India Rafale Deal: चीन आणि पाकिस्तानच्या सीमांवरील आव्हानांचा सामना करण्यासाठी भारतीय हवाई दलाची (IAF) ताकद अनेक पटींनी वाढणार आहे. भारत फ्रान्सकडून आणखी 114 राफेल लढाऊ विमाने खरेदी करण्याच्या तयारीत असून, यासाठीचे 'विनंती पत्र' (Letter of Request – LoR) अंतिम करण्यात आले आहे. हवाई दलाच्या ताफ्याला बळकट करण्याच्या आणि लढाऊ विमानांची कमतरता भरून काढण्याच्या भारताच्या दीर्घकाळापासून प्रलंबित असलेल्या योजनेतील हे एक अत्यंत महत्त्वपूर्ण पाऊल मानले जात आहे.
'मेक इन इंडिया'ला मोठी गती; फ्रान्सच्या 'दसाल्ट' सोबतीने भारतातच होणार बांधणी
संरक्षण विभागाच्या अधिकाऱ्यांनी दिलेल्या माहितीनुसार, या ऐतिहासिक व्यवहाराचे सर्वात मोठे वैशिष्ट्य म्हणजे एकूण 114 विमानांपैकी सुमारे 90 विमानांची निर्मिती थेट भारतातच केली जाईल. ही निर्मिती फ्रान्सची नामांकित एरोस्पेस कंपनी 'दसाल्ट एव्हिएशन' (Dassault Aviation) आणि भारतातील एका प्रमुख कंपनी यांच्यातील धोरणात्मक भागीदारीद्वारे केली जाणार आहे. यामुळे 'मेक इन इंडिया' मोहिमेला मोठी गती मिळेल. तर उर्वरित विमाने ही फ्रान्समधून थेट 'फ्लाय-अवे' (उड्डाणासाठी सज्ज) स्थितीत भारताला सुपूर्द केली जातील.
संरक्षण खरेदी परिषदेकडून मंजुरी; अशी असेल पुढील खरेदी प्रक्रिया
थोडक्यात सांगायचे तर, 'LoR' हे दोन सरकारांमधील खरेदी प्रक्रिया अधिकृतपणे सुरू करण्यासाठी वापरले जाणारे एक औपचारिक सरकारी दस्तऐवज आहे. संरक्षण खरेदी परिषदेने (Defence Acquisition Council) सुमारे 3 महिन्यांपूर्वीच या राफेल खरेदीच्या प्रस्तावाला मंजुरी दिली होती, त्यानंतर हे 'LoR' तयार करण्यात आले आहे. आता फ्रान्सने विमानांची किंमत, उपलब्धता आणि लॉजिस्टिक सहाय्याबाबतची माहिती दिल्यानंतर भारत औपचारिकपणे 'प्रस्ताव विनंती' (RFP) जारी करेल. दोन्ही देशांमधील वाटाघाटी पूर्ण झाल्यावर 'सुरक्षा विषयक मंत्रिमंडळ समिती'ची (CCS) मंजुरी घेतली जाईल. या वर्षाच्या अखेरपर्यंत हा अंतिम करार पूर्ण करण्याचे केंद्र सरकारचे उद्दिष्ट आहे.
हेही वाचा – Accident News : नेमकं चाललंय काय? आणखी एक अपघात अन् पुन्हा 8 जण दगावले; नदीत शिंपले गोळा करणं ठरलं घातक
हवाई दल प्रमुखांचा आगामी फ्रान्स दौरा आणि नौदलाचीही 'राफेल-एम' सज्जता
राफेल खरेदीबाबतची ही मोठी घडामोड अशा वेळी समोर आली आहे, जेव्हा भारतीय हवाई दल प्रमुख ए.पी. सिंग यांचा फ्रान्स दौरा नियोजित आहे. हवाई दल प्रमुख पुढील महिन्याच्या सुरुवातीलाच फ्रान्सच्या दौऱ्यावर रवाना होणार आहेत. त्यापाठोपाठ पंतप्रधान नरेंद्र मोदी हे देखील जून महिन्याच्या अखेरीस फ्रान्सच्या दौऱ्यावर जाण्याची दाट शक्यता आहे. भारतीय हवाई दलाकडे सध्या 36 राफेल लढाऊ विमाने आधीच सेवेत कार्यरत आहेत. तसेच, भारतीय नौदलही आपल्या विमानवाहू युद्धनौकांच्या (Aircraft Carrier) मोहिमांना बळ देण्यासाठी, पुढील काही वर्षांत 26 'राफेल-एम' (Rafale-M) विमाने आपल्या ताफ्यात समाविष्ट करण्याच्या तयारीत आहे.
