नवी दिल्ली: 'संकटात सापडलेल्या जागतिक अर्थव्यवस्थेत कधी कोणती घडामोड सर्वसामान्यांसाठी फायद्याची आणि तोट्याची ठरेल, याचा काहीही नेम नसतो.' आज गुड फ्रायडेच्या सुट्टीच्या वातावरणात भारतीय ग्राहकांना असाच एक मोठा आणि सुखद धक्का मिळाला आहे. आंतरराष्ट्रीय पातळीवर सुरू असलेल्या राजकीय उलथापालथीचे आणि महासत्तांच्या संघर्षाचे थेट पडसाद भारतीय सराफा बाजारात उमटले असून, सोने आणि चांदीच्या दरात ऐतिहासिक घसरण नोंदवली गेली आहे. जागतिक स्तरावर चिंतेचे ढग दाटले असले तरी, ऐन लग्नसराईच्या हंगामात मौल्यवान धातूंचे दर अचानक खाली आल्याने भारतीय ग्राहकांसाठी खऱ्या अर्थाने हा 'गुड फ्रायडे' ठरला आहे.
या अनपेक्षित घसरणीमागे जागतिक राजकारण आणि मध्यपूर्वेतील युद्धजन्य परिस्थिती प्रामुख्याने कारणीभूत ठरली आहे. अमेरिकेचे राष्ट्राध्यक्ष डोनाल्ड ट्रम्प यांनी आगामी दोन ते तीन आठवड्यांत इराणवर मोठ्या हल्ल्याचा थेट इशारा दिल्याने आंतरराष्ट्रीय बाजारात मोठी खळबळ उडाली आहे. अमेरिका, इस्रायल आणि इराण यांच्यातील या वाढत्या तणावामुळे जलद तोडगा निघण्याच्या सर्व आशा मावळल्या आहेत. या संघर्षाचा थेट फटका जागतिक व्यापाराचा अत्यंत महत्त्वाचा मार्ग असलेल्या होर्मुझ सामुद्रधुनीला बसत असून, तेथून होणाऱ्या कच्च्या तेलाच्या आणि वायूच्या वाहतुकीत मोठा व्यत्यय येण्याची शक्यता निर्माण झाली आहे.
जागतिक घडामोडींच्या या पार्श्वभूमीवर आज देशाच्या राजधानीत, म्हणजेच दिल्लीत 24 कॅरेट सोन्याचा भाव प्रति 10 ग्रॅम 1,49,110 रुपयांपर्यंत खाली आला आहे. कालच्या सत्रात दिल्ली सराफा बाजारात सोन्याने तब्बल 3500 रुपयांची म्हणजेच 2.26 टक्क्यांची मोठी आपटी खात 1 लाख 51 हजार 500 रुपयांचा स्तर गाठला होता. आज त्यात आणखी घसरण होऊन ग्राहकांना दिलासा मिळाला आहे. देशाची आर्थिक राजधानी असलेल्या मुंबईतही घसरणीचा हाच ट्रेंड कायम असून, 24 कॅरेट सोन्याचा भाव 1,48,960 रुपयांवर तर 22 कॅरेटचा भाव 1,36,540 रुपयांवर स्थिरावला आहे. आंतरराष्ट्रीय पातळीवर स्पॉट सोन्याचा भाव प्रति औंस 4591.52 डॉलरवर आल्याने देशांतर्गत बाजारात हे सकारात्मक चित्र पाहायला मिळत आहे.
देशातील इतर प्रमुख शहरांमध्येही सोन्याच्या दरात कमालीची घट पाहायला मिळत असून एकाच पॅटर्नमध्ये हे दर नोंदवले गेले आहेत. चेन्नई वगळता बहुतांश शहरांतील दर जवळपास सारखेच आहेत. चेन्नईमध्ये 24 कॅरेट सोने 1,49,990 रुपये तर 22 कॅरेट सोने 1,37,490 रुपये प्रति 10 ग्रॅम दराने विकले जात आहे. दुसरीकडे, पुणे, कोलकाता, बंगळुरू आणि हैदराबाद यांसारख्या महत्त्वाच्या शहरांमध्ये सोन्याचे दर साधारण मुंबईच्याच पातळीवर आहेत. या शहरात 24 कॅरेटसाठी 1,48,960 रुपये तर 22 कॅरेटसाठी 1,36,540 रुपये मोजावे लागत आहेत. गुजरातचे व्यावसायिक केंद्र असलेल्या अहमदाबाद आणि मध्य प्रदेशच्या भोपाळमध्ये ग्राहकांना 24 कॅरेट सोने 1,49,010 रुपयांना मिळत आहे, तर जयपूर, चंदीगड आणि लखनऊमधील दर हे अगदी दिल्लीच्या दरांच्या बरोबरीने चालत आहेत.
सोन्यापाठोपाठ चांदीनेही गुंतवणूकदारांना आणि ग्राहकांना आश्चर्याचा मोठा धक्का दिला आहे. या वर्षाच्या सुरुवातीला म्हणजेच जानेवारी महिन्यात चांदीने प्रति किलो चार लाख रुपयांचा ऐतिहासिक टप्पा ओलांडून नवा विक्रम प्रस्थापित केला होता. मात्र, आज 3 एप्रिल 2026 च्या सकाळी चांदीची किंमत प्रति किलो 2,49,900 रुपयांपर्यंत खाली आली आहे.
कालच्या सत्रात चांदीने 9000 रुपयांची (3.66 टक्के) मोठी घसरण नोंदवली होती, आणि काल ती 2,37,000 रुपयांवर आली होती. आंतरराष्ट्रीय बाजारात चांदीचा स्पॉट भाव 69.57 डॉलर प्रति औंसवर आल्याने हे मोठे स्थित्यंतर पाहायला मिळत आहे. एकूणच, इराण आणि अमेरिकेच्या युद्धाचे सावट गडद होत असताना, भारतीय बाजारपेठेत मात्र या घडामोडींमुळे सोने-चांदी खरेदी करण्यासाठी एक उत्तम संधी निर्माण झाली आहे.
