Vikram 1 Rocket Launch : भारतीय अंतराळ मोहिमेत एक सुवर्णपान जोडले गेले असून देशांतर्गत विकसित झालेल्या पहिल्या वहिल्या खाजगी ऑर्बिटल रॉकेटने अंतराळात यशस्वी झेप घेतली आहे. ‘स्कायरूट एरोस्पेस’ या हैदराबादमधील कंपनीने तयार केलेल्या ‘विक्रम-1’ या रॉकेटचे प्रक्षेपण श्रीहरीकोटा येथील सतीश धवन अंतराळ केंद्रातून पार पडले. या ऐतिहासिक मोहिमेला ‘आरंभ’ असे नाव देण्यात आले असून, या यशस्वी चाचणीमुळे अंतराळ क्षेत्रात खाजगी भागीदारीच्या एका नव्या युगाची सुरुवात झाली आहे.
पंतप्रधान मोदींकडून कौतुक; जागतिक पातळीवर भारताचा दबदबा
या ऐतिहासिक यशानंतर पंतप्रधान नरेंद्र मोदी यांनी ‘स्कायरूट एरोस्पेस’च्या टीमशी फोनवरून संवाद साधत त्यांचे विशेष अभिनंदन केले. तत्पूर्वी, त्यांनी सोशल मीडिया प्लॅटफॉर्म ‘X’ वर या मोहिमेचा उल्लेख एक ऐतिहासिक आणि नाविन्यपूर्ण सुरुवात असा केला होता. अंतराळात झेपावलेल्या ‘विक्रम-1’ रॉकेटने पृथ्वीपासून सुमारे 450 किलोमीटर उंचीवर आपला पेलोड यशस्वीरित्या पोहोचवला आणि इंजिन प्रज्वलनाचा अंतिम टप्पा (बर्न) पूर्ण करत ठरवून दिलेल्या कक्षेत प्रवेश केला. या थक्क करणाऱ्या कामगिरीसह खाजगी क्षेत्राद्वारे ऑर्बिटल प्रक्षेपण क्षमता साध्य करणारा भारत हा जगातील केवळ 3 रा देश ठरला आहे.
LIFT-OFF! ? Vikram-1 has left the pad at Sriharikota. India's first privately developed orbital rocket is flying. History is being made. ?? #Vikram1 #JourneyToOrbit #SkyrootAerospace — Skyroot Aerospace (@SkyrootA) July 18, 2026
डॉ. विक्रम साराभाई यांना अनोखी श्रद्धांजली
भारतीय अंतराळ कार्यक्रमाचे जनक आणि थोर शास्त्रज्ञ डॉ. विक्रम साराभाई यांच्या गौरवार्थ या रॉकेटचे नाव ‘विक्रम-1’ ठेवण्यात आले आहे. डॉ. साराभाई यांच्या स्मृतींना उजाळा देण्यासाठी ‘स्कायरूट’ कंपनी आपल्या आगामी रॉकेट मालिकेचे नामकरणही याच धर्तीवर करणार आहे. या मोहिमेचे आणखी एक वैशिष्ट्य म्हणजे, हे रॉकेट आपल्यासोबत पंतप्रधान नरेंद्र मोदी यांच्या हस्ताक्षरातील एक विशेष पोस्टकार्डही अंतराळात घेऊन गेले आहे, ज्यामुळे ‘मिशन आरंभ’ अधिक स्मरणीय बनले आहे.
हेही वाचा – Sonam Wangchuk: ‘…कोणतेही औषध किंवा उपचार देऊ नयेत’; सोनम वांगचुक यांच्या पत्नी नेमकं काय म्हणाल्या?
‘विक्रम-1’ ची तांत्रिक वैशिष्ट्ये आणि क्षमता
पेलोड क्षमता: हे रॉकेट साधारण 350 किलोग्रॅम वजनापर्यंतची उपकरणे अंतराळात वाहून नेण्यास पूर्णपणे सक्षम आहे.
कक्षेची उंची: पृथ्वीच्या पृष्ठभागापासून साधारण 450 किलोमीटर उंचीवरील कक्षेत हे रॉकेट विविध तांत्रिक उपकरणे स्थापित करेल.
आधुनिक बनावट: संपूर्णपणे कार्बन-कंपोझिट संरचनेचा वापर करून बनवलेले हे देशातील पहिले ऑर्बिटल रॉकेट आहे. स्टीलच्या तुलनेत तब्बल 5 पट हलक्या असलेल्या कार्बन फायबरचा यात वापर करण्यात आला आहे.
स्वदेशी 3D इंजिन: रॉकेटला गती देण्यासाठी कंपनीने स्वदेशी तंत्रज्ञानावर आधारित अत्याधुनिक 3D-प्रिंटेड इंजिनची जोड दिली आहे.
विशेष कलाकृती: या मोहिमेत ‘मायक्रो-आर्ट’ स्वरूपात 18-कॅरेट सोन्यापासून तयार केलेले एक अतिशय लहान रॉकेट प्रतिकृती देखील अवकाशात पाठवण्यात आली आहे.
