Nikki Haley Warns Donald Trump : संयुक्त राष्ट्रांमधील अमेरिकेच्या माजी राजदूत निक्की हेली यांनी इशारा दिला आहे की, वॉशिंग्टन आणि नवी दिल्ली यांच्यातील संबंध तुटण्याच्या मार्गावर आहेत. जर चीनच्या वाढत्या प्रभावाच्या काळात वॉशिंग्टनने नवी दिल्लीशी चांगले असलेले संबंध गमावले तर ती एक 'धोरणात्मक आपत्ती' (Strategic disaster) ठरेल. यासोबतच, त्यांनी ट्रम्प प्रशासनाला भारताला शत्रूसारखे वागवू नये, असा इशारा देखील दिला. हेली म्हणाल्या की, अमेरिकेने शक्य तितक्या लवकर दोन्ही देशांमधील संबंध सुधारावेत.
अमेरिकेचे राष्ट्राध्यक्ष डोनाल्ड ट्रम्प यांच्या टॅरिफच्या अडेलतट्टू धोरणामुळे भारत-अमेरिका संबंध गेल्या दोन दशकांमधील सर्वात खालच्या टप्प्यावर आले आहेत. काही महिन्यांपूर्वी एकमेकांच्या जवळ येताना दिसणारे हे दोन लोकशाही देश आता एकमेकांकडे तोंड फिरवून उभे राहतात की काय, अशी स्थिती दिसत आहे.
हेही वाचा – Inida – China : पंतप्रधान नरेंद्र मोदी चीनच्या राजदूतांना भेटले; भारताचे चीनसोबतचे संबंध सुधारणार ?
एका रिपोर्टनुसार, हेली म्हणाल्या की, ट्रम्प प्रशासनाला रशियाच्या तेल आणि शुल्क वादांमुळे भारत आणि अमेरिकेत दरी निर्माण होऊ देणे परवडणारे नाही आणि जगातील दोन सर्वात मोठ्या लोकशाहींमध्ये दरी निर्माण करण्याची परिस्थिती ओढवू देता येणार नाही. "अमेरिकेने सर्वात महत्त्वाचे ध्येय विसरू नये. चीनचा सामना करण्यासाठी, अमेरिकेला भारतासारखा एक मित्र असणे आवश्यक आहे. अशा स्थितीत वॉशिंग्टन नवी दिल्लीसारखा मित्र गमावू शकत नाही," असे त्यांनी म्हटले.
भारताला शत्रूसारखे वागवता येणार नाही: हेली
भारताने रशियाकडून तेल खरेदी करणे सुरू ठेवल्याने पुतिन यांच्या युद्धाला निधी मिळत आहे, या ट्रम्प प्रशासनाच्या दाव्याचे निक्की हेली यांनी समर्थन केले. परंतु, त्याच वेळी त्यांनी भारताला शत्रूसारखे वागवण्याविरुद्ध इशारा दिला. चिनी वर्चस्वाचा सामना करण्याची क्षमता असलेल्या आशियातील एकमेव देशाशी धोरणात्मक संबंध रोखणे हे एक मोठे 'धोरणात्मक संकट' असेल असे त्या म्हणाल्या.
भारत वॉशिंग्टनसाठी महत्त्वाचे आहे: हेली
निक्की हेली यांनी ट्रम्प प्रशासनाला इशारा दिला की, भारत वॉशिंग्टनसाठी मित्रापेक्षा जास्त आहे. त्यांनी असा युक्तिवाद केला की, वॉशिंग्टनच्या आर्थिक आणि सुरक्षा उद्दिष्टांसाठी भारत आवश्यक आहे. आज अमेरिका आपले उत्पादन युनिट चीनमधून बाहेर हलवू इच्छिते आणि भारतापेक्षा जास्त कोणीही ही संधी देऊ शकत नाही. चीनच्या बरोबरीने कपडे, फोन आणि सौर पॅनेल यासारख्या वस्तूंचे उत्पादन करण्याची भारताची क्षमता आहे.
भारत चीनला मागे टाकू शकतो: हेली
भारताच्या विकासावर आणि भू-राजकीय शक्ती वाढवण्यावरही हेली यांनी भर दिला. निक्की हेली म्हणाल्या की, जर आपण स्पष्ट शब्दात म्हटले की, भारत जसजसा विकसित होत जाईल आणि त्याची शक्ती वाढत जाईल तसतसे चीनच्या महत्त्वाकांक्षा देखील कमी होतील. त्यांनी इशारा दिला की, वॉशिंग्टन आणि नवी दिल्ली यांच्यातील या दुफळीचा बीजिंग आणि मॉस्को पुरेपूर फायदा घेतील आणि जगातील दोन सर्वात मोठ्या लोकशाहींमध्ये मोठी दरी निर्माण करतील.
त्यांनी म्हटले की, अमेरिकेने एक गोष्ट कधीही विसरू नये की, नवी दिल्लीसोबत त्यांची समान उद्दिष्टे काय आहेत. चीनचा सामना करण्यासाठी अमेरिकेला भारताच्या रूपात एक मित्र असणे आवश्यक आहे.
डोनाल्ड ट्रम्प आणि पंतप्रधान मोदी यांच्यातील बैठकीचे समर्थन करताना हेली यांनी अमेरिकेचे माजी राष्ट्राध्यक्ष रोनाल्ड रेगन यांच्या विधानाचाही उल्लेख केला. ज्यामध्ये रेगन म्हणाले होते की 'नवी दिल्ली कधीकधी वेगवेगळे मार्ग घेऊ शकते, परंतु त्यांचे (भारत आणि अमेरिका) गंतव्यस्थान एकच असले पाहिजे.'
ही बाब लक्षात घेण्यासारखी आहे की, अमेरिकेच्या डोनाल्ड ट्रम्प प्रशासनाने सुरुवातीला व्यापार करारावर सहमती होऊ न शकल्यामुळे भारतावर 25 टक्के कर लादला होता. भारत-पाकिस्तान युद्ध थांबवण्याच्या ट्रम्प यांच्या सततच्या दाव्याला भारताने नकार दिल्याने हा तणाव आणखी वाढला. पहिला कर जाहीर झाल्यानंतर काही दिवसांनी ट्रम्प यांनी सोशल मीडियावर घोषणा केली की, रशियाकडून सतत तेल खरेदी केल्याबद्दल भारतालाही शिक्षा केली जाईल. त्यानंतर लगेचच अमेरिकेने भारतावर अतिरिक्त 25 टक्के कर लादला, ज्यामुळे दोन्ही देशांमधील तणाव वाढला. अमेरिकेच्या या निर्णयाला प्रतिसाद म्हणून भारत चीन आणि रशियाच्या जवळ येऊ लागला. यामुळे अमेरिकेतील मुत्सद्दी तेथील प्रशासनाला सावध करण्याचा प्रयत्न करू लागले आहेत.
हेही वाचा – PM Modi-Putin – व्लादिमीर पुतिन यांची पंतप्रधान नरेंद्र मोदींशी दूरध्वनीवरून नक्की काय झाली चर्चा?
