PM Modi France Visit: भारत आणि फ्रान्स यांच्यातील द्विपक्षीय संबंधांना अधिक बळकट करण्यासाठी पंतप्रधान नरेंद्र मोदी हे 13 ते 18 जून या कालावधीत फ्रान्सच्या महत्त्वपूर्ण दौऱ्यावर जाणार आहेत. आपल्या या ६ दिवसीय दौऱ्यात ते फ्रान्समधील विविध प्रमुख शहरांना भेटी देणार आहेत. यानुसार, 13-14 जून रोजी ते 'नीस' (Nice) शहरात असतील, त्यानंतर 16-17 जून दरम्यान 'एव्हियन' (Evian) ला भेट देतील आणि दौऱ्याच्या अंतिम टप्प्यात 17-18 जून रोजी ते पॅरिसमध्ये उपस्थित राहतील. वर्ष 2014 मध्ये भारताची सत्ता हाती घेतल्यापासून पंतप्रधान मोदींची फ्रान्सची ही 7 वी अधिकृत भेट असणार आहे. यापूर्वी, चालू वर्षातच 17 ते 19 फेब्रुवारी दरम्यान फ्रान्सच्या राष्ट्राध्यक्षांनी भारताचा दौरा केला होता, ज्यामध्ये दोन्ही देशांनी आपल्या संबंधांना 'विशेष जागतिक धोरणात्मक भागीदारी'चा (Special Global Strategic Partnership) दर्जा दिला होता.
सहकार्याचे नवे पर्व आणि उच्च-स्तरीय संवाद
पंतप्रधानांचा हा दौरा दोन्ही देशांमधील उच्च-स्तरीय राजनैतिक संवादाची सातत्यपूर्ण गती अधोरेखित करतो. विज्ञान आणि तंत्रज्ञान, नाविन्यपूर्ण उपक्रम (इनोव्हेशन), अर्थव्यवस्था, संस्कृती आणि दोन्ही देशांतील नागरिकांमधील थेट संपर्क (people-to-people ties) यांसारख्या विविध क्षेत्रांतील परस्पर सहकार्य अधिक दृढ करणे हा या दौऱ्याचा मुख्य हेतू आहे.
'इंडिया इनोव्हेट्स' कार्यक्रमाचे दिमाखदार उद्घाटन
दौऱ्याच्या सुरुवातीला 'नीस' शहरात पंतप्रधान मोदी आणि फ्रान्सचे राष्ट्राध्यक्ष इमॅन्युएल मॅक्रॉन यांच्या हस्ते संयुक्तपणे 'इंडिया इनोव्हेट्स' (India Innovates) या विशेष कार्यक्रमाचे उद्घाटन केले जाईल. 'भारत-फ्रान्स नाविन्यपूर्ण वर्ष' (India-France Year of Innovation) अंतर्गत आयोजित या उपक्रमात भारत, फ्रान्ससह जगभरातील आघाडीचे स्टार्टअप्स एकत्र येणार आहेत. दोन्ही देशांमधील स्टार्टअप इकोसिस्टमला गती देणाऱ्या या कार्यक्रमात 120 हून अधिक भारतीय कंपन्या आणि स्टार्टअप्स सहभागी होत असून, फ्रान्स आणि इतर देशांतील प्रमुख व्यावसायिक नेते, गुंतवणूकदार तसेच दिग्गज कंपन्यांचे सीईओ (CEOs) यात उपस्थित राहण्याची शक्यता आहे.
