Fake Loan Apps: आजकाल स्मार्टफोनवर अवघ्या काही मिनिटांत कर्ज मिळवून देण्याचे दावे सर्वत्र पाहायला मिळतात. कोणतीही कागदपत्रे नाहीत आणि पडताळणी नाही अशा मोहक जाहिरातींना बळी पडून अनेकजण घाईघाईने निर्णय घेतात. मात्र, याच घाईचा फायदा घेऊन सायबर गुन्हेगार बनावट लोन ॲप्सच्या (Fake Loan Apps) माध्यमातून लोकांची आर्थिक लूट करत आहेत. एकदा का तुम्ही असे ॲप डाउनलोड केले, की तुमच्या फोनमधील वैयक्तिक माहिती चोरीला जाऊन तुमचे मोठे नुकसान होऊ शकते.
कसे काम करते फसवणुकीचे जाळे?
हे बनावट ॲप्स सुरुवातीला अत्यंत सहज कर्ज देण्याचे आश्वासन देऊन वापरकर्त्यांचा विश्वास संपादन करतात. तुम्ही ॲप इन्स्टॉल करताच, ते तुमची संपर्क यादी (Contact List), संदेश (Messages), लोकेशन आणि फोटो गॅलरीमध्ये प्रवेश करण्याची परवानगी (Permissions) मागतात. अनेकदा वापरकर्ते कोणताही विचार न करता या परवानग्या देऊन टाकतात. हीच माहिती पुढे ब्लॅकमेलिंग किंवा खात्यातून पैसे काढण्यासाठी वापरली जाते.
अवाजवी व्याजदर आणि छळवणूक
हे ॲप्स सुरुवातीला लहान कर्ज देऊन नंतर त्यावर अवाजवी व्याजदर आणि छुपे शुल्क आकारतात. कर्ज वसुलीसाठी हे गुन्हेगार तुमच्या ओळखीच्या लोकांना संदेश पाठवून किंवा तुमचे मॉर्फ केलेले फोटो वापरून दबाव टाकण्याचा प्रयत्न करतात. यामुळे केवळ आर्थिकच नव्हे, तर मानसिक आणि सामाजिक त्रासही सहन करावा लागतो.
बनावट लोन ॲप्स कसे ओळखावे?
अशी ॲप्स ओळखणे कठीण नाही, त्यासाठी केवळ खालील गोष्टींकडे लक्ष देणे गरजेचे आहे:
अधिकृत स्रोत: ॲप्स नेहमी 'गुगल प्ले स्टोअर' किंवा 'ॲपल ॲप स्टोअर' सारख्या विश्वसनीय प्लॅटफॉर्मवरूनच डाउनलोड करा. अज्ञात लिंक्स किंवा SMS वरून आलेले ॲप्स टाळा.
NBFC पडताळणी: ते ॲप एखाद्या अधिकृत बँकेशी किंवा नोंदणीकृत बिगर-बँकिंग वित्तीय कंपनीशी (NBFC) संलग्न आहे का, याची खात्री करा.
परवानग्या तपासा: जर एखादे ॲप गॅलरी किंवा कॉन्टॅक्ट्सची अनावश्यक मागणी करत असेल, तर तो एक मोठा धोक्याचा इशारा (Red Flag) आहे.
हेही वाचा – Microsoft Warning: सावधान! मायक्रोसॉफ्ट कोपायलट वापरताय? कंपनीने हात झटकले; चुकीच्या माहितीसाठी आता…
RBI ची मार्गदर्शक तत्त्वे काय सांगतात?
भारतीय रिझर्व्ह बँकेने (RBI) डिजिटल कर्जवाटपाबाबत कडक नियम बनवले आहेत. सुरक्षित कर्ज प्रक्रियेत कर्जाची रक्कम थेट तुमच्या बँक खात्यात जमा होते आणि सर्व शुल्क अगोदरच स्पष्टपणे नमूद केलेले असतात. तसेच, कोणत्याही प्रकारच्या बेकायदेशीर किंवा हिंसक वसुलीला कायद्याने बंदी आहे.
सुरक्षित राहण्यासाठी 'या' 5 गोष्टी लक्षात ठेवा:
– कोणतीही ऑफर 'खूपच सोपी' वाटत असेल, तर त्यावर संशय घ्या.
– ॲप डाउनलोड करण्यापूर्वी त्याचे रिव्ह्यूज आणि रेटिंग्स तपासा.
– कर्जाच्या अटी व शर्ती (Terms and Conditions) पूर्ण वाचल्याशिवाय स्वाक्षरी किंवा संमती देऊ नका.
– तुमचा OTP किंवा बँक तपशील अनोळखी व्यक्तीला शेअर करू नका.
– फसवणूक झाल्यास तात्काळ 1930 या सायबर क्राईम हेल्पलाइन क्रमांकावर संपर्क साधा.
