Petrol Diesel Price: आंतरराष्ट्रीय पातळीवर कच्च्या तेलाच्या किमतीमध्ये कमालीची घसरण झाल्याचे पाहायला मिळत आहे. काही काळापूर्वी इराण आणि अमेरिका यांच्यातील वादामुळे निर्माण झालेल्या 'होर्मुझ संकटामुळे' खनिज तेलाचे भाव कडाडले होते आणि ते प्रति बॅरल 120 डॉलर्सच्या पार गेले होते. या दरवाढीचा थेट फटका भारतीय बाजारपेठेला बसला होता आणि तेल कंपन्यांनी देशात पेट्रोल-डिझेलचे दर वाढवले होते.
होर्मुझ सामुद्रधुनी खुली होताच कच्च्या तेलाचे भाव 76 डॉलर्सवर
इराण आणि अमेरिका यांच्यात झालेल्या ऐतिहासिक शांतता करारानंतर आता होर्मुझ जलमार्गावरील तणाव पूर्णपणे निवळला आहे. या सामुद्रधुनीतून (Strait of Hormuz) तेल आणि वायू वाहून नेणाऱ्या जहाजांची वाहतूक पूर्ववत झाल्याने जागतिक स्तरावर इंधनाचा पुरवठा वेगाने सुधारला आहे. आंतरराष्ट्रीय बाजारपेठेत परिस्थिती नियंत्रणात आल्यामुळे कच्च्या तेलाचे दर प्रति बॅरल 76 डॉलर्सच्या आसपास खाली आले आहेत. या मोठ्या घसरणीमुळे आता भारतातील वाहनधारकांच्या नजरा देशांतर्गत इंधन दरवाढीकडे लागल्या आहेत.
पुरवठा सुरळीत झाल्याने खनिज तेलाच्या किमती घसरल्या
जागतिक स्तरावरील राजकीय तणाव कमी होणे, हेच प्रामुख्याने तेलाचे भाव घसरण्याचे मुख्य कारण ठरले आहे. इराण-अमेरिका संघर्षाच्या काळात होर्मुझ संकटामुळे पुरवठा साखळी खंडित होण्याची भीती निर्माण झाली होती, ज्यामुळे बाजारात तेजी आली होती. आता पुरवठा सुरळीत झाल्यामुळे आणि मागणी व पुरवठ्यामध्ये योग्य समन्वय साधला गेल्याने कच्च्या तेलाच्या किमती सातत्याने खाली येत आहेत.
पेट्रोल-डिझेलचे दर कधी कमी होणार?
कच्चे तेल स्वस्त झाल्यामुळे देशातील तेल कंपन्या पेट्रोल आणि डिझेलचे किरकोळ दर कमी करतील, अशी सर्वसामान्यांना आशा आहे. परंतु, जागतिक बाजारातील घसरणीचा परिणाम थेट भारतीय पेट्रोल पंपांवर तातडीने दिसत नाही, त्यासाठी काही दिवसांचा अवधी लागतो. इंधनाचे दर ठरवताना तेल कंपन्या केवळ कच्च्या तेलाच्या किमतीचा विचार करत नाहीत, तर डॉलरच्या तुलनेत रुपयाची स्थिती आणि इतर प्रशासकीय खर्च (Operational Expenses) देखील विचारात घेतात. आगामी काळात खनिज तेलाचे भाव असेच राहिले, तर दर कपात निश्चित मानली जात आहे.
पेट्रोलियम मंत्र्यांचे महत्त्वाचे स्पष्टीकरण
काही दिवसांपूर्वीच देशाचे पेट्रोलियम मंत्री हरदीप सिंग पुरी यांनी इंधन दरांबाबत एक महत्त्वपूर्ण माहिती दिली होती. त्यांनी सांगितले होते की, तेल कंपन्यांकडे सध्या महागड्या दराने खरेदी केलेल्या कच्च्या तेलाचा जुना साठा उपलब्ध आहे. हा साठा संपल्यानंतर आणि कमी किमतीत खरेदी केलेले नवीन कच्चे तेल प्रक्रियेसाठी वापरले जाऊ लागताच, सर्वसामान्यांसाठी पेट्रोल आणि डिझेलचे किरकोळ दर कमी केले जातील.
हेही वाचा – EPF Interest Rate: PF धारकांसाठी आनंदाची बातमी; 'या' महिन्यांत खात्यात जमा होणार व्याजाचे पैसे
महागाईच्या चक्रव्यूहातून सर्वसामान्यांना मिळणार मुक्ती
होर्मुझचा सागरी मार्ग पुन्हा सुरू झाल्यामुळे जागतिक इंधन बाजाराला मोठा दिलासा मिळाला आहे. भारतात नजीकच्या काळात इंधनाचे दर कमी झाल्यास त्याचा थेट फायदा सर्वसामान्यांना होईल. कारण डिझेल महागल्यामुळे वाहतूक खर्च वाढतो, ज्याचा थेट परिणाम भाजीपाला आणि इतर अत्यावश्यक वस्तूंच्या किमती वाढण्यावर होतो. वाहतूक खर्च कमी झाल्यास दैनंदिन जीवनातील वस्तूंचे भावही नियंत्रणात येतील.
