Rupee hits all-time low : शुक्रवारी (12 डिसेंबर) सुरुवातीच्या व्यवहारात (Trade) रुपया अमेरिकेच्या डॉलरच्या (US Dollar) तुलनेत 24 पैशांनी घसरून 90.56 या नवीन विक्रमी नीचांकी (Rupee Record Low) पातळीवर पोहोचला. देशांतर्गत आणि जागतिक वातावरणाचा परिणाम रुपयावर स्पष्टपणे दिसून येत आहे. भारत-अमेरिकेच्या व्यापार कराराबद्दल (India-US Trade Deal) असलेली अनिश्चितता आणि परदेशी निधी सतत भारतीय बाजारातून बाहेर पडत असणे (Foreign Fund Outflow) यामुळे गुंतवणूकदारांचे मनोबल ढासळले आहे.
आयातदारांची वाढती मागणी
शुक्रवारी रुपया 90.43 वर उघडला आणि भारतीय रिझर्व्ह बँकेने (RBI Support) वेळोवेळी दिलेल्या आधारानंतरही गुरुवारची तीव्र घसरण कायम राहिली. परकीय चलन व्यवहार करणाऱ्यांनी सांगितले की, जागतिक मौल्यवान धातूंच्या वाढत्या किंमतींमुळे आयातदारांकडून डॉलरची जबरदस्त खरेदी (Importers Heavy Dollar Buying) केली जात आहे, ज्यामुळे रुपयावर दबाव (Pressure on Rupee) वाढत आहे. मोठ्या खरेदीमुळे चलन आणखी खाली घसरले.
व्यापार कराराची अनिश्चितता
रुपयामध्ये आलेल्या या ताज्या घसरणीमागे भारत-अमेरिका व्यापार कराराबाबतची अनिश्चितता हे मुख्य कारण आहे. अमेरिकेचे शिष्टमंडळ आणि भारतामधील चर्चेचा अंतिम दिवस जवळ आला असला तरी, बाजारात उतार-चढाव कायम आहे. व्यवहार करणाऱ्यांचे म्हणणे आहे की, स्पष्ट प्रगती न झाल्यामुळे सावधगिरी वाढली आहे. टॅरिफचे (Tariff) मुद्दे लवकर सुटणार नाहीत, या चिंतेमुळे रुपया अनिश्चितता दर्शवत आहे.
परदेशी गुंतवणूकदारांचा सततचा काढता पाय
रुपयावर दबाव निर्माण करणाऱ्या प्रमुख कारणांपैकी दुसरे कारण म्हणजे विदेशी संस्थागत गुंतवणूकदारांचे (Foreign Institutional Investors) सातत्याने पैसे काढून घेणे. त्यांनी गुरुवारी समभागांमध्ये 2,020.94 कोटींचे समभाग विकले आणि या महिन्यात स्टॉक्स आणि डेट (Stocks and Debt) मध्ये सुमारे $2.5 अब्ज विक्री केली आहे. हा सततचा बहिर्वाह चलनमूल्यासाठी एक मोठी अडचण बनला आहे.
जागतिक संकेत आणि आरबीआयचा हस्तक्षेप
डॉलर निर्देशांक (Dollar Index) 98.37 पर्यंत वाढला, तर ब्रेंट क्रूडच्या वायदा व्यवहारात (Brent Crude Futures Trade) 0.67% वाढ झाली. आशियाई चलनांमध्ये मिश्र व्यवहार (Asian Currencies Mixed Trade) दिसून आला. भारतीय रिझर्व्ह बँकेने उतार-चढाव कमी करण्यासाठी हस्तक्षेप केल्यामुळे रुपयाला आणखी खाली जाण्यापासून वाचण्यास थोडी मदत मिळाली. सध्याची व्यापार चर्चा अनिश्चित असल्याने आणि पैशाचा बहिर्वाह सुरू असल्याने, रुपया जवळपास 0.5% साप्ताहिक नुकसानीकडे सरकत आहे.