Credit Card : 45 वर्षांपूर्वी ‘या’ बँकेने जारी केले होते पहिले क्रेडिट कार्ड; आज आहेत 11 कोटींहून अधिक यूजर्स

45 Years History of Credit Card : आज आपण ज्या क्रेडिट कार्डाचा वापर करून सहजपणे ऑनलाइन आणि ऑफलाइन शॉपिंगचा आनंद घेतो, त्याची सुरुवात भारतात सुमारे 45 वर्षांपूर्वी झाली होती. आजच्या काळात नोकरदार वर्गासह अनेकजण क्रेडिट कार्डचा वापर करत असल्याने, क्रेडिट कार्डने अनेक लोकांचे जीवन थोडे सोपे केले आहे. मात्र, भारतात क्रेडिट कार्डची सुरुवात कधी झाली आणि कोणते पहिले कार्ड जारी झाले, हा रंजक इतिहास आहे.

पहिल्या क्रेडिट कार्डाची कहाणी
भारतातील क्रेडिट कार्डचा प्रवास 1980 मध्ये सुरू झाला. सेंट्रल बँक ऑफ इंडियाने भारतात पहिले क्रेडिट कार्ड जारी केले होते, ज्याला 'सेंट्रल कार्ड' असे नाव देण्यात आले होते. हे कार्ड व्हिसा (VISA) नेटवर्क अंतर्गत आले होते. तेव्हापासून ते आज UPI शी लिंक असलेल्या डिजिटल कार्ड्सपर्यंत, या पेमेंट प्रणालीचा मोठ्या प्रमाणात विकास झाला आहे.

भारतात क्रेडिट कार्डची सध्याची स्थिती
सध्या भारतात रिझर्व्ह बँकेच्या (RBI) नवीन आकडेवारीनुसार, 11 कोटींहून अधिक सक्रिय क्रेडिट कार्ड्सचे ग्राहक आहेत. यामध्ये रेग्युलर कार्ड, ट्रॅव्हल कार्ड, लाइफस्टाइल कार्ड, फ्यूल कार्ड, सिक्योर्ड कार्ड आणि UPI कार्ड अशा अनेक प्रकारच्या कार्डांचा समावेश आहे. ग्राहक त्यांच्या गरजेनुसार आणि सोयीनुसार कार्डची निवड करतात.

हेही वाचा – Diwali Bonus Eligibility: केंद्र सरकारकडून दिवाळी बोनस जाहीर! पण सर्व कर्मचाऱ्यांना मिळणार नाही लाभ; जाणून घ्या कोण असेल पात्र

क्रेडिट कार्डच्या बाजारात मोठी वाढ
पूर्वी क्रेडिट कार्ड फक्त मोठ्या बँका आणि चांगला क्रेडिट स्कोअर असलेल्या ग्राहकांनाच जारी करत असत. मात्र, गेल्या काही वर्षांत ही परिस्थिती बदलली आहे. आता AU Small Finance Bank, Suryoday Small Finance Bank, Utkarsh Small Finance Bank यांसारख्या लहान वित्तीय बँका (Small Finance Banks) देखील क्रेडिट कार्ड जारी करत आहेत. यामुळे क्रेडिट कार्डच्या ग्राहकांची प्रोफाइल खूप वाढली आहे. आता हे उत्पादन केवळ मोठ्या बँकांपुरते मर्यादित नसून, टियर-2 आणि टियर-3 शहरांमधील नवीन ग्राहकांपर्यंत पोहोचले आहे.

क्रेडिट कार्डाच्या प्रवासाचा इतिहास:
चला, जाणून घेऊ, कोणत्या वर्षी कोणती महत्त्वाची घटना घडली.
– 1980 : सेंट्रल बँक ऑफ इंडियाने पहिले क्रेडिट कार्ड 'सेंट्रल कार्ड' जारी केले.
– 1990-2000 : जागतिक बँकांनी 1991 च्या आर्थिक उदारीकरणानंतर देशात प्रवेश केला; रिवॉर्ड पॉइंट, विम्यासारख्या सुविधा सुरू केल्या.
– 2000-2010 : इंटरनेट क्रांतीमुळे ऑनलाइन शॉपिंगमध्ये क्रेडिट कार्डचा वापर वाढला.
– 2010-2020 : NPCI ने 2012 मध्ये RuPay लाँच केले, ज्यामुळे लहान शहरांमध्ये कार्ड्सची पोहोच वाढली.
– 2020 नंतर मे 2025 मध्ये सक्रिय क्रेडिट कार्डांची संख्या 11 कोटींच्या पुढे गेली.

हेही वाचा – RBI Gold Holdings: दिलासादायक! आरबीआयचा सोन्याचा साठा 100 अब्ज डॉलर्सच्या उंबरठ्यावर