Nobel Peace Prize and Donald Trump : व्हेनेझुएलाच्या विरोधी नेत्या आणि 2025 च्या नोबेल शांतता पुरस्काराच्या मानकरी मारिया कोरिना मचाडो लवकरच अमेरिकेच्या दौऱ्यावर जाणार आहेत. या दौऱ्यात त्या अमेरिकेचे राष्ट्राध्यक्ष डोनाल्ड ट्रम्प यांची भेट घेणार आहेत. मात्र, या भेटीपूर्वीच मचाडो यांनी आपला नोबेल पुरस्कार ट्रम्प यांना समर्पित करण्याची आणि त्यांच्याशी ‘शेअर’ करण्याची इच्छा व्यक्त केल्याने आंतरराष्ट्रीय स्तरावर एकच खळबळ उडाली आहे. या प्रस्तावावर नोबेल समितीने आता आपली अधिकृत भूमिका स्पष्ट केली असून अशा प्रकारे पुरस्काराचे हस्तांतरण करणे नियमात बसत नसल्याचे ठासून सांगितले आहे.
नोबेल समितीचा नियम आणि ट्रम्प यांची टीका
ओस्लो येथील नोबेल संस्थेने स्पष्ट केले आहे की, नोबेल शांतता पुरस्काराचा निर्णय हा अंतिम असतो आणि तो एकदा जाहीर झाला की बदलता येत नाही. समितीने प्रसिद्ध केलेल्या निवेदनातील महत्त्वाचे मुद्दे खालीलप्रमाणे आहेत:
– नोबेल पुरस्कार कधीही रद्द करता येत नाही किंवा तो दुसऱ्या व्यक्तीच्या नावे हस्तांतरित करता येत नाही.
– एकदा पुरस्काराची घोषणा झाली की, तो निर्णय ऐतिहासिक नोंदींनुसार कायम राहतो.
– या स्पष्टीकरणानंतर डोनाल्ड ट्रम्प यांनी समितीवर टीका करताना म्हटले की, “ही नॉर्वेसाठी अत्यंत लाजिरवाणी बाब आहे. ही समिती नेमकी कोणाची आहे हे मला माहीत नाही, पण त्यात अनेक नॉर्वेजियन लोक असल्याचे ऐकिवात आहे.”
This recognition of the struggle of all Venezuelans is a boost to conclude our task: to conquer Freedom. We are on the threshold of victory and today, more than ever, we count on President Trump, the people of the United States, the peoples of Latin America, and the democratic… — María Corina Machado (@MariaCorinaYA) October 10, 2025
ट्रम्प यांचा ‘आठ युद्धांचा’ दावा आणि मचाडो यांची भेट
एका आंतरराष्ट्रीय वृत्तसंस्थेला दिलेल्या मुलाखतीत डोनाल्ड ट्रम्प यांनी त्यांच्या कार्यकाळातील कामगिरीचा पाढा वाचला. “मी जगभरातील 8 पेक्षा जास्त युद्धे थांबवली आहेत. सैद्धांतिकदृष्ट्या पाहिले तर प्रत्येक युद्धासाठी मला एक स्वतंत्र नोबेल मिळायला हवे होते,” असे विधान त्यांनी केले. मचाडो पुढील आठवड्यात वॉशिंग्टनला येणार असून, ट्रम्प यांनी या भेटीबद्दल उत्सुकता व्यक्त केली आहे. मचाडो यांनी व्हेनेझुएलातील ‘हुकूमशाही’ विरोधातील लढ्यात अमेरिकेने दिलेल्या पाठिंब्याबद्दल कृतज्ञता म्हणून हा पुरस्कार ट्रम्प यांना समर्पित करण्याची घोषणा केली होती.
हेही वाचा – Social Media Law: भारत सरकारच्या एका पत्रानं ‘X’ हादरलं, आता ‘या’ नियमाचे पालन करणे अनिवार्य
व्हेनेझुएलातील राजकीय तणाव आणि अमेरिकेची भूमिका
गेल्या आठवड्यात अमेरिकेने व्हेनेझुएलामध्ये विशेष मोहीम राबवून राष्ट्राध्यक्ष निकोलस मादुरो यांना अमली पदार्थांच्या तस्करीच्या आरोपाखाली अटक केली. या कारवाईनंतर व्हेनेझुएलामध्ये मोठी राजकीय पोकळी निर्माण झाली आहे. मात्र, अमेरिकेने सध्या तरी मारिया मचाडो यांना राष्ट्राध्यक्ष म्हणून पाठिंबा न देता, मादुरो यांच्या उपाध्यक्ष डेल्सी रॉड्रिग्ज यांनाच हंगामी राष्ट्राध्यक्ष म्हणून मान्यता दिली आहे. ट्रम्प यांच्या मते, मचाडो या सध्या देशाचे नेतृत्व करण्यासाठी सक्षम नसल्या तरी त्यांनी केलेला सन्मान स्वीकारणे हा एक मोठा गौरव असेल.
लोकशाहीसाठी संघर्षाचे प्रतीक: मचाडो यांचा संदेश
मारिया मचाडो यांना 10 ऑक्टोबर 2025 रोजी नोबेल पुरस्कार जाहीर करण्यात आला होता. त्यांनी हा पुरस्कार केवळ स्वतःचा नसून व्हेनेझुएलाच्या जनतेच्या स्वातंत्र्याच्या संघर्षाचा असल्याचे म्हटले आहे. “राष्ट्राध्यक्ष ट्रम्प आणि जगातील लोकशाही देशांनी दिलेल्या पाठिंब्यामुळेच आम्ही विजयाच्या जवळ पोहोचलो आहोत,” अशी भावना त्यांनी सोशल मीडियावर व्यक्त केली होती. त्यांच्या या भूमिकेमुळे आणि पुरस्कार समर्पित करण्याच्या निर्णयामुळे जगभरातील मुत्सद्दी वर्तुळात अनेक प्रश्न उपस्थित झाले आहेत, ज्याचे उत्तर आता नोबेल समितीने ‘नाही’ असे दिले आहे.