पहिली द्विपक्षीय शिखर परिषद आणि G-7 मधील भारताचा सहभाग
'नीस' शहरामध्येच पंतप्रधान मोदी आणि राष्ट्राध्यक्ष मॅक्रॉन यांच्यात पहिली द्विपक्षीय शिखर परिषद पार पडणार आहे. याशिवाय, राष्ट्राध्यक्ष मॅक्रॉन यांच्या विशेष निमंत्रणावरून पंतप्रधान मोदी हे 16-17 जून रोजी 'एव्हियन' येथे आयोजित G-7 शिखर परिषदेत सहभागी होतील. जागतिक स्तरावर 'ग्लोबल साउथ'चा (विकसनशील देशांचा आवाज) अग्रगण्य नेता आणि आंतरराष्ट्रीय आव्हानांवर मात करणारा एक महत्त्वपूर्ण भागीदार म्हणून भारताचे स्थान या परिषदेतील सहभागामुळे अधिक स्पष्ट होणार आहे.
'विव्हाटेक' परिषदेत भारताचा डंका आणि डिजिटल क्रांती
आपल्या दौऱ्याच्या शेवटच्या दिवशी, म्हणजेच 18 जून रोजी पंतप्रधान मोदी पॅरिसला भेट देतील. येथे ते युरोपमधील तंत्रज्ञान व स्टार्टअप क्षेत्रातील सर्वात मोठ्या 'विव्हाटेक' (VivaTech) शिखर परिषदेत राष्ट्राध्यक्ष मॅक्रॉन यांच्यासोबत उपस्थित राहतील. विशेष म्हणजे, या वर्षीच्या परिषदेत भारताचे 'पॅव्हेलियन' (प्रदर्शन कक्ष) हे सर्वात मोठे आकर्षण असेल. हा सहभाग भारताला जागतिक पातळीवर नाविन्य (इनोव्हेशन), डिजिटल परिवर्तन आणि उद्योजकतेचे प्रमुख केंद्र म्हणून प्रस्थापित करेल, ज्यामुळे भारतीय आणि युरोपीय तंत्रज्ञान क्षेत्रांमध्ये नव्या व्यावसायिक भागीदारींना मोठी चालना मिळेल.
भारत-युरोपियन युनियन (EU) संबंधांचा ऐतिहासिक वारसा
हा दौरा केवळ फ्रान्सपुरता मर्यादित नसून भारत-EU संबंधांना अधिक गती देणारा ठरेल. वर्ष 1947 मध्ये भारताला स्वातंत्र्य मिळाल्यानंतर लगेचच दोन्ही देशांनी राजनैतिक संबंध प्रस्थापित केले होते. 26 जानेवारी 1998 रोजी सुरू झालेली ही धोरणात्मक भागीदारी आज 25 वर्षांहून अधिक काळापासून यशस्वीपणे कार्यरत आहे. ही भागीदारी भारताची एखाद्या पाश्चात्य राष्ट्रासोबतची पहिली, तर फ्रान्सची एखाद्या बिगर-पाश्चात्य देशासोबतची पहिली ऐतिहासिक धोरणात्मक युती होती. या दौऱ्याच्या माध्यमातून उभय देशांना आंतरराष्ट्रीय मुद्द्यांवर चर्चा करण्याची आणि एक स्थिर, समृद्ध व बहुध्रुवीय जागतिक व्यवस्था निर्माण करण्यासाठी एकत्र येण्याची मोठी संधी मिळणार आहे.
हेही वाचा – Elon Musk: इलॉन मस्कना मोठा झटका! Starlink वर भारतात बंदी? समोर आलं मोठं स्पष्टीकरण
या ऐतिहासिक भेटीचे दूरगामी फायदे
सध्याच्या बदलत्या जागतिक परिस्थितीमध्ये हा दौरा दोन्ही देशांमधील 'विशेष जागतिक धोरणात्मक भागीदारी'ला एका नव्या उंचीवर घेऊन जाईल. यामुळे उच्च-स्तरीय राजकीय संवादाला गती मिळून आर्थिक आणि सुरक्षा क्षेत्रांत भारताच्या राष्ट्रीय क्षमता अधिक सक्षम होतील. युरोप आणि युरोपियन युनियनसोबतचे सहकार्य अधिक सखोल करण्याच्या भारताच्या व्यापक दृष्टीकोनाशी सुसंगत असेच हे पाऊल ठरणार आहे.
