तेहरान: इराणमध्ये आर्थिक संकटाविरोधात सुरू असलेल्या आंदोलनांनी आता अधिक तीव्र स्वरूप धारण केले असून, गुरुवारी रात्री (8 जानेवारी 2026) देशभरात इंटरनेट सेवा पूर्णपणे ठप्प झाल्याचे वृत्त समोर आले आहे. देशाचे निर्वासित युवराज रेझा पहलवी यांनी जनतेला रस्त्यावर उतरण्याचे आवाहन केल्यानंतर तेहरानसह अनेक भागांत तणाव वाढला आहे. गेल्या बारा दिवसांपासून सुरू असलेल्या आंदोलनांचे मूळ कारण म्हणजे ढासळलेली अर्थव्यवस्था, महागाई आणि बेरोजगारी.
मानवाधिकार संघटनांच्या माहितीनुसार, आंदोलन दडपण्यासाठी इराणी सुरक्षा दलांकडून थेट गोळीबार केला जात असल्याचा आरोप करण्यात आला आहे. आतापर्यंत किमान 45 आंदोलकांचा मृत्यू झाला असून, 2,260 हून अधिक लोकांना अटक करण्यात आली आहे. आंदोलकांवरील कारवाई तीव्र होत असताना, आंतरराष्ट्रीय स्तरावरही चिंता व्यक्त केली जात आहे.
या पार्श्वभूमीवर अमेरिकेचे राष्ट्राध्यक्ष डोनाल्ड ट्रम्प यांनी इराण सरकारला थेट इशारा दिला आहे. आंदोलकांवर हिंसाचार सुरू राहिल्यास अमेरिका कठोर पावले उचलेल, असे त्यांनी स्पष्ट केले. “जर निरपराध लोकांना मारहाण किंवा ठार केले गेले, तर अमेरिका गप्प बसणार नाही. आम्ही फार जोरदार प्रत्युत्तर देऊ,” असे ट्रम्प यांनी फॉक्स न्यूजवरील मुलाखतीत सांगितले.
अमेरिकेचे रिपब्लिकन सिनेटर लिंडसे ग्रॅहम यांनीही इराणचे सर्वोच्च नेते अयातुल्ला अली खामेनेई यांच्यावर तीव्र शब्दांत टीका केली. खामेनेई यांना त्यांनी “स्वतःच्या लोकांना मारणारा आणि जगाला दहशत देणारा धार्मिक नाझी” असे संबोधले. “जर इराणी सरकारने आपल्या जनतेवर हिंसा सुरूच ठेवली, तर त्याचे परिणाम घातक ठरू शकतात,” असा इशाराही ग्रॅहम यांनी दिला.
इराण सध्या अनेक वर्षांच्या आंतरराष्ट्रीय निर्बंधांमुळे आणि इस्रायलसोबत झालेल्या अलीकडील संघर्षानंतर गंभीर आर्थिक संकटाशी झुंज देत आहे. वाढती महागाई, इंधनदर आणि बेरोजगारीमुळे जनतेचा रोष उफाळून आला असून, शासन बदलण्याची मागणी आता अधिक तीव्र होत आहे. ट्रम्प यांनीही या आंदोलनांबाबत बोलताना, “सत्तापालटासाठी जनतेतील उत्साह प्रचंड आहे,” असे विधान केले आहे.
इराणमधील परिस्थिती दिवसेंदिवस चिघळत असताना, इंटरनेट बंदी, सुरक्षा दलांची कारवाई आणि आंतरराष्ट्रीय दबाव यामुळे मध्य पूर्वेतील राजकीय वातावरण अधिक अस्थिर होण्याची चिन्हे दिसत आहेत.
या घडामोडींवर ट्रम्प यांचा हा इशारा केवळ शब्दांचा खेळ ठरेल की खरोखरच 'जोरदार प्रत्युत्तर' दिले जाईल, याकडे आता संपूर्ण जगाचे लक्ष लागले आहे. मध्य पूर्वेतील हा सत्तासंघर्ष येणाऱ्या काळात एका मोठ्या जागतिक वळणावर उभा राहण्याची चिन्हे दिसत आहेत.
