Donald Trump Iran Peace Treaty : अमेरिका आणि इराण दरम्यान गेल्या काही काळापासून सुरू असलेला तीव्र संघर्ष आता संपुष्टात येण्याची चिन्हे आहेत. शनिवारी अमेरिकेचे अध्यक्ष डोनाल्ड ट्रम्प यांनी उभय देशांमधील ऐतिहासिक शांतता करार अंतिम टप्प्यात आल्याची मोठी घोषणा केली आहे. या महत्त्वपूर्ण करारामुळे जागतिक ऊर्जा बाजारात खूप मोठ्या हालचाली सुरू झाल्या आहेत. दोन्ही देशांमध्ये अंतिम मसुद्यावर लवकरच सहमती होईल आणि आज रविवारीच या ऐतिहासिक कराराची अधिकृत घोषणा होण्याची दाट शक्यता वर्तवली जात आहे. ट्रम्प यांच्या या वक्तव्यामुळे आंतरराष्ट्रीय स्तरावर खनिज तेलाच्या किमती जमिनीवर येतील, अशी आशा निर्माण झाली असून यामुळे सर्वसामान्यांना भेडसावणारे पेट्रोल आणि डिझेलच्या महागाईचे संकट दूर होऊ शकते.
होर्मुज सामुद्रधुनी खुली होण्याचे थेट संकेत
गेल्या अनेक महिन्यांपासून निर्माण झालेल्या होर्मुज संकटामुळे जागतिक स्तरावर तेलाचा पुरवठा विस्कळीत झाला होता, परिणामी अनेक देशांना महागाईच्या भयंकर स्फोटाचा सामना करावा लागत आहे. ट्रम्प यांनी दिलेल्या संकेतानुसार, या करारानंतर होर्मुज सामुद्रधुनी वाहतुकीसाठी पूर्णपणे खुली केली जाईल. इराणकडे खनिज तेलाचा प्रचंड मोठा साठा उपलब्ध आहे. एकदा का इराणचे कच्चे तेल आंतरराष्ट्रीय बाजारात नियमितपणे येण्यास सुरुवात झाली, की पुरवठा वाढल्याने तेलाच्या किमती दणकावून आपटतील, असा दावा ट्रम्प यांनी केला आहे. तेहरान प्रशासन अमेरिकेसोबत हा करार करण्यासाठी कमालीचे उत्सुक असल्याचेही त्यांनी स्पष्ट केले.
आंतरराष्ट्रीय बाजारातील तेलाचे सध्याचे भडकलेले दर
सध्या जागतिक बाजारात खनिज तेलाचा तुटवडा आणि अनियमित पुरवठा यामुळे इंधनाचे दर गगनाला भिडले आहेत. आंतरराष्ट्रीय बाजारातील सध्याची आकडेवारी –
ब्रेंट क्रूड ऑईलची (Brent Crude Oil) किंमत प्रति बॅरल 104 डॉलरवर पोहोचली आहे.
डब्ल्यूटीआय क्रूड ऑईलचा (WTI Crude Oil) दर प्रति बॅरल 97 डॉलरच्या जवळपास आहे.
मर्बन क्रूड ऑईलची (Murban Crude Oil) किंमत सध्या प्रति बॅरल 102 डॉलरवर व्यापार करत आहे.
या वाढत्या दरांमुळे खनिज तेलाच्या किमती 100 डॉलर प्रति बॅरलच्या पार गेल्या आहेत. अनेक देशांमध्ये यामुळे इंधनाची टंचाई निर्माण झाली असून नागरिक कमालीचे हैराण झाले आहेत.
हेही वाचा – CNG Price Hike: सर्वसामान्यांना महागाईचा फटका! CNG च्या दरात 10 दिवसांत तिसऱ्यांदा वाढ; जाणून घ्या ताजे दर
मालमत्ता आणि बँक खाती मोकळी होणार
डोनाल्ड ट्रम्प यांनी या कराराच्या बदल्यात अमेरिकेच्या सर्व अटी व मागण्या पूर्ण करण्यावर विशेष भर दिला आहे. शांतता करार अधिकृतपणे अमलात आल्यानंतर, अमेरिकेसह इतर देशांनी इराणवर लादलेले आर्थिक निर्बंध शिथिल केले जातील. याद्वारे इराणची जगभरात जप्त केलेली आणि गोठवलेली अब्जावधी रुपयांची मालमत्ता त्यांना परत केली जाणार असून, त्यांची विविध आंतरराष्ट्रीय बँकांमधील खाती आणि त्यातील अडकलेली रक्कम पुन्हा मोकळी करण्यात येईल. या बदल्यात इराणला आपला तेल पुरवठा जागतिक बाजारासाठी खुला करावा लागेल.
सर्वसामान्यांना मिळणार महागाईतून मोठा दिलासा
कच्च्या तेलाच्या भयावह किमतींमुळे सध्या संपूर्ण जग एका मोठ्या ऊर्जा संकटाच्या उंबरठ्यावर उभे आहे. ट्रम्प यांनी गेल्या आठवड्यातच तेलाचे भाव कमालीचे घसरणार असल्याचे स्पष्ट केले होते. त्यामुळे जर भारत आणि इतर आयातदार देशांना स्वस्त दरात कच्चे तेल मिळू लागले, तर देशांतर्गत बाजारपेठेत पेट्रोल आणि डिझेलच्या किमती मोठ्या प्रमाणात कमी होतील. वाहतूक खर्च कमी झाल्याने एकूणच महागाई नियंत्रणात येईल, ज्यामुळे जागतिक अर्थव्यवस्थेला आणि पर्यायाने भारतीय बाजारपेठेलाही खूप मोठा आर्थिक दिलासा मिळण्याची दाट शक्यता निर्माण झाली आहे.
