UDAN 2.0 Scheme: सामान्य नागरिकाला परवडणारा हवाई प्रवास उपलब्ध करून देण्यासाठी केंद्र सरकारने 'UDAN 2.0' (उडे देश का आम नागरिक) या महत्त्वाकांक्षी योजनेच्या विस्ताराला मंजुरी दिली आहे. पंतप्रधान नरेंद्र मोदी यांच्या अध्यक्षतेखाली झालेल्या मंत्रिमंडळ बैठकीत या योजनेसाठी 28,840 कोटी रुपयांच्या भरघोस निधीची तरतूद करण्यात आली आहे. या निर्णयामुळे देशांतर्गत हवाई संपर्क व्यवस्था (Connectivity) अधिक बळकट होणार असून, दुर्गम भागातील नागरिकांना विमान प्रवासाची सुविधा मिळण्याचा मार्ग मोकळा झाला आहे.
विमानतळांचे आधुनिकीकरण आणि पायाभूत सुविधा
माहिती आणि प्रसारण मंत्री अश्विनी वैष्णव यांनी या योजनेच्या आराखड्याबाबत माहिती देताना सांगितले की, देशभरात 100 नवीन विमानतळे विकसित केली जातील. ही विमानतळे प्रामुख्याने सध्या अस्तित्वात असलेल्या, परंतु वापरात नसलेल्या धावपट्ट्यांचे आधुनिकीकरण करून उभारली जाणार आहेत. एका विमानतळाच्या उभारणीसाठी सुमारे 100 कोटी रुपयांचा खर्च अपेक्षित असून, पुढील आठ वर्षांच्या कालावधीत या कामासाठी एकूण 12,159 कोटी रुपये खर्च केले जाणार आहेत. यामुळे लहान शहरे थेट विमानसेवेशी जोडली जातील.
हेलिपॅड्सचा विस्तार आणि आर्थिक सहाय्य
केवळ विमानतळच नव्हे, तर दुर्गम आणि डोंगराळ भागांत पोहोचण्यासाठी सरकारने 200 आधुनिक हेलिपॅड्स विकसित करण्याचे उद्दिष्ट ठेवले आहे. यासाठी पुढील आठ वर्षांत 3,661 कोटी रुपयांची तरतूद करण्यात आली आहे. या प्रकल्पांची व्यावसायिक व्यवहार्यता टिकवून ठेवण्यासाठी विमान कंपन्यांना 'Viability Gap Funding' (VGF) च्या स्वरूपात 10,043 कोटी रुपयांचे आर्थिक सहाय्य 10 वर्षांच्या कालावधीसाठी दिले जाईल. यामुळे विमान कंपन्यांना कमी प्रवासी संख्या असलेल्या मार्गांवरही स्वस्त दरात सेवा देणे शक्य होईल.
प्रादेशिक विकास आणि 'मेक इन इंडिया'ला चालना
ऑक्टोबर 2016 मध्ये सुरू झालेल्या मूळ 'UDAN' योजनेचे हे दुसरे पाऊल असून, याद्वारे लहान शहरांमधील आर्थिक विकासाला गती देण्याचा सरकारचा मानस आहे. याशिवाय, विमानन क्षेत्रातील देशांतर्गत उत्पादन क्षमता वाढवण्यासाठी अर्थसंकल्पात 400 कोटी रुपयांची अतिरिक्त तरतूद करण्यात आली आहे. या योजनेमुळे पर्यटन, व्यापार आणि आपत्कालीन वैद्यकीय सेवांना मोठी चालना मिळेल, असा विश्वास व्यक्त केला जात आहे. 'UDAN 2.0' मुळे भारताचे हवाई क्षेत्र जागतिक स्तरावर अधिक स्पर्धात्मक होण्यास मदत होणार आहे.
