Railway Ticket Upgradation : रेल्वेने प्रवास करणाऱ्या अनेक प्रवाशांना 'ऑटो अपग्रेडेशन' या अत्यंत फायदेशीर सुविधेबद्दल माहिती नसते. या नियमामुळे प्रवाशांना एकही जास्तीचा रुपया खर्च न करता स्लीपर क्लासमधून थेट AC कोचमध्ये प्रवास करण्याची सुवर्णसंधी मिळू शकते. रेल्वेचे हे तंत्रज्ञान प्रवाशांचा प्रवास अधिक सुखकर करण्यासाठी डिझाइन करण्यात आले आहे.
नेमकी काय आहे ही सुविधा?
जेव्हा तुम्ही एखाद्या विशिष्ट वर्गाचे (उदा. स्लीपर) तिकीट बुक करता आणि त्या वर्गात सीट उपलब्ध नसते, मात्र त्यापेक्षा वरच्या वर्गात (उदा. थर्ड एसी) जागा रिकामी असते, तेव्हा रेल्वे तुमचे तिकीट आपोआप वरच्या वर्गात स्थलांतरित करते. या प्रक्रियेला 'ऑटो अपग्रेडेशन' असे म्हणतात. उदाहरणार्थ, तुमचे स्लीपरचे तिकीट वेटिंगमध्ये असेल आणि थर्ड एसीमध्ये बर्थ शिल्लक असतील, तर रेल्वे तुम्हाला विनामूल्य एसी कोचमध्ये सीट देऊ शकते.
अपग्रेडेशनचे टप्पे कसे असतात?
रेल्वेच्या नियमांनुसार, तिकीट अपग्रेडेशन खालील क्रमाने केले जाते:
– Sleeper Class मधून थेट Third AC मध्ये.
– Third AC मधून Second AC मध्ये.
– Second AC मधून First AC मध्ये. या बदलासाठी प्रवाशाकडून कोणताही अतिरिक्त फरक किंवा शुल्क आकारले जात नाही.
या सुविधेचा लाभ कसा मिळवायचा?
ही सुविधा आपोआप मिळत नाही, तर तिकीट बुक करताना तुम्हाला एक छोटा बदल करावा लागतो:
1. पर्याय निवडणे: IRCTC ची वेबसाइट किंवा ॲपवरून तिकीट बुक करताना, फॉर्ममध्ये खाली "Consider for Auto Upgrade" हा पर्याय दिसतो. त्यावर टिक करणे अनिवार्य आहे.
2. काउंटर तिकीट: जर तुम्ही रेल्वे स्टेशनच्या खिडकीवरून तिकीट घेत असाल, तर आरक्षण अर्जामध्ये या सुविधेचा कॉलम असतो, तो 'हो' (Yes) म्हणून भरणे आवश्यक आहे.
3. जर तुम्ही हा पर्याय निवडला नसेल, तर तुमचे तिकीट अपग्रेडेशनसाठी पात्र ठरणार नाही.
कोणाला होतो सर्वाधिक फायदा?
ज्या प्रवाशांचे तिकीट स्लीपर क्लासमध्ये वेटिंगमध्ये असते, त्यांना या नियमाचा सर्वाधिक लाभ मिळतो. चार्ट तयार होताना जर वरच्या वर्गात जागा शिल्लक असेल, तर अशा प्रवाशांना आश्चर्याचा धक्का म्हणून एसी कोचमध्ये जागा मिळते. मात्र, हे पूर्णपणे सीटच्या उपलब्धतेवर अवलंबून असते, त्यामुळे याची खात्री देता येत नाही.
तुमचा पुढील रेल्वे प्रवास अधिक आरामदायी करण्यासाठी तिकीट बुक करताना 'ऑटो अपग्रेड'चा पर्याय निवडायला विसरू नका.
