Shivalik LPG Tanker: पश्चिम आशियातील वाढत्या तणावाच्या पार्श्वभूमीवर भारताने एक महत्त्वपूर्ण राजनैतिक विजय मिळवला आहे. इराणच्या अधिकाऱ्यांनी हॉर्मुझच्या सामुद्रधुनीतून (Strait of Hormuz) मार्गक्रमणास परवानगी दिल्यानंतर, 'शिवालिक' (Shivalik) हा द्रवरूप पेट्रोलियम वायू (LPG) वाहून नेणारा भारतीय टँकर आज, सोमवारी गुजरातच्या मुंद्रा बंदरावर पोहोचणार आहे. या अत्यंत संवेदनशील आणि सामरिकदृष्ट्या महत्त्वाच्या जलमार्गावरून भारतीय ध्वज असलेली जहाजे सुरक्षितपणे बाहेर पडल्याने देशाच्या ऊर्जा सुरक्षेच्या दृष्टीने हा मोठा दिलासा मानला जात आहे.
611 भारतीय खलाशी सुरक्षित
नौवहन मंत्रालयाचे विशेष सचिव राजेश कुमार सिन्हा यांनी दिलेल्या माहितीनुसार, 'शिवालिक' आणि 'नंदा देवी' या दोन जहाजांनी हॉर्मुझची सामुद्रधुनी यशस्वीपणे ओलांडली आहे. ही दोन्ही जहाजे मिळून सुमारे 92,700 मेट्रिक टन एलपीजी भारताकडे वाहून आणत आहेत. शिवालिक 16 मार्च रोजी मुंद्रा येथे, तर नंदा देवी 17 मार्च रोजी कांडला बंदरावर पोहोचण्याची अपेक्षा आहे. विशेष म्हणजे, पर्शियन आखाताच्या प्रदेशात सध्या भारताचा ध्वज असलेली 22 जहाजे असून त्यावरील सर्व 611 भारतीय खलाशी पूर्णपणे सुरक्षित असल्याचेही मंत्रालयाने स्पष्ट केले आहे.
परराष्ट्र मंत्री एस. जयशंकर यांची 'डायलॉग' रणनीती
परराष्ट्र मंत्री एस. जयशंकर यांनी या संकटाच्या काळात इराणशी थेट संवाद साधण्याच्या धोरणावर भर दिला आहे. 'फायनान्शियल टाइम्स'ला दिलेल्या मुलाखतीत त्यांनी स्पष्ट केले की, जागतिक तेल व्यापाराच्या 20 टक्के वाटा असलेल्या या जलमार्गावरील वाहतूक सुरळीत करण्यासाठी नवी दिल्ली इराणशी सातत्याने चर्चा करत आहे. या राजनैतिक चर्चेचे सकारात्मक परिणाम आता दिसून येत आहेत. ही व्यवस्था सध्या 'प्रत्येक प्रकरणाचा स्वतंत्र विचार करून' (Case-by-case basis) केली जात असून, भारताने समन्वयाद्वारे हा मार्ग मोकळा केला आहे.
इराणचे आश्वासन आणि भविष्यातील सागरी सुरक्षा
इराणच्या सर्वोच्च नेत्यांचे भारतातील प्रतिनिधी अब्दुल मजीद हकीम इलाही यांनीही भारतीय जहाजांच्या वाहतुकीबाबत सकारात्मक संकेत दिले आहेत. त्यांनी स्पष्ट केले की, पश्चिम आशियातील संघर्षमय परिस्थिती असली, तरी भारतीय जहाजांना हॉर्मुझ सामुद्रधुनीतून जाण्याची परवानगी दिली जाईल. इराणच्या दूतावासाने भारतीय जहाजांना या महत्त्वाच्या जलमार्गातून सुरक्षित संधी उपलब्ध करून देण्याचे प्रयत्न केले आहेत. या आश्वासनामुळे पर्शियन आखातातील भारतीय मालवाहतुकीला आणि पर्यायाने भारताच्या इंधन पुरवठ्याला मोठी सुरक्षा मिळाली आहे.
