India-Iran Relations: पश्चिम आशियातील तणावाच्या पार्श्वभूमीवर, इराणने भारतासोबतच्या मैत्रीचा पुनरुच्चार करत एक महत्त्वपूर्ण आश्वासन दिले आहे. इराणचे भारतातील राजदूत मोहम्मद फथली यांनी स्पष्ट केले की, होर्मुझच्या सामुद्रधुनीतून (Strait of Hormuz) भारतीय जहाजांना सुरक्षित मार्ग उपलब्ध करून देणे ही इराणची हमी आहे. भारताला एक 'विश्वसनीय भागीदार' संबोधत, इराण भारतीय जहाजांच्या वाहतुकीसाठी विशेष व्यवस्था करत असल्याचे त्यांनी नमूद केले.
भारताकडून कोणतेही शुल्क नाही; सरकारकडून वृत्ताचे खंडन
राजदूत फथली यांनी एका महत्त्वाच्या मुद्द्यावर स्पष्टीकरण देताना सांगितले की, होर्मुझमधून प्रवास करणाऱ्या भारतीय टँकर्सवर इराणने कोणतेही टोल किंवा अतिरिक्त शुल्क आकारलेले नाही. या संदर्भात पसरलेल्या अफवांचे भारत सरकारनेही सातत्याने खंडन केले आहे. पंतप्रधान नरेंद्र मोदी आणि इराणचे राष्ट्राध्यक्ष मसूद पेझेशकियन यांच्यातील सकारात्मक चर्चेनंतर, इराणने भारताचा समावेश आपल्या सर्वोच्च प्राधान्य असलेल्या पाच प्रमुख राष्ट्रांमध्ये केला आहे.
होर्मुझसाठी नवीन नियामक यंत्रणा आणि अमेरिकेला इशारा
होर्मुझ हा इराणचा अविभाज्य भाग असल्याचे सांगत फथली यांनी जाहीर केले की, आगामी काळात या भागातील जहाजांच्या हालचालींचे नियमन करण्यासाठी इराण एक विशेष यंत्रणा कार्यान्वित करणार आहे. यावेळी त्यांनी अमेरिकेला कडक शब्दांत इशारा दिला. "जर अमेरिकेने नाकेबंदीचा प्रयत्न केला, तर त्यांना त्याचे गंभीर परिणाम भोगावे लागतील," असे सांगत त्यांनी अमेरिकेला भूतकाळातील अनुभवातून धडा घेण्याचा सल्ला दिला. इराणच्या नेतृत्वाला आणि लष्करी सामर्थ्याला कमी लेखण्याची चूक महागात पडेल, असेही ते म्हणाले.
शांतता आणि युद्ध दोन्हीसाठी इराण सज्ज
इस्लामाबादमधील चर्चेचा संदर्भ देत राजदूतांनी स्पष्ट केले की, इराण अणुविषयक चिंता आणि निर्बंधांवर संवादासाठी सदैव तत्पर आहे. मात्र, हा संवाद केवळ तेव्हाच शक्य होईल जेव्हा अमेरिका आपल्या 'अवैध मागण्या' थांबवेल. "आम्ही शांततेसाठी तयार आहोत, पण युद्धासाठीही तितक्याच खंबीरपणे सज्ज आहोत," अशा शब्दांत त्यांनी इराणची भूमिका स्पष्ट केली. इराणसाठी मुत्सद्देगिरी हा त्यांच्या देशाच्या संरक्षणासाठी चालवलेल्या संघर्षाचाच एक भाग असल्याचे त्यांनी यावेळी ठामपणे सांगितले.
दृढ राजनैतिक आणि सांस्कृतिक संबंध
भारत आणि इराणमधील संबंध केवळ व्यापारी नसून ते सखोल सांस्कृतिक वारशावर आधारलेले आहेत. आव्हानात्मक काळात भारताने दाखवलेल्या संवेदनशीलतेबद्दल इराणने कृतज्ञता व्यक्त केली आहे. दोन्ही राष्ट्रांचे हितसंबंध परस्परपूरक असल्याने, होर्मुझमधील भारतीय जहाजांचा प्रवास सुरक्षित आणि सुलभ ठेवण्यासाठी इराण भविष्यातही कटिबद्ध राहील, असे आश्वासन फथली यांनी दिले आहे.
