Water Powered Cars: देशात पेट्रोल, डिझेल आणि सीएनजीच्या किमती ज्या वेगाने वाढत आहेत, त्याने सर्वसामान्यांचे कंबरडे मोडले आहे. इंधनाच्या या दरवाढीमुळे आता एका नवीन पर्यायाची चर्चा जोर धरू लागली आहे, ती म्हणजे 'हायड्रोजन इंधन'. हायड्रोजनवर चालणारी वाहने प्रत्यक्षात 'पाण्यावर' चालतात असे म्हटले जाते, कारण त्यांच्या एक्झॉस्ट पाईपमधून धुराऐवजी केवळ पाण्याचे थेंब बाहेर पडतात. भारताला ऊर्जेच्या बाबतीत आत्मनिर्भर करण्यासाठी केंद्र सरकारने आता 'राष्ट्रीय ग्रीन हायड्रोजन अभियान' (National Green Hydrogen Mission) वेगाने राबवण्यास सुरुवात केली आहे.
काय आहे हे 'ग्रीन हायड्रोजन' तंत्रज्ञान?
ग्रीन हायड्रोजनला जगातील सर्वात स्वच्छ इंधन मानले जाते. हायड्रोजन इंधन पेशींवर (Fuel Cells) चालणारी ही वाहने कोणताही आवाज न करता धावतात. हे तंत्रज्ञान हायड्रोजन वायूपासून वीज तयार करते आणि त्या ऊर्जेवर वाहन चालते. यामुळे पेट्रोल किंवा डिझेलची गरज पूर्णपणे संपुष्टात येते. सर्वात महत्त्वाचे म्हणजे, हे तंत्रज्ञान पर्यावरणास पूर्णपणे पूरक असून यामुळे शून्य प्रदूषण होते. भविष्यातील हे 'सुपर इंधन' आखाती देशांमधून आयात केल्या जाणाऱ्या कच्च्या तेलावरील भारताचे अवलंबित्व कमी करण्यास मदत करेल.
प्रमुख कंपन्यांची मोठी गुंतवणूक आणि भविष्यातील आव्हाने
टोयोटा (Toyota) आणि ह्युंदाई (Hyundai) सारख्या दिग्गज वाहन कंपन्यांनी हायड्रोजन वाहने विकसित करण्यावर भर दिला आहे. तज्ज्ञांच्या मते, हायड्रोजन तंत्रज्ञान नजीकच्या भविष्यात इलेक्ट्रिक वाहनांनाही (EV) मोठी टक्कर देऊ शकते. मात्र, या मार्गात सध्या दोन मोठी आव्हाने आहेत – पहिले म्हणजे या तंत्रज्ञानाचा सध्याचा उच्च खर्च आणि दुसरे म्हणजे हायड्रोजन रिफ्युलिंग स्टेशन्सची कमतरता. असे असूनही, ज्या वेगाने या क्षेत्रात संशोधन सुरू आहे, ते पाहता ही आव्हाने लवकरच दूर होतील अशी आशा व्यक्त केली जात आहे.
वाहन क्षेत्रासाठी 'गेम-चेंजर' ठरणार?
येत्या काही वर्षांत बस, ट्रक आणि अवजड वाहतुकीसाठी हायड्रोजन इंधन एक 'गेम-चेंजर' ठरू शकते. अधिक पल्ला (Long Range) आणि कमी प्रदूषणामुळे लांब पल्ल्याच्या प्रवासासाठी हा उत्तम पर्याय आहे. जर भारताने हायड्रोजन इंधन परवडणाऱ्या दरात उपलब्ध करून दिले आणि देशभर त्याचे जाळे विस्तारले, तर भारतीय रस्त्यांवर हायड्रोजनवर चालणारी वाहने दिसणे ही केवळ कल्पनाविलास न ठरता एक भक्कम वास्तव असेल. वाढत्या महागाईच्या काळात 'ग्रीन हायड्रोजन' हाच भारताच्या इंधनाचा शाश्वत भविष्याचा मार्ग ठरणार आहे.
