NMC PG Diploma : देशातील वैद्यकीय शिक्षणाच्या रचनेत एक अत्यंत महत्त्वपूर्ण आणि मोठा बदल करण्याचा निर्णय राष्ट्रीय वैद्यकीय आयोगाने (एनएमसी) घेतला आहे. त्यानुसार आता वैद्यकीय क्षेत्रातील पदव्युत्तर पदविका म्हणजेच पीजी डिप्लोमा अभ्यासक्रम टप्प्याटप्प्याने पूर्णपणे बंद करण्यात येणार आहेत. या पदविका अभ्यासक्रमांच्या जागी आता केवळ पदव्युत्तर ब्रॉड स्पेशालिटी पदवी अभ्यासक्रम म्हणजेच एमडी आणि एमएस सुरू ठेवले जातील. एनएमसीने घेतलेल्या या निर्णयानुसार शैक्षणिक वर्ष 2026-27 हे या पदविका अभ्यासक्रमांच्या प्रवेशासाठीचे देशातील शेवटचे वर्ष ठरणार असून पुढील काळातील वैद्यकीय शिक्षणाची दिशा यामुळे बदलणार आहे.
शैक्षणिक वर्ष 2027-28 पासून कोणत्याही वैद्यकीय महाविद्यालयात डिप्लोमा प्रवेशाला बंदी
राष्ट्रीय वैद्यकीय आयोगाच्या या नव्या धोरणानुसार देशातील कोणत्याही वैद्यकीय महाविद्यालयाला, विद्यापीठाला किंवा संस्थेला शैक्षणिक वर्ष 2027-28 पासून पदव्युत्तर पदविका अभ्यासक्रमासाठी नवीन प्रवेश देण्याची परवानगी असणार नाही. पुढील शैक्षणिक वर्षापासून या सर्व पदविका जागांची जागा थेट पदव्युत्तर पदवी अभ्यासक्रम घेतील. सध्या देशातील अनेक वैद्यकीय संस्थांमध्ये एकाच विषयासाठी डिप्लोमा आणि पदवी असे दोन्ही पर्याय उपलब्ध आहेत, तर काही ठिकाणी केवळ डिप्लोमाच शिकवला जातो. या सर्व जागा आता पदवी अभ्यासक्रमात परिवर्तित केल्या जातील.
शिक्षणाचा दर्जा सुधारणे आणि संस्थात्मक क्षमतेचा प्रभावी वापर करणे हेच मुख्य उद्दिष्ट
देशातील वैद्यकीय शिक्षणाचा दर्जा जागतिक पातळीवर उंचावण्यासाठी एनएमसीने हे पाऊल उचलले आहे. या महत्त्वपूर्ण निर्णयामागे खालील मुख्य उद्दिष्टे ठेवण्यात आली आहेत.
– वैद्यकीय शिक्षणाचे संपूर्ण देशात मानकीकरण करणे आणि राष्ट्रीय तसेच आंतरराष्ट्रीय स्तरावरील त्याची मान्यता अधिक वाढविणे.
– आधुनिक शैक्षणिक निकषांशी पदव्युत्तर वैद्यकीय पात्रता सुसंगत करणे. तज्ज्ञ डॉक्टरांच्या प्रशिक्षणाची गुणवत्ता सुधारणे.
– अनेक महाविद्यालयांकडे उपलब्ध असलेला आवश्यक अध्यापकवर्ग, पायाभूत सुविधा, रुग्णसेवा सुविधा आणि इतर संसाधनांचा दर्जेदार डॉक्टर तयार करण्यासाठी पुरेपूर वापर करणे.
डिप्लोमा जागांचे एमडी-एमएसमध्ये रूपांतर करण्यासाठी ऑनलाईन अर्ज करण्याचे निर्देश
एनएमसीअंतर्गत कार्यरत असलेल्या पदवीपूर्व वैद्यकीय शिक्षण मंडळाने (पीजीएमईबी) देशातील सर्व वैद्यकीय महाविद्यालये आणि विद्यापीठांना या संदर्भात स्पष्ट सूचना जारी केल्या आहेत. त्यानुसार संस्थांनी त्यांच्याकडील सध्याच्या पदविका अभ्यासक्रमाच्या जागांचे एमडी किंवा एमएस अभ्यासक्रमाच्या जागांमध्ये रूपांतर करून घ्यायचे आहे. या प्रक्रियेसाठी महाविद्यालयांना वैद्यकीय मूल्यांकन आणि मानांकन मंडळाकडे (एमएआरबी) ऑनलाईन अर्ज सादर करावा लागणार आहे. एमएआरबीकडून या संपूर्ण कामासाठी लवकरच एक स्वतंत्र ऑनलाईन पोर्टल उपलब्ध करून दिले जाणार आहे.
नियम आणि वेळापत्रकाबाबत राष्ट्रीय वैद्यकीय आयोगाकडून स्वतंत्र मार्गदर्शक सूचना येणार
पदव्युत्तर पदवी अभ्यासक्रमासाठी अर्ज सादर करण्याची अचूक पद्धत, आवश्यक असणारे निकष, कोणती कागदपत्रे जोडायची आहेत आणि या प्रक्रियेचे संपूर्ण वेळापत्रक या संदर्भातील सविस्तर मार्गदर्शक सूचना एनएमसीकडून स्वतंत्रपणे जाहीर केल्या जातील. सर्व संबंधित वैद्यकीय महाविद्यालये आणि विद्यापीठांना या परिपत्रकातील नियमांचे काटेकोर पालन करण्याचे कडक आदेश देण्यात आले आहेत. रूपांतरण प्रक्रियेची वेळीच नोंद घेऊन दिलेल्या वेळापत्रकानुसार आवश्यक ती सर्व कायदेशीर कारवाई करण्याचे संस्थांना सांगण्यात आले आहे, जेणेकरून भविष्यात विद्यार्थ्यांना प्रवेशासाठी अडचणी येणार नाहीत.
