WhatsApp Username Feature: भारतात व्हॉट्सॲपचे बहुप्रतीक्षित 'युजरनेम्स' (usernames) हे फीचर सादर करण्याच्या प्रस्तावावर मेटा कंपनीने केंद्र सरकारकडे आपले अधिकृत उत्तर सोपवले आहे. इलेक्ट्रॉनिक्स आणि माहिती तंत्रज्ञान मंत्रालयाला (MeitY) बुधवार रात्री उशिरा हे उत्तर प्राप्त झाले असून, सध्या मंत्रालयाचे वरिष्ठ अधिकारी या प्रतिसादाची सखोल तपासणी करत असल्याची माहिती सूत्रांनी दिली आहे. या वैशिष्ट्याबाबत सविस्तर स्पष्टीकरण मागवणारी नोटीस सरकारने आधी मेटाला बजावली होती आणि या विषयावर जोपर्यंत संपूर्ण चर्चा होत नाही, तोपर्यंत हे फीचर भारतात लाँच करण्याची प्रक्रिया स्थगित ठेवण्याचे निर्देश दिले होते.
सरकारी स्तरावर वाढती चिंता आणि बैठकीचे सत्र
गेल्या आठवड्यात मेटाच्या प्रतिनिधींनी या नवीन वैशिष्ट्यामुळे निर्माण होणाऱ्या संभाव्य आव्हानांवर चर्चा करण्यासाठी MeitY च्या अधिकाऱ्यांची प्रत्यक्ष भेट घेतली होती. या महत्त्वपूर्ण बैठकीत मंत्रालयाच्या अधिकाऱ्यांनी वापरकर्त्यांची गोपनीयता, डिजिटल सुरक्षा आणि या फीचरच्या माध्यमातून होऊ शकणाऱ्या गैरवापराच्या शक्यतेबाबत गंभीर चिंता व्यक्त केल्या होत्या. त्यानंतर सरकारने मेटाला या सर्व शंकांचे निरसन करण्यासाठी अवघ्या 3 दिवसांची मुदत दिली होती, ज्यानुसार कंपनीने आता आपले स्पष्टीकरण सादर केले आहे.
सायबर सुरक्षा तज्ञांकडून फसवणुकीचा इशारा
व्हॉट्सॲपचे हे प्रस्तावित 'युजरनेम्स' वैशिष्ट्य इंटरनेट वापरकर्ते आणि सायबर सुरक्षा तज्ञांच्या मते मोठ्या जोखमीचे ठरू शकते. सायबर गुन्हेगार याद्वारे नामांकित व्यक्ती, संस्था किंवा सरकारी अधिकाऱ्यांच्या नावाशी मिळतेजुळते युजरनेम तयार करून लोकांची फसवणूक (impersonation) करू शकतात, अशी भीती तज्ञांनी वर्तवली आहे. या पार्श्वभूमीवर, सरकारी अधिकारी सध्या या वैशिष्ट्याचे कायदेशीर परिणाम आणि संभाव्य सायबर गुन्ह्यांचे निवारण करण्यासाठी उपलब्ध असलेल्या कायदेशीर तरतुदींची कसून तपासणी करत आहेत.
वैशिष्ट्याचे स्वरूप आणि मेटाचा युक्तिवाद
मेटाच्या स्पष्टीकरणानुसार, युजरनेम हे प्रत्येक वापरकर्त्यासाठी "@" चिन्हाने सुरू होणारी एक ऐच्छिक आणि अद्वितीय (unique) ओळख असेल, ज्यामुळे फोन नंबर शेअर न करताही मेसेज किंवा कॉल करता येतील. कंपनीने स्पष्ट केले की हे वैशिष्ट्य नेहमीच्या 'डिस्प्ले नेम्स'पेक्षा पूर्णपणे वेगळे असेल. ज्यांच्याकडे संबंधित व्यक्तीचा फोन नंबर सेव्ह नाही, त्यांना थेट चॅट किंवा कॉल दरम्यान डीफॉल्ट स्वरूपात हे युजरनेम दिसेल. तसेच, संभाव्य फसवणूक टाळण्यासाठी व्यवसाय, सरकार आणि सार्वजनिक क्षेत्रातील महत्त्वाच्या व्यक्तींसाठी काही विशिष्ट युजरनेम्स राखीव ठेवले जातील, ज्यावर इतर कोणालाही दावा करता येणार नाही. सरकारकडून या उत्तराचे पुनरावलोकन पूर्ण झाल्यानंतरच या फीचरच्या भारतातील भविष्याचा मार्ग निश्चित होणार आहे.
