India Defence Deal : इराणच्या हल्ल्यांचा धोका; UAE भारताकडून खरेदी करणार ‘ही’ दोन विनाशकारी शस्त्रे
दरम्यान, या मार्गावर थोडा जरी तणाव निर्माण झाला किंवा वाहतूक विस्कळीत झाली, तर त्याचा थेट परिणाम जागतिक तेल पुरवठ्यावर होतो आणि आंतरराष्ट्रीय बाजारात कच्च्या तेलाच्या किमती प्रचंड वाढतात. भारत आपल्या गरजेच्या तब्बल 80 ते 85 टक्के कच्चे तेल परदेशातून आयात करतो आणि या आयातीचा खूप मोठा भाग याच ‘स्ट्रेट ऑफ होर्मुझ’ मार्गावरून भारतात येतो. त्यामुळे या भागातील सुरक्षितता भारताच्या ऊर्जा सुरक्षेसाठी अत्यंत महत्त्वाची आहे.
