World Faced These Disasters in 2025 : जागतिक हवामान बदलाच्या भीषण परिणामांमुळे 2025 हे वर्ष अत्यंत विनाशकारी ठरले आहे. ख्रिश्चन एड (Christian Aid) या युकेस्थित संस्थेच्या ताज्या अहवालानुसार, उष्णतेच्या लाटा, वणवे, दुष्काळ आणि चक्रीवादळांमुळे जगाला 120 अब्ज डॉलर्सपेक्षा जास्त आर्थिक फटका बसला आहे. या अहवालात जीवाश्म इंधन (Fossil Fuel) कंपन्यांची भूमिका आणि राजकीय दिरंगाई हे या संकटाचे प्रमुख कारण असल्याचे म्हटले आहे.
आशिया खंडाला नैसर्गिक आपत्तींचा सर्वाधिक तडाखा
जगातील सर्वात महागड्या 6 नैसर्गिक आपत्तींपैकी 4 आपत्ती एकट्या आशिया खंडात ओढवल्या आहेत. भारत आणि पाकिस्तानमध्ये आलेल्या पुरामुळे 1,860 हून अधिक लोकांचा मृत्यू झाला आहे. पाकिस्तानमध्ये या पुरामुळे 7 दशलक्ष लोक बाधित झाले असून सुमारे 6 अब्ज डॉलर्सचे नुकसान झाले आहे. तसेच, फिलिपिन्समध्ये चक्रीवादळांमुळे 5 अब्ज डॉलर्सचे नुकसान झाले असून 1.4 दशलक्ष लोकांना आपली घरे सोडावी लागली आहेत.
सर्वात मोठ्या आर्थिक नुकसानीच्या घटना
अहवालानुसार, पहिल्या 10 सर्वाधिक खर्चिक आपत्तींचे नुकसान प्रत्येकी 1 अब्ज डॉलर्सपेक्षा जास्त आहे.
अमेरिका: कॅलिफोर्नियामधील वणव्यांनी सर्वाधिक 60 अब्ज डॉलर्सचे नुकसान केले असून यात 400 लोकांचा बळी गेला आहे.
आग्नेय आशिया: नोव्हेंबरमध्ये थायलंड, इंडोनेशिया, श्रीलंका आणि व्हिएतनाममध्ये आलेल्या पूर आणि चक्रीवादळामुळे 25 अब्ज डॉलर्सचे नुकसान झाले.
चीन: चीनमधील भीषण पुरामुळे 11.7 अब्ज डॉलर्सचे नुकसान झाले असून हजारो लोक विस्थापित झाले आहेत.
हेही वाचा – Year Ender 2025 : भारताच्या अर्थव्यवस्थेसाठी 2025 वर्ष ठरले 'सुपरहिट', 'या' घटकांमुळे मिळाली विकासाला गती
गरीब देशांना बसलेला मानवी फटका
आर्थिक नुकसानीचे आकडे श्रीमंत देशांमध्ये जास्त असले (कारण तिथे मालमत्तेचे मूल्य आणि विम्याचे कवच जास्त असते), तरी मानवी हानी गरीब देशांमध्ये मोठी आहे. नायजेरिया आणि काँगोमध्ये आलेल्या पुरामुळे शेकडो लोकांचा मृत्यू झाला. तसेच, इराण आणि पश्चिम आशियातील दुष्काळामुळे तेहरानमधील 10 दशलक्ष लोकांवर स्थलांतराची वेळ आली आहे. ही सर्व राष्ट्रे हवामान बदलासाठी कमी जबाबदार असूनही त्यांना सर्वाधिक त्रास सहन करावा लागत आहे.
अतिशय दुर्मिळ हवामान बदलाच्या नोंदी
2025 मध्ये काही अनपेक्षित घटनाही घडल्या आहेत:
– स्कॉटलंड: स्कॉटलंडच्या उंच प्रदेशात कडक उष्णतेमुळे वणवे लागले, ज्यात 47,000 हेक्टर जमिनीवर सर्व काही जळून खाक झाले.
– जपान: जपानला एकाच वर्षी विक्रमी बर्फवृष्टी आणि उष्णतेच्या लाटा अशा दोन्ही टोकांच्या हवामानाचा सामना करावा लागला.
– समुद्र आणि अंटार्क्टिका: महासागरांचे तापमान विक्रमी स्तरावर पोहोचल्याने पश्चिम ऑस्ट्रेलियात प्रवाळ (Coral) पांढरे पडण्याचे (Bleaching) प्रकार घडले आहेत, जे जैवविविधतेसाठी धोकादायक आहे.
तज्ज्ञांचा इशारा आणि उपाययोजना
इम्पीरियल कॉलेज लंडनच्या प्राध्यापिका जोआना हाईघ यांच्या मते, या आपत्ती नैसर्गिक नसून त्या जीवाश्म इंधनाचा वाढता वापर आणि राजकीय निर्णयांमध्ये होणाऱ्या विलंबाचा परिणाम आहेत. ख्रिश्चन एडचे सीईओ पॅट्रिक वॅट यांनी सांगितले की, जर आपण वेगाने अक्षय ऊर्जेकडे (Renewable Energy) वळलो नाही आणि कार्बन उत्सर्जन कमी केले नाही, तर भविष्यात यापेक्षाही भयानक परिस्थिती ओढवू शकते.
